Μύθος. Ποπ μύθος

Θα προτιμούσα να εισχωρήσω στην πρώτη post-Covid ταινία χωρίς τη βοή του τελευταίου πολιτισμικού πολέμου (και ενώ έχει προηγηθεί η Μαρία Κάλλας της Μαρίνα Αμπράμοβιτς). Είναι ο έσχατος των Τζέιμς Μποντ ισάξιος του μύθου; Πώς στέκεται απέναντί του ο «κακός της υπόθεσης»; Και κατά πόσο πρέπει να «σιδερωθεί» στην πρέσα της πολιτικής ορθότητας ο συνταξιούχος ήρωας για να αρέσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους; Ευτυχώς ή δυστυχώς τα φαινόμενα διαρκείας δεν κοιτάζουν τη δική μας μελαγχολία ούτε υπόκεινται απαραίτητα στους αλγόριθμους των social media. Ανανεώνονται αναπόφευκτα φορώντας το κοστούμι της νέας εποχής και ενίοτε αλληθωρίζοντας προς τις ρίζες του παρελθόντος για να επιβεβαιώσουν πλήρως τα κριτήρια της μεταμοντέρνας μυθολογίας. Πάντοτε υπάρχει μία σκηνή στην καινούργια περιπέτεια που ανοίγει τη χρονοκάψουλα προς τον Σον Κόνερι ή τον Ρότζερ Μουρ, την Ούρσουλα Αντρες ή τη Χάλι Μπέρι, τον Τέρενς Γιανγκ ή τον Σαμ Μέντες (ευτυχώς, σ’ αυτόν τον τελευταίο).

Στην αίθουσα επικρατούσε μια παράδοξη σιωπή, προσαρμοσμένη μάλλον στα υγειονομικά μέτρα και την εφαρμοστή μάσκα. Θυμάμαι πάντως πως ούτε στα χρόνια της μετεφηβικής αθωότητας έπαιρναν όλοι μέρος στις διαβατήριες τελετές της ποπ κουλτούρας. Για ορισμένους ο 007 ήταν ένας τηλεοπτικός εξαναγκασμός, εναρμονισμένος με τις αρχές της ταύτισης και των προβολών. Ενα τελετουργικό που πρόσφερε «περιπέτεια με ασφάλεια» στην οικογενειακή τηλοψία. Ο πράκτορας στην υπηρεσία της Αυτού Μεγαλειότητος παρέμενε κάπου κρυμμένος στο σινεφίλ ασυνείδητο, αλλά όχι τόσο ώστε να απειλήσει την πρωτοκαθεδρία του «Πολέμου των Αστρων» ή του «Ιντιάνα Τζόουνς».

Ο μύθος, ωστόσο, άντεξε και πλέον μετράει την 25η περιπέτειά του στο σερί των ταινιών αποδεικνύοντας τους όρους του «συμβολαίου». Τον Τζέιμς Μποντ τον συνσκηνοθετούσαν πάντοτε η βιομηχανία του θεάματος και οι θεατές. Αν η πρώτη τον φορτώσει με ανυπόφορα εφέ, χάνει τους δεύτερους. Αν οι θεατές απαιτήσουν λίγη ακόμη αβάσταχτη ελαφρότητα, ο μύθος ρυτιδώνεται. Ο κανόνας των spoiler είναι απαράβατος, οπότε δεν επιτρέπεται εδώ οποιαδήποτε παρασπονδία για τον άτυπο απολογισμό κατά την αποχώρηση του Ντάνιελ Κρεγκ. Ισως επιτρέπεται, όμως, η αναγνώριση στην προσπάθειά του να συρρικνώσει ακόμη περισσότερο τη στερεοτυπική εικόνα που αποπνέει ο χαρακτήρας του. Εδώ εξερευνά τα συναισθήματά του σαν να ήταν άλλη μία αποστολή στη βασιλική οδό προς την επιτυχία και συμφιλιώνεται με τραύματα ή απώλειες σαν να μην υπάρχει άλλος χρόνος (ο τίτλος «No time to die» θα επανέρχεται συνεχώς αναζητώντας την ερμηνεία του ως το τέλος).

Οι φωτοσκιάσεις που ήθελε να πετύχει το κύκνειο άσμα δεν πέφτουν παντού αρμονικά για να αντισταθμίσουν την ακαταμάχητη ενέργεια του ήρωα. Ακόμη και πολυδιαφημισμένες σεναριακές ενέσεις αποδεικνύονται βεβιασμένες ή ημιτελείς. Είναι σαν να περιμένει κανείς ότι η σύγχρονη μυθολογία πρέπει να προσγειωθεί – έστω και εσπευσμένα – στην πραγματικότητα μετά το Brexit, το #MeToo και τους ιδεασμούς που συνεπάγονται. Δεν είναι καν αυτός ο μηχανισμός που οδηγεί στην αντίστροφη μέτρηση και στην αναγκαστική εξοικείωση με το τσαλακωμένο πρόσωπο του Κρεγκ – τόσο «τσαλακωμένο» όσο και τα κτίρια στη Ματέρα. Ολα ξεκινούν μ’ εκείνο το παιδικό λαγουδάκι…