ΗχοΔύναμα

Καρλ Μπεµ:
Οι πλήρεις ηχογραφήσεις στην Decca και στη Philips (38 CD & bluray audio).
Οι πλήρεις ορχηστρικές ηχογραφήσεις στην Deutsche Grammophon (68 CD & bluray audio).

Με τον ηγεμονικό τρόπο που του αξίζει η δισκογραφία «θυμάται» τον Καρλ Μπεμ, στην τεσσαρακοστή επέτειο από τον θάνατό του, το καλοκαίρι του 1981 από τις κύριες εταιρείες με τις οποίες συνεργάστηκε: την Deutsche Grammophon, την Decca και τη Philips. Σήμερα «αδελφές» εταιρείες του ίδιου γκρουπ, αλλά, την εποχή του Μπεμ, μεγάλοι μεταξύ τους δισκογραφικοί ανταγωνιστές. Τόσο οι εταιρείες όσο και οι χώρες τους: γερμανική η πρώτη, βρετανική η δεύτερη, ολλανδική η τρίτη. Και όλες να θέλουν να ηχογραφήσουν μαζί του. Ορθώς: ο Μπεμ δεν ήταν ένας οποιοσδήποτε μαέστρος, αλλά ένας από τους κορυφαίους εκφραστές της βιεννέζικης μουσικής παράδοσης στην καλύτερη εκδοχή της – και αυτό, εν προκειμένω, σημαίνει και την έντονη «πρόσμειξή» της με την πιο «βαριά» γερμανική αντίληψη της ερμηνευτικής, ιδίως όπως αυτή αναπτύχθηκε από τα τέλη του 19ου αιώνα ειδικά στη Σαξονία και που, φυσικά, κυριαρχήθηκε έως τα μέσα του 20ού από τον μέγα Ρίχαρντ Στράους. Ο Μπεμ ήταν στην καρδιά όλης αυτής της έντονης μουσικής ζωής με πολύ βαρύ εκτόπισμα στον κεντροευρωπαϊκό χώρο, αν και σαφώς λιγότερο στον αγγλοσαξονικό. Οπότε, όταν ακούς τον Μπεμ να διευθύνει, δεν ακούς απλώς έναν πολύ μεγάλο μαέστρο, αλλά τον ήχο ενός ολόκληρου κόσμου στην πιο μεγάλη μουσική ακμή του.

Αυτή η επέτειος οδηγεί τώρα σε έναν συνδυασμό εκδόσεων που, ειδικά μαζί, αποτελούν ένα είδος βαρέος πυροβολικού της δισκογραφίας. Το τι υπάρχει εδώ μέσα, και στις δύο αυτές εκδόσεις, είναι απλώς εκρηκτικό σε σημασία. Επειδή είναι αδύνατον να χωρέσουν εδώ έστω και τα βασικά, όπως το ρεπερτόριο και οι ορχήστρες, ας σταθούμε μόνο σε τέσσερις από τους ογκόλιθους: Οι πλήρεις Συμφωνίες του Μότσαρτ με τη Φιλαρμονική του Βερολίνου στα καλύτερά της, στη δεκαετία του ’60, επίσης οι πλήρεις του Σούμπερτ με την ίδια ορχήστρα στην ίδια περίπου περίοδο, το εκπληκτικό διάσημο «Δαχτυλίδι» του Βάγκνερ και, τέλος, από τη Philips μια σειρά από πολύ λιγότερο διάσημες ηχογραφήσεις με τη Συμφωνική της Βιέννης και την Κοντσερτγκεμπάου του Αμστερνταμ, στις οποίες περιλαμβάνεται (με τη Βιέννη) ίσως η πιο σπουδαία ηχογράφηση του Μπεμ στην «Ενάτη», αλλά και μια εξαιρετική σειρά Μότσαρτ (Αμστερνταμ). Παράλληλα, οι ακροατές θα έχουν την ευκαιρία, εφόσον διαθέτουν αντίστοιχο εξοπλισμό, να απολαύσουν κάποια από τα παραπάνω και στον αναβαθμισμένο ήχο του πρόσθετου εδώ, και στις δύο εκδόσεις, bluray audio.

Θα ήταν υπερφίαλο και άνευ αντικειμένου να επιχειρήσει κανείς να «αναλύσει» την τέχνη του Καρλ Μπεμ στον περιορισμένο αυτόν χώρο, όπως και τη σημασία της παρουσίας του στην πορεία της μουσικής του 20ού αιώνα. Γι’ αυτό ας πάμε κατευθείαν στο διά ταύτα: αυτές οι εκδόσεις είναι πολύτιμες για όποιον ενδιαφέρεται ιδίως για το αυστρογερμανικό ρεπερτόριο από τον κλασικισμό μέχρι τον μέσο ρομαντισμό. Πολύτιμες και, πραγματικά, εντελώς αναντικατάστατες. Το γιατί δεν «κρύβεται»: ακούγεται αμέσως, από το πρώτο έως το τελευταίο λεπτό.