Ο κίνδυνος της πολιτικής ακινησίας

Το επεισόδιο της διαγραφής Μπογδάνου έληξε με την πολιτική ζωή να συνεχίζεται πορευόμενη αργά ή γρήγορα στις εκλογές. Γι’ αυτό και το ερώτημα που τέθηκε με αφορμή το επεισόδιο της διαγραφής του βουλευτή παραμένει: Θα μπορέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης να λύσει την εξίσωση της διατήρησης της κυριαρχίας του, δηλαδή της πολυσυλλεκτικότητας του κόμματός του, προσπαθώντας να ισορροπήσει μεταξύ παραδοσιακής Δεξιάς και εκσυγχρονιστικής Κεντροδεξιάς ή θα ανοίξει μέτωπο με κάποια από τις δύο ούτως ώστε το στίγμα του να αποκτήσει την καθαρότητα που απαιτεί ο σχηματισμός βιώσιμων πολιτικών συμμαχιών δυναμικού χαρακτήρα;

Χωρίς αμφιβολία η στροφή της ΝΔ προς το πολιτικό Κέντρο δημιούργησε στα δεξιά της ένα κενό. Κάποτε το κάλυπτε η Χρυσή Αυγή. Εκφράζοντας όμως έναν ριζοσπαστισμό με ημερομηνία λήξης. Κι ας μην παρεξηγηθεί ο όρος ριζοσπαστισμός, γιατί και ο ναζισμός έναν αντισυστημικό ριζοσπαστισμό εξέφραζε στην εποχή του. Οπως ριζοσπαστισμό εξέφραζαν και όλα τα ακραία λαϊκιστικά μορφώματα που εμφανίστηκαν στην Ευρώπη προ της πανδημίας σε αντίθεση με τον παγκοσμιοποιημένο νεοφιλελευθερισμό που κυριαρχούσε τα προηγούμενα τριάντα και πλέον χρόνια.

Ηταν η εποχή που οι δυτικές κοινωνίες τελούσαν υπό το κράτος της ανασφάλειας που προκαλούσαν η ραγδαία απορρύθμιση των σχέσεων εργασίας, η αποβιομηχάνιση της Δύσης, η μεταφορά της βιομηχανικής παραγωγής και του πλούτου στην Ανατολική Ασία, η άρση κάθε περιορισμού στη διακίνηση κεφαλαίων και ανθρώπων, η αποδυνάμωση του κράτους και κυρίως του κράτους-πρόνοια, η βίαιη φυλετική ανασύνθεση των πληθυσμών σε συνέχεια της διόγκωσης των μεταναστευτικών ροών, η διάβρωση της εθνικής ταυτότητας των λαών εξαιτίας της αναγκαστικής συμβίωσης με τα πολυπολιτισμικά σύνολα του νέου οικονομικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, η αύξηση της ανεργίας και των εισοδηματικών ανισοτήτων, η όξυνση των αντιθέσεων που γεννούσε η άναρχη ανάπτυξη του καπιταλισμού και του διεθνούς οικονομικού ανταγωνισμού.

Για κακή της τύχη η Ελλάδα βρέθηκε εκείνη την εποχή στη δίνη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης πτωχευμένη και απροετοίμαστη. Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός οδήγησε σε κατάρρευση το οικοδόμημα της πλασματικής ευημερίας και της πολιτικής αμεριμνησίας. Η κοινωνική αγανάκτηση διαχύθηκε παντού. Το πολιτικό σύστημα απονομιμοποιήθηκε και αποδομήθηκε. Η συνέχεια είναι γνωστή. Οπως και οι συνέπειες επί των δυνατοτήτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης να υπερασπιστεί τα κεκτημένα της και να ολοκληρώσει τη σύγκλιση των οικονομιών της. Μέχρι που ήρθε η πανδημία και άλλαξαν τα πάντα ή σχεδόν.

Σήμερα έχει σημάνει το τέλος εκείνης της εποχής. Το σύμβολό της, η Μέρκελ, τελείωσε επίσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι λύθηκαν και τα προβλήματα που κληρονομεί η μεταμερκελική εποχή. Κάθε άλλο. Πλην όμως τα σημεία των καιρών αλλάζουν. Ο λαϊκισμός υποχωρεί παντού. Οι σοσιαλδημοκράτες νεκρανασταίνονται από τον Βορρά μέχρι τον Νότο. Ποιοι όμως είναι οι σοσιαλδημοκράτες; Δεν είναι αυτοί που απλώς δεν ξέχασαν ποτέ τη χρησιμότητα του κοινωνικού κράτους. Είναι πρωτίστως όλοι αυτοί που τολμούν και ανοίγουν μέτωπα αγνοώντας τα άκρα και κάνοντας μεταρρυθμίσεις.

Το παράδειγμά τους διδάσκει και παρ’ ημίν ένα πράγμα: ότι εχθρός της πολιτικής ηγεμονίας είναι η ακινησία. Είναι η μόνη που δεν παράγει δυναμική πλειοψηφικών ρευμάτων. Γι’ αυτό και οδηγεί σε πτώση τις κυβερνήσεις.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας-αναλυτής