Στο μηδέν μετά από ένα διάλειμμα ελπίδας

Το 2017 στο Ευρωκοινοβούλιο μού δόθηκε η δυνατότητα να γίνω η εισηγήτρια της πρώτης αναφοράς για τη διερεύνηση της ανατρεπτικής τεχνολογίας Blockchain, που, μεταξύ άλλων, θα μπορούσε να αποδυναμώσει τον ρόλο των μεσαζόντων, με ψηφιακές, κρυπτογραφημένες και μη αναστρέψιμες καταγραφές συναλλαγών και  συμβολαιογραφικών πράξεων, με αποκεντρωμένη δομή. Ακολούθησε η πρόσκληση να επισκεφθώ το νησί Νέκερ του Ρίτσαρντ Μπράνσον, όπου και πέρασα μια εβδομάδα μαζί με εξαιρετικά χαρισματικούς ανθρώπους τους οποίους νιώθω σαν δεύτερη οικογένεια πλέον, για να συζητήσουμε τρόπους με τους οποίους μπορεί η τεχνολογία να είναι ωφέλιμη για τους ανθρώπους. Μια κοπέλα που με εντυπωσίασε η προσωπικότητα και ο χαρακτήρας της σε αυτές τις συζητήσεις, ήταν η Roya Mahboob. Το περιοδικό ΤΙΜΕ τη συμπεριέλαβε ανάμεσα στις 100 πιο επιδραστικές προσωπικότητες του κόσμου, για όσα πέτυχε ως γυναίκα IT CEO στο Αφγανιστάν. Είναι εκείνη που ίδρυσε το 2017 την Ομάδα κοριτσιών Ρομποτικής, γνωστές ως οι Ονειροπόλες – the Dreamers – 12 κορίτσια μεταξύ 12-18 ετών, διακρίθηκαν ανάμεσα στα 150 που διαγωνίστηκαν και με τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας, η ομάδα αυτή έφτασε το 2020 να έχει κατασκευάσει μεταξύ άλλων, έναν χαμηλού κόστους αναπνευστήρα που συμφωνήθηκε να παράγεται στο Αφγανιστάν για να καλύψει τις ανάγκες που δημιούργησε η πανδημία.

Χωρίς πολλά λόγια, αλλά με πολλή δουλειά και θάρρος, η δημιουργία και μόνο αυτής της ομάδας κοριτσιών ήταν μια γενναία επαναστατική πράξη. Στο Αφγανιστάν το να σπουδάζουν, να εργάζονται και να προοδεύουν κορίτσια και γυναίκες, δεν είναι ούτε αυτονόητο ούτε ασφαλές πλέον.

Οταν πριν από λίγες εβδομάδες ένα εφιαλτικό μαύρο σύννεφο με την επιστροφή των Ταλιμπάν, σκέπασε και πάλι το Αφγανιστάν, επικοινωνήσαμε και πάλι με τη Roya όντας ανήσυχοι για το τι πραγματικά συμβαίνει στη χώρα της. Τελευταία φορά θυμάμαι πως τη συνάντησα στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και δώσαμε ραντεβού να ξαναβρεθούμε στη Νέα Υόρκη όπου και ήταν η βάση της, καθώς η δημοσιότητα που απέκτησε την έφερε σε άβολη θέση στο Αφγανιστάν, πριν φανεί στον ορίζοντα η επερχόμενη αποχώρηση των στρατευμάτων. Είναι ασφαλής μας είπε, και εκείνη και όλη η ομάδα της, με τη βοήθεια του Κατάρ, είχαν εγκαίρως εγκαταλείψει τη χώρα τους.

Τα υπόλοιπα κορίτσια που έλαβαν μέρος στον διαγωνισμό ρομποτικής το 2017, πάνω από 130, κανείς δεν γνωρίζει τι τύχη θα έχουν, όπως και εκατοντάδες χιλιάδες κορίτσια που μετά από 20 χρόνια ελπίδας για ένα καλύτερο αύριο, η μοίρα τους θα στοιχειώνει τις διαλέξεις και επιδείξεις ανθρωπισμού του δυτικού πολιτισμού.

