Ξαναγράφοντας την Ιστορία

Αρχές καλοκαιριού 2010 βρέθηκα στις Βρυξέλλες να πάρω συνέντευξη από τον Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο που διεκδικούσε δεύτερη θητεία στην προεδρία της Κομισιόν.

Δεν χρειάζεται να θυμίσω τι συνέβαινε εκείνο το καλοκαίρι. Η Ελλάδα είχε μόλις μπει στο Μνημόνια και όλη η Ευρώπη ήταν στο πόδι.

Με τον Μπαρόζο είχαμε κοινούς γνωστούς και μια σχετική οικειότητα από τα φοιτητικά χρόνια στη Γενεύη. Κάποια στιγμή στο περιθώριο της συνέντευξης με ρώτησε:

– Ποια είναι η γνώμη σου για τον Παπανδρέου;

Αισθάνθηκα αμήχανα. Δεν μου αρέσει να εκφράζω γνωμή για (οιονδήποτε) έλληνα πρωθυπουργό σε ξένους πολιτικούς.

Ο Μπαρόζο άλλαξε την ερώτηση.

– Νομίζεις πως έχει καταλάβει το πρόβλημα;

– Ελπίζω πως ναι, απάντησα.

– Ολοι αυτό ελπίζουμε, σχολίασε δύσπιστα.

Δεκαπέντε μήνες αργότερα ο Μπαρόζο ήταν παρών στις Κάννες όταν όλοι πήραν την απάντηση – ακόμη κι όσοι την είχαν προεξοφλήσει…

Θυμήθηκα τη στιχομυθία όταν άκουσα ότι ο Γ. Παπανδρέου ενδιαφέρεται να διεκδικήσει την αρχηγία του ΚΙΝΑΛ.

Ομολογώ ότι απόρησα. Τι λόγο έχει ένας πρώην πρωθυπουργός, πρώην αρχηγός μεγάλου κόμματος από το οποίο έφυγε και επικεφαλής αποτυχημένου κόμματος το οποίο ίδρυσε να διεκδικεί καρέκλες από υποψηφίους που θα μπορούσαν να είναι παιδιά του;

Αναρωτήθηκα γιατί να μην προτιμάει τις χαρές της «τρίτης ηλικίας» με την οικογένειά του, τους φίλους, τις αναμνήσεις και τα απομνημονεύματά του στην εφεδρεία του δημόσιου βίου.

Υποθέτω ότι ακόμη κι οι πολιτικοί στη δημοκρατία κάποια στιγμή αποσύρονται.

Νομίζω ότι η απάντηση είναι απλή. Ο Παπανδρέου δεν ενδιαφέρεται τόσο για μια καρέκλα – που ποτέ δεν τον άφησε αδιάφορο…

Θέλει κυρίως να ξαναγράψει την Ιστορία. Κι αυτό επειδή στο μυαλό του νομίζει ότι η Ιστορία τον αδίκησε

Δεν τον κατηγορώ. Ο Παπανδρέου είναι σήμερα μάλλον ο πιο απαξιωμένος έλληνας πολιτικός της τελευταίας εικοσαετίας κι ίσως θεωρεί ότι δεν του αξίζει.

Προφανώς ο καθένας δικαιούται να νομίζει τα καλύτερα για τον εαυτό του χωρίς να συμφωνεί απαραιτήτως και η κοινωνία. Πάντα η αποτυχία κυκλοφορεί αμπαλαρισμένη με άλλοθι και δικαιολογίες.

Ο Παπανδρέου άλλωστε περιβάλλεται από μια ομήγυρη ρεσταρισμένων πολιτικών ή/και δημοσιογράφων, άεργοι κι αργόσχολοι οι περισσότεροι, που θεωρούν ότι απαξιώθηκαν μαζί του και γυρεύουν να βγουν στον αφρό.

Στο όνομα μιας φαντασιακής πραγματικότητας του μυαλού τους.

Η ουσία της υπόθεσης όμως είναι ότι η Ιστορία δεν ξαναγράφεται. Ακόμη κι αν πολλές φορές η ετυμηγορία της διανθίζεται με αποχρώσεις ή νέα στοιχεία.

Το ερώτημα λοιπόν είναι τι θέλει ακριβώς να ξαναγράψει ο Παπανδρέου.

Ο ίδιος και η παρέα του έχουν κατά καιρούς διατυπώσει ένα παρδαλό αφήγημα για να δικαιολογήσουν την αποτυχία τους.

*** Καταρχήν ότι πλήρωσαν αμαρτίες άλλων. Οτι δηλαδή ο Καραμανλής χρεοκόπησε τη χώρα, αλλά ο Παπανδρέου χρεώθηκε τη χρεοκοπία επειδή έτυχε στη βάρδιά του.

Λάθος. Η αλήθεια είναι ότι το διάστημα 2004 – 2009 ο Καραμανλής οδήγησε τη χώρα σε μια βαρύτατη δημοσιονομική εκτροπή. Η χώρα όμως χρεοκόπησε στα χέρια του Παπανδρέου επειδή δεν κατόρθωσε να την αντιμετωπίσει.

Το ΠΑΣΟΚ έγινε κυβέρνηση τον Οκτώβριο 2009 και οι διεθνείς αγορές έκλεισαν για την Ελλάδα τον Απρίλιο 2010. Επτά μήνες αργότερα!

Η θεωρία ότι ο Καραμανλής «απέδρασε» από την εξουσία είναι βλακώδης. Ο Καραμανλής έφυγε επειδή έχασε τις εκλογές και ο Παπανδρέου ήλθε επειδή τις κέρδισε. Ετσι αλλάζουν οι κυβερνήσεις στη δημοκρατία.

Και παρεμπιπτόντως ο Παπανδρέου βιαζόταν τόσο πολύ να κυβερνήσει ώστε είχε μπλοκάρει την επανεκλογή Παπούλια (Ιανουάριος 2010) για να προκαλέσει τις εκλογές. Ως γνωστόν λεφτά υπήρχαν.

*** Οτι στη συνέχεια ο Σαμαράς δεν «έβαλε πλάτη» στον Παπανδρέου και ανέπτυξε αντιμνημονιακή ρητορική όταν η χώρα μπήκε στο Μνημόνιο (Μάιος 2010).

Λάθος. Μπορεί ο καθένας να πιστεύει ό,τι θέλει για τη ρητορική του Σαμάρα, αλλά ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν είχε καμία υποχρέωση να βοηθάει τον Παπανδρέου να κυβερνά.

Αλλωστε, ούτε του ζητήθηκε. Ούτε του προτάθηκε.

*** Οτι διάφοροι από το ΠΑΣΟΚ ανέτρεψαν τον Παπανδρέου επειδή ήθελε δημοψήφισμα.

Λάθος. Ουδείς τον ανέτρεψε. Τον Οκτώβριο 2011, ο Παπανδρέου είχε περιέλθει σε πλήρη «αδυναμία διακυβέρνησης».

Επινόησε μια απονενοημένη διέξοδο με το δημοψήφισμα, αλλά την πήρε πίσω στις Κάννες μπροστά στον Σαρκοζί και τη Μέρκελ.

Ακόμη και τότε όμως πήρε ψήφο εμπιστοσύνης από την ΚΟ του ΠΑΣΟΚ. Αλλά πώς μπορούσε μετά να σταθεί στην πρωθυπουργία;

*** Οτι εκείνοι που τον ανέτρεψαν συγκυβέρνησαν με τη Δεξιά και τον ΛΑΟΣ.

Λάθος. Την κυβέρνηση Παπαδήμου την έφτιαξε ο ίδιος ο Παπανδρέου με τον Σαμαρά και τον Καρατζαφέρη. Από την αρχηγία του ΠΑΣΟΚ παραιτήθηκε τέσσερις μήνες αργότερα.

Απομένουν ακόμη στην Ιστορία να διευκρινίσει:

*** πώς το ΠΑΣΟΚ υπερχρεώθηκε επί προεδρίας Παπανδρέου σε σημείο που χρεοκόπησε κι αναγκάστηκε να κλείσει. Υποθέτω ότι τώρα θα δοθούν στη δημοσιότητα οι σχετικές εκθέσεις των ορκωτών λογιστών.

*** γιατί έφυγε ο Παπανδρέου από το ΠΑΣΟΚ να φτιάξει το ΚΙΔΗΣΟ που πάτωσε. Αλήθεια κατάλαβε ποτέ κανείς;

Θα σταματήσω σε αυτές τις εγγραφές της Ιστορίας. Είναι άλλωστε δύσκολο να ανατρέξω σε όλα «τα μυστήρια του Παπανδρέου».

Ο άνθρωπος ενδεχομένως ζει με μια δική του εκδοχή των γεγονότων. Με ένα άθροισμα από δικαιολογίες, ψευδαισθήσεις, άλλοθι, ακόμη και καλοπροαίρετες κατασκευές, που τον διευκολύνουν να βιώσει ηπιότερα μια παροιμιώδη πολιτική αποτυχία.

Αυτό φυσικά δεν αμφισβητεί το δικαίωμά του να θέσει υποψηφιότητα στο ΚΙΝΑΛ, ακόμη και να εκλεγεί.

Αλλά την Ιστορία δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να την ξαναγράψει.