Τσαλάκωμα

Ο ανασχηματισμός της προηγούμενης εβδομάδας κατάφερε με μεγάλη ευκολία ό,τι δεν είχαν καταφέρει ούτε οι όποιες κυβερνητικές δυσπραγίες ούτε οι αμφισβητούμενοι χειρισμοί στην αντιμετώπιση της πανδημίας ούτε πολύ περισσότερο οι μεγάλες πυρκαγιές του Αυγούστου: η κυβέρνηση που έδειχνε αποφασιστική και σίγουρη για τον βηματισμό της, με ιδεολογική κεντροδεξιά μεταρρυθμιστική ατζέντα, τσαλακώθηκε.

Το βασικό λάθος, φυσικά, ήταν η διεκδίκηση από την κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη του ναυάρχου, και υπουργού των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, Ευάγγελου Αποστολάκη. Ακατανόητη πρόσκληση. Ο συγκεκριμένος είχε μεν συναινετικό προφίλ στις τηλεοπτικές εμφανίσεις του, αλλά είναι και ο άνθρωπος που έχει κατ’ επανάληψη δηλώσει ότι προσπαθούσε να δώσει τους οκτώ τούρκους φυγάδες αξιωματικούς στον Ερντογάν πριν η υπόθεση βρει δημοσιότητα. Εχει ομολογήσει, δηλαδή, ότι ήταν έτοιμος να δράσει πέρα και από τον νόμο και από την ηθική υποχρέωση του κράτους σε φυγάδες. Ακόμα κι αν δρούσε ανεπιγνώστως, δεν είναι δυνατόν να επιβραβεύεται με κυβερνητική θέση ένα πρόσωπο που, αντιθεσμικώς, γράφει στα παλιά του παπούτσια τις στοιχειώδεις υποχρεώσεις της δημοκρατικής πολιτείας χάριν μιας στενής εκδοχής συμφέροντος.

Το ακόμα χειρότερο για την κυβέρνηση είναι ότι διεκδίκησε από την αντιπολίτευση, μαζί με έναν υπουργό, και τη συναίνεσή της για μέρος του κυβερνητικού έργου, ένα είδος μερικής συγκυβέρνησης. Αδιανόητο, ιδίως για ένα κόμμα και έναν Πρωθυπουργό που ψηφίστηκε ως το αντίπαλο δέος του ΣΥΡΙΖΑ: για να ανοικοδομήσει την οικονομία αλλά, κυρίως, για να ανοικοδομήσει την πίστη μιας κοινωνίας στους θεσμούς. Οι λόγοι για τους οποίους εξελέγη ο Μητσοτάκης δεν εξέλιπαν. Η κοινωνία εξακολουθεί να κινδυνεύει από τον λαϊκισμό και τους καιροσκόπους της πολιτικής – που τους βλέπουμε να προσεγγίζουν ακόμα και τον αντιεμβολιαστικό σκοταδισμό. Το αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο είναι ανάγκη να παραμείνει ζωντανό και να διευρυνθεί.

Αυτό το πρόταγμα αμφισβητείται γενικώς και από τις υπόλοιπες κυβερνητικές αλλαγές. Για έναν προσεκτικό παρατηρητή, είναι εμφανής η προσπάθεια διατήρησης ισορροπιών μέσα στη ΝΔ. Αν ο ανασχηματισμός δεν στοχεύει σε μια αναδιάταξη της συντηρητικής παράταξης ενόψει αιφνιδιαστικών εκλογών, ουσιαστικά απελευθερώνει κεντρώους πολίτες οι οποίοι αρχίζουν ακόμα μια φορά να ψάχνονται. Οι πολίτες αυτοί ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τις εξελίξεις στο ΚΙΝΑΛ, αναθερμαίνοντας εκ νέου την ιδέα ενός μεταρρυθμιστικού μορφώματος.

Σε κάθε περίπτωση, αυτός ο χώρος, που είναι μεν μικρός αλλά είναι επιδραστικός, παίρνει πλέον σοβαρές αποστάσεις από τη ΝΔ. Κι οι άμεσες επιλογές της κυβέρνησης (εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, πανεπιστημιακή αστυνομία και γενικώς διαφύλαξη της κοινωνικής ειρήνης στο αθηναϊκό κέντρο, εκσυγχρονισμός του κράτους) θα δείξουν αν το χάσμα θα γεφυρωθεί ή αν θα μεγαλώσει.