Επίχρυσα αβγά

Υπάρχουν δυο αναγνώσεις της χθεσινοβραδινής διαγραφής κυβερνητικού βουλευτή από την κοινοβουλευτική του ομάδα: μια πολιτική και μία θεσμική. Η πολιτική ασχολείται με τους εσωκομματικούς συσχετισμούς του κυβερνώντος κόμματος (να που δεν είναι τόσο «κεντρώο» όσο κάποιοι ισχυρίζονται), τα αντανακλαστικά του Πρωθυπουργού (που δεν διστάζει, και δεν είναι η πρώτη φορά, να «σπάσει αβγά»), την επιρροή του υπουργού Εξωτερικών (όσο βελτιώνεται η διεθνής εικόνα του, τόσο αυξάνεται ο εσωκομματικός φθόνος), τη συγκυρία υπό την οποία έγινε η διαγραφή (πρόοδος στην οικονομία και στην άμυνα αλλά και επαν-εμφάνιση εκδηλώσεων που παραπέμπουν σε ένα άλλο αβγό, εκείνο του φιδιού).

Η θεσμική ανάγνωση, πιο ενδιαφέρουσα και πάντως πιο κρίσιμη, κατά τη γνώμη μου, εστιάζει στην επίδειξη ανοχής ή πυγμής εκ μέρους των πολιτικών ηγετών και ιδίως εκείνων που κυβερνούν ή φιλοδοξούν να κυβερνήσουν, έναντι λόγων ή πράξεων που στρέφονται, έμμεσα ή άμεσα, κατά της δημοκρατίας. Η επίκληση καταστάσεων ενός εμφυλίου πολέμου που τέλειωσε πριν από 80 χρόνια στο πλαίσιο μιας συζήτησης που γίνεται σήμερα για την εξωτερική πολιτική, και γενικώς για τις επιλογές και τις συμμαχίες της χώρας μας, έχει την ίδια σχέση με τη Δημοκρατία που έχουν οι αναφορές σε «χούντες» και «προδότες» και το κλείσιμο του ματιού στις πιο ακραίες δυνάμεις, πολιτικές και κοινωνικές, έστω κι αν (ή ακριβώς επειδή) βρίσκονται σε αυτή τη φάση εκτός Βουλής.

Είναι ώρα να αντιταχθεί σε τέτοιες φωνές, από όπου κι αν προέρχονται και όπως και να αυτοπροσδιορίζονται, ένα επίσημο και εμφατικό: «φτάνει πια». Το «δημοκρατικό τόξο», αλλά και η δημοκρατική  ζωή, δεν μπορούν να τις ανεχθούν και δεν θα τις ανεχθούν – ακόμα και όταν το κίνητρό τους είναι μια κάλπικη αυτοπροβολή. Οσοι ποντάρουν στον διχασμό, την κατάλυση της κοινωνικής ισορροπίας και τον εθνικισμό, ας δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους σε σχηματισμούς που πρεσβεύουν ανοιχτά τέτοιες «αρχές».

Υπό την πολιτική εκδοχή θα μπορούσε κανείς να επαινέσει τον Πρωθυπουργό για τη διαγραφή του παρεκτραπέντος βουλευτή. Υπό τη θεσμική, να θεωρήσει ότι άργησε. Οι δυο οπτικές δεν είναι αναγκαστικά αντικρουόμενες. Αλλά, για το καλό της δημοκρατίας μας, θα πρέπει κάποια στιγμή να συμπέσουν.