Η αδυναμία της ΕΕ να εξάγει Δημοκρατία, να απαιτεί σεβασμό στα δικαιώματα των γυναικών και των παιδιών αλλά και να πείσει τη διεθνή κοινότητα πως εκτός από δηλώσεις μπορεί και να αναλάβει δράση, δείχνει και τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε, χωρίς να κρατάμε δυο μέτρα και δυο σταθμά.

Ο θόρυβος και οι εικόνες που αναπαράγονται από τα όσα συμβαίνουν στο Αφγανιστάν, και πολύ περισσότερο όσα δεν μαθαίνουμε για όσα συμβαίνουν εκεί, όσα δεν θέλουν κάποιοι να γνωρίζουμε για το Ιράκ, τη Σαουδική Αραβία, την Υεμένη, ελπίζω να αφυπνίσουν επιτέλους τους ισχυρούς της ΕΕ και να επιχειρηθεί από κοινού, να αντιμετωπιστεί το κενό που αφήνει η αποχώρηση της Αμερικής από τις συνήθεις σφαίρες επιρροής της. Η γεωπολιτική αποκτά νέες ισορροπίες και νέους ισχυρούς παίκτες, και όπως η φύση έτσι και η γεωπολιτική απεχθάνεται τα κενά. Πριν ισχυροποιηθεί η Κίνα, η Ρωσία, η Τουρκία, που καραδοκούν για να διευρύνουν την επιρροή τους με επεκτατικές διαθέσεις συνήθως, οφείλουμε να απαιτήσουμε στην επέτειο 40 ετών συμμετοχής μας στην ΕΕ, να αποκτήσουμε μια κοινή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική, κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο state of the union υποσχέθηκε ότι η γαλλική προεδρία το 2022 θα προχωρήσει την ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική της Ενωσης. Υποψιάζομαι πως θα ακολουθήσει σύντομα η διαπίστωση πως απαιτείται και ευρωπαϊκη εξωτερική πολιτική για να έχει νόημα αυτή η προσπάθεια. Ισως τελικά η τραγωδία και η ήττα της υπερδύναμης Αμερικής και στο Αφγανιστάν, ως ένδειξη ότι η Αμερική αρχίζει πολέμους που δεν γνωρίζει πώς να τους τελειώσει, και χωρίς στρατηγική εξόδου, αλλά και η εμφανής αδυναμία του ΝΑΤΟ να ξεπεράσει τις εσωτερικές του -όπως το να επιτρέπει η Τουρκία να προμηθεύεται πυραύλους από τη Ρωσία – να ξυπνήσει την Ευρώπη απελευθερώνοντας μια νέα υπερδύναμη που να μπορεί τελικά να εξάγει και Δημοκρατία και σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και να πολλαπλασιάσει τα επίπεδα  επιρροής της.

Και αν ξαφνιαζόμαστε που παραδόθηκε αμαχητί η κυβέρνηση του Αφγανιστάν, παρά τον βαρύ σύγχρονο και ακριβό εξοπλισμό που είχαν στα χέρια τους, με τις εταιρείες στρατιωτικού υλικού να κάνουν χρυσές δουλειές τα τελευταία χρόνια σε αυτόν τον πόλεμο, μήπως τελικά όλα θα ήταν αλλιώς αν εμπιστεύονταν στην κυβέρνηση του Αφγανιστάν να ήταν περισσότερες γυναίκες;

Το ευρωπαϊκό βραβείο Ζαχάροφ φέτος φαίνεται πάντως πως θα το κερδίσουν αυτές οι γυναίκες που και ως σήμερα αντιστέκονται, που συνεχίζουν να διεκδικούν μια διαφορετική μοίρα από εκείνη που στο όνομα της πιο σκοτεινής και σκληρής ερμηνείας της Σαρίας και του ισλαμισμού τους επιφυλάσσουν οι νέοι κυβερνώντες.

Η Εύα Καϊλή είναι ευρωβουλευτής του Κινήματος Αλλαγής