Η φαιοκόκκινη συμμαχία

Από τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, αμέσως μετά την κυριαρχία του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, διαμορφώθηκε μια ενδιαφέρουσα ιδεολογικοπολιτική τάση στην ελληνική κοινωνία: η συμμαχία τουλάχιστον σε ορισμένα ζητήματα μιας μερίδας της Αριστεράς με μια ακραία εκδοχή της εθνικιστικής Δεξιάς. Τη δεκαετία του 1980, η συμμαχία αυτή βρήκε ενιαία έκφραση μέσα στο λεγόμενο στρατόπεδο του αυριανισμού, της ιδιαίτερης τάσης στη δημοσιογραφία με απολήξεις στην πολιτική, που ταύτισε το λαϊκό και το εθνικό συμφέρον με τη συκοφαντία, το ψέμα και τον εκχυδαϊσμό της δημόσιας ζωής. Ο λαϊκισμός και ο εθνικισμός ήταν οι τροφοδότες λογαριασμοί αυτού του ρεύματος που είχε περιβάλει με το κύρος του ο ίδιος ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος μάλιστα χαρακτήρισε την εφημερίδα «Αυριανή», αιχμή του δόρατος εκείνου του ρεύματος, «υπόδειγμα ανεξάρτητης δημοσιογραφίας».

Ενας χωρίς αρχές αντιμητσοτακισμός (κατά του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και των πολιτικών του), που ξεκινούσε από εκείνο το «υπόδειγμα», ντύθηκε τον μανδύα του αντιφιλελευθερισμού για να μετατραπεί με τα χρόνια σε μέτωπο κατά του εκσυγχρονισμού της ελληