Αναπτυξιακό ξΕΣΠΑσμα

Με την ολοκλήρωση της Δημόσιας Διαβούλευσης για το Νέο ΕΣΠΑ, ξεκίνησε η διαδικασία υποβολής των επιμέρους Προγραμμάτων της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2021-2027. Το ΕΣΠΑ (Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης) 2021-2027, αποτελεί το βασικό στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη της χώρας, με χρηματοδότηση από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ). Με βάση αυτά που ακούστηκαν στη διαβούλευση, είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστούν ορισμένα ζητήματα που συχνά αποτελούν αντικείμενο παρανόησης.

Πρώτον, το ΕΣΠΑ δεν αποτελεί ένα ενιαίο πακέτο κονδυλίων, την κατανομή του οποίου μπορεί ελεύθερα να αποφασίσει η κάθε χώρα. Αντίθετα, κατανέμεται σε 5 επιμέρους ευρωπαϊκά ταμεία με πολύ συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, με αποτέλεσμα ο βαθμός ευελιξίας των ωφελουμένων να είναι περιορισμένος.

Δεύτερον, η Πατροπαράδοτη Συνταγή «να ρίξουμε Χρήμα – να κινηθεί η Αγορά» θεωρείται πλέον παρωχημένη, καθώς οδηγεί σε μεγάλο κατακερματισμό του συνολικού Προγράμματος και τελικά σε αναποτελεσματικότητα. Η Κοινοτική Φιλοσοφία διέπεται από την εκμετάλλευση των Οικονομιών Κλίμακος, με έμφαση στο αποτέλεσμα.

Τρίτον, οι Κοινοτικοί Πόροι εξ ορισμού έχουν αναπτυξιακό χαρακτήρα και άρα οφείλουν να κατευθύνονται κυρίως σε επενδύσεις. Δεν υπάρχει η δυνατότητα να χρηματοδοτούν τρέχουσες κρατικές ανάγκες και δημόσιες δαπάνες που δεν συνδέονται με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα και βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας.

Τέταρτον, ο όρος «Απορρόφηση» πολύ συχνά συγχέεται με τον όρο «Εκτέλεση». Στην Κοινοτική Ορολογία η Απορρόφηση ορίζεται ως το Ποσό που έχει εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει δεσμευτεί για την υλοποίηση συγκεκριμένων έργων. Από την άλλη πλευρά, ο όρος «Εκτέλεση» αναφέρεται στην εκταμίευση του ποσού στον δικαιούχο μετά την υλοποίηση του σχετικού έργου.

Στο διά ταύτα, οι πόροι που θα διατεθούν στη χώρα μας για τη νέα Προγραμματική Περίοδο φτάνουν στο ύψος των 26,2 δισ. ευρώ. Τα νούμερα βεβαίως ζαλίζουν, αλλά τόσα χρόνια πάνω-κάτω τέτοια ποσά μας αναλογούσαν.

Αν όμως σε αυτά προσθέσουμε και το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) 2021-2026 με Προϋπολογισμό 30,5 δισ. ευρώ (17,8 δισ. σε επιχορηγήσεις και 12,7 δισ. σε δάνεια) που δημιουργήθηκε στον απόηχο της έξαρσης COVID-19, με απλά λόγια θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι η ΕΕ μας προσφέρει «Ενα ΕΣΠΑ + Ενα δώρο» για να προκαλέσουμε το πολυπόθητο αναπτυξιακό ξέσπασμα στη χώρα μας. Ποιος τη χάρη μας λοιπόν! Δύο Αναπτυξιακά Προγράμματα στην τιμή του ενός, με στόχο να προκληθεί ο πολυπόθητος μετασχηματισμός της Οικονομίας και της χώρας, με έμφαση στο αποτέλεσμα, εστίαση στην Καινοτομία και στήριξη στην Ψηφιακή Οικονομία. Ωραίο ακούγεται, μένει να αποδειχθεί και στην πράξη…

Ο Λυκούργος Κ. Σταυρόπουλος είναι οικονομολόγος – επικεφαλής RIS3 ΕΥΔΕΠ ΠΔΕ και μέλος της Συνέλευσης των Αντιπροσώπων του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας