Ομοφοβία και απολυταρχία

Η κυβέρνηση της Κίνας απαγόρευσε τους «θηλυπρεπείς» και «γυναικωτούς» άνδρες από την τηλεόραση, μέρος μιας άγριας εκστρατείας προπαγάνδας που τους βαφτίζει «αφύσικους» και τρόπον τινά αντίθετους με την ηθική της χώρας. Η στοχοποίηση των γκέι – και οποιουδήποτε δεν ανταποκρίνεται στα συμβατικά πρότυπα της αρρενωπότητας – από τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ δεν πρέπει να μας εκπλήσσει. Η ομοφοβία είναι χαρακτηριστικό της απολυταρχίας.

Οι δικτάτορες εξαρτώνται από την τάξη. Διατηρούν τη θέση τους όχι καλύπτοντας τις ανάγκες των πολιτών, αλλά ελέγχοντας όσο περισσότερους τομείς της ζωής στη χώρα μπορούν. Αυτό περιλαμβάνει τον ορισμό του πώς ακριβώς πρέπει να συμπεριφέρονται οι άνθρωποι και την παρουσίαση της ετεροδοξίας ως ύποπτης, ακόμα και επικίνδυνης.

Η υποκινούμενη από το κράτος ομοφοβία είναι χαρακτηριστικό της ζωής και στη σύγχρονη Ρωσία. Το 2013, ο πρόεδρος Πούτιν αποφάσισε ξαφνικά πως η ομοφυλοφιλία απειλούσε τη θέση του. Υποψιάζεται κανείς πως αυτό είχε κάποια σχέση με τις επίμονες φήμες ότι οι σχέσεις ανάμεσα στους υπουργούς του και τους επιχειρηματίες συνεργάτες τους δεν είναι αυστηρά επαγγελματικές ή πλατωνικές. Ισως να μην είναι ομοφυλόφιλοι αλλά κάποιοι (τουλάχιστον) πιστεύεται ότι κάνουν σεξ μεταξύ τους, εν μέρει ως έκφραση αφοσίωσης.

Η Ρωσία ψήφισε λοιπόν έναν νόμο που απαγορεύει την «ομοφυλόφιλη προπαγάνδα». Κι αυτή ήταν μόνο η αρχή. Μία από τις τροπολογίες που πέρασε στο συνταγματικό δημοψήφισμα-μαϊμού της περασμένης χρονιάς έθετε εκτός νόμου τις ενώσεις ομοφύλων και διαβεβαίωνε πως γάμος μπορεί να γίνει μόνο μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας.

Αυτό το παλιό, ομοφοβικό απολυταρχικό μοντέλο εμφανίζεται και στις Φιλιππίνες, όπου ο πρόεδρος Ροντρίγκο Ντουτέρτε είπε κάποτε ότι «γιάτρεψε» τον εαυτό του από την ομοφυλοφιλία με τη βοήθεια «όμορφων γυναικών». Στην Τουρκία ΛΟΑΤ δικαιώματα υπάρχουν, εξακολουθούν όμως να υφίστανται εκτεταμένες διακρίσεις και παρενόχληση. Προ μηνών, έπειτα από ένα κύμα φοιτητικών διαδηλώσεων, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε: «Θα οδηγήσουμε τους νέους μας στο μέλλον, όχι ως ΛΟΑΤ νεολαία, αλλά ως η νεολαία που υπήρχε στο ένδοξο παρελθόν του έθνους μας».

Ακόμα και κάποιες δήθεν δημοκρατίες αγκαλιάζουν την κρατική ομοφοβία, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ανελεύθερης στροφής. Στην Ουγγαρία, η κυβέρνηση του Βίκτορ Ορμπαν πέρασε νόμο που απαγορεύει την «προώθηση της ομοφυλοφιλίας» ή του επαναπροσδιορισμού φύλου σε ανηλίκους. Στην Πολωνία, «Ζώνες Ελεύθερες από τη ΛΟΑΤ Ιδεολογία» ή αντι-ΛΟΑΤ «Οικογενειακοί Καταστατικοί Χάρτες» έχουν θεσπιστεί σε σχεδόν 100 περιοχές, κωμοπόλεις και πόλεις.

Οι ΗΠΑ γλίτωσαν από τον τραμπισμό, τουλάχιστον προς το παρόν. Αλλά οι τάξεις των καρτουνίστικα μάτσο ηγετών μοιάζουν να πληθαίνουν. Το γεγονός ότι οι ηγέτες αυτοί στηρίζονται στην «ηγεμονική αρρενωπότητα» προκειμένου να ενισχύσουν τη θέση τους δεν πρέπει να μας εκπλήσσει. Τα απολυταρχικά κράτη είναι θεμελιωδώς αδύναμα και οι δικτάτορες είναι θεμελιωδώς ανασφαλείς. Προσπαθούν λοιπόν διαρκώς να προβάλλουν δύναμη. Στον σημερινό, ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο, όμως, ανασφαλείς νιώθουν και οι απλοί άνθρωποι – ειδικά εκείνοι που πιστεύουν πως οι παραδοσιακά «κυρίαρχες» θέσεις τους διαβρώνονται. Αυτό τους καθιστά πρόθυμους να αγκαλιάσουν αυταρχικούς ηγέτες που υπόσχονται επιστροφή στην τάξη και την προβλεψιμότητα ενός πιο άκαμπτου κοινωνικά παρελθόντος.

Η Νίνα Χρούστσεβα, δισέγγονη του πρώην ηγέτη της ΕΣΣΔ Νικίτα Χρουστσόφ, είναι καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο New School της Νέας Υόρκης και συγγραφέας