Δακτύλιος Αθήνας από το 1982 έως σήμερα

Το οδικό δίκτυο διαθέτει συγκεκριμένη χωρητικότητα και κυκλοφοριακή ικανότητα και μπορεί να εξυπηρετήσει συγκεκριμένο αριθμό οχημάτων. Αν συνεχίζουμε να αφήνουμε την κατάσταση ανεξέλεγκτη, οι καθυστερήσεις θα γίνονται  όλο και μεγαλύτερες και θα συνεχίζουμε να ζούμε με μια αβίωτη κινητικότητα, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στην οικονομία όσο και στην υγεία των πολιτών.

Συνεπώς, είναι απαραίτητη η διαχείριση της κινητικότητας με τη συστηματική «επιρροή» (με διάφορα μέσα και μέτρα) στην επιλογή του τρόπου μετακίνησης. Ενα από τα μέτρα διαχείρισης της κινητικότητας αποτελεί και ο δακτύλιος, όπως λειτουργεί σήμερα (μονά – ζυγά), το οποίο ωστόσο αποτελεί παρωχημένο και αμφιλεγόμενο μέτρο. Η εφαρμογή του ξεκίνησε μόνιμα το 1982 και από τότε έχουν αλλάξει τα κυκλοφοριακά και τα περιβαλλοντικά δεδομένα, η τεχνολογία των οχημάτων, οι στόχοι και οι απαιτήσεις για ένα καλύτερο βιοτικό επίπεδο. Είναι αυτονόητο, λοιπόν, ότι ο δακτύλιος θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί, όχι αυθαίρετα, αλλά με τεκμηριωμένη μελέτη, η οποία θα πρέπει να εκπονηθεί και η οποία θα προτείνει το πλαίσιο, θα εξειδικεύει τα μέτρα, θα εκτιμά τις επιπτώσεις όχι μόνο στο οδικό δίκτυο εντός και εκτός του δακτυλίου αλλά και τις επιπτώσεις στα υπόλοιπα συστήματα μεταφοράς όπως τα ΜΜΜ. Τα κριτήρια θα πρέπει να είναι κυκλοφοριακά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά. Δεδομένου ότι τα χαρακτηριστικά των παραπάνω κριτηρίων συνεχώς μεταβάλλονται, το μέτρο του δακτυλίου θα πρέπει σε τακτά χρονικά διαστήματα να αξιολογείται και να προσαρμόζεται.  Ωστόσο η κατάργηση του μέτρου μονά – ζυγά και η εφαρμογή άλλων περιοριστικών μέτρων, που συσχετίζονται με τα χαρακτηριστικά οχημάτων ιδιοκτησίας των κατοίκων της Αττικής, θα πρέπει να γίνουν σταδιακά και σε βάθος χρόνου, ώστε ο πολίτης να είναι ενημερωμένος και προετοιμασμένος.

Στο πλαίσιο αυτό η πρόσφατη ανακοίνωση για την επιστροφή του δακτυλίου είναι μεν ως προς τη σωστή κατεύθυνση (ως άμεσο μέτρο), ωστόσο δεν αρκεί εφόσον δεν συνοδεύεται από μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμό σχεδιασμό και δεν συνοδεύεται από συνοδά μέτρα όπως η αστυνόμευσή του, η αστυνόμευση της παράνομης στάθμευσης, η αστυνόμευση των λεωφορειολωρίδων, ο επαναπρογραμματισμός και εκσυγχρονισμός της φωτεινής σηματοδότησης, κίνητρα και μέτρα για  προώθηση της χρήσης των ΜΜΜ και ενναλακτικών μέσων ως προς το αυτοκίνητο, μέτρα περιοριστικά ως προς την κίνηση ειδικών κατηγοριών οχημάτων (π.χ. οχήματα τροφοδοσίας), μείωση των ειδικών αδειών κυκλοφορίας στον δακτύλιο κ.ά.

Η θεσμοθέτηση ενός Μητροπολιτικού Φορέα για τις Μεταφορές στην Αττική, όπως πρόσφατα ανακοινώθηκε, υιοθετώντας την πάγια θέση και πρόταση του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, θα λειτουργήσει καταλυτικά ως προς την ανάπτυξη βιώσιμων λύσεων (που θα περιλαμβάνει και τον μακροπρόθεσμο επανασχεδιασμό του δακτυλίου) και στην ορθή λειτουργία, παρακολούθηση και συντονισμό του συστήματος Μεταφορών την Αττική.

Ο Θανάσης Τσιάνος είναι γενικός γραμματέας του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων