Η ώρα της αλήθειας

Θα είναι δύσκολη η κοινωνική και οικονομική «ζυγαριά» της περιόδου μέχρι τα Χριστούγεννα. Από τη μια ο μέσος πολίτης θα θέλει να συνεχίσει να βιώνει την ευφορία του ανοίγματος μετά την καραντίνα και την καλή τουριστικά περίοδο που συνοδεύτηκε από μεγάλη αύξηση της εγχώριας κατανάλωσης. Θα ακούει για δισεκατομμύρια επενδύσεων που έρχονται, υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, υπερθέρμανση συνολικά της οικονομίας και πολλά πράγματα που τα περισσότερα θα φανούν αργότερα. Κάποιοι από τους πολίτες ενδεχομένως να έχουν δημιουργήσει και ένα μικρό «κομπόδεμα» στην τράπεζα, μέρος των 35 δισ. που την τελευταία διετία έχουν κατατεθεί στις ελληνικές τράπεζες. Την ίδια στιγμή, στην άλλη πλευρά της ζυγαριάς, ο πολίτης θα βιώνει ένα μοναδικό κράμα επιβαρύνσεων. Μεταξύ αυτών πολλοί φόροι άμεσα απαιτητοί, όπως ο φόρος εισοδήματος και ο ΕΝΦΙΑ. Ρυθμίσεις που αναβιώνουν με διπλές δόσεις. Πανδημικές οφειλές που ξεπαγώνουν κάθε είδους, προς τις τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία. Επιταγές που πρέπει να καλυφθούν, αλλιώς θα διαμαρτυρηθούν.

Η οικονομία και η κοινωνία έφτασαν στο σημείο που όλοι έβλεπαν μέσα στην πανδημία και προσπαθούσαν να καταλάβουν πώς θα είναι όταν θα έρθει. Τη στιγμή, δηλαδή, της πλήρους απόσυρσης όλων των μέτρων ενίσχυσης και επιστροφής όλων των ωφελημάτων που δόθηκαν από το κράτος. Πλέον, μετά την «απόψυξη» της οικονομίας όλα είναι απαιτητά, συν τις τρέχουσες υποχρεώσεις. Κάποιοι υπολογίζουν ότι το συνολικό ποσό που πρέπει να εξυπηρετηθεί μέχρι το τέλος του έτους μπορεί να ξεπερνάει και τα 40 δισ. Ακόμα και μικρότερο να είναι, και πάλι αποτελεί το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας των λοκντάουν. Το μεγάλο στοίχημα για την κοινωνία, την οικονομία, τις επιχειρήσεις, τη ζωή καθενός από εμάς.

Τις επόμενες εβδομάδες θα διαπιστώσουμε αν είναι εφικτό όλες αυτές οι υποχρεώσεις-μαμούθ να εξυπηρετούνται ταυτόχρονα με τις τρέχουσες υποχρεώσεις προς Δημόσιο και τράπεζες, αλλά και με τις οφειλές που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες πριν καν γνωρίσουμε την έννοια της COVID-19 εδώ στην Ελλάδα. Ο βαθμός πίεσης θα αρχίσει να αυξάνει σταδιακά από τα τέλη Σεπτεμβρίου, με τη δόση του φόρου εισοδήματος, την πρώτη δόση του ΕΝΦΙΑ και την πρώτη διπλή δόση για όσους αναβίωσαν την παλιά ρύθμιση των 120 δόσεων.

Η κατάσταση αναμένεται να ενταθεί στα τέλη Οκτωβρίου, με την πληρωμή για όσους το επιλέξουν της διπλής δόσης του ΕΝΦΙΑ, και θα κορυφωθεί στις αρχές του επόμενου έτους, οπότε και θα πρέπει να επιστραφεί το επιστρεπτέο μέρος των προκαταβολών. Ουσιαστικά από την 1/1/2022 θα πάψουν να υπάρχουν «παγωμένα» χρέη και περίοδοι χάριτος. Οι επιδοτήσεις μέσω των δύο προγραμμάτων «Γέφυρα» θα έχουν καταβληθεί. Η περίοδος μηδενικών καταβολών για τις οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία θα έχει τελειώσει. Απαιτητό θα ξεκινήσει να καθίσταται το επιστρεπτέο τμήμα των 7 φάσεων των επιστρεπτέων προκαταβολών, ενώ δεν θα υπάρχουν δανειακές υποχρεώσεις σε «αναστολή».

Στον συνολικό λογαριασμό δεν υπολογίζεται μια ακόμα εν δυνάμει ωρολογιακή βόμβα για την αγορά. Πρόκειται για επιταγές ύψους 4 δισ. που μένουν «παγωμένες» επί μήνες και από τις αρχές Νοεμβρίου και μετά θα είναι άμεσα απαιτητές. Το ποσό δύσκολο να υπολογιστεί, αλλά μπορεί να ξεπερνάει και τα 4 δισ. ευρώ. Το άθροισμα των άμεσων υποχρεώσεων δείχνει και είναι τεράστιο. Οι αντοχές πολλών θα δοκιμαστούν. Η υπομονή ακόμα περισσοτέρων θα εξαντληθεί. Η περίοδος που έρχεται αποτελεί τη μετάβαση επιστροφής των πληρωμών στην κανονικότητα. Και όπως είναι γνωστό πλέον σε όλους μας, η κανονικότητα δεν διατάζεται. Μπορεί απλά να γίνει εφικτή στην οικονομία όταν ο πλούτος, δηλαδή τα εισοδήματα, αυξάνεται παράλληλα με τις υποχρεώσεις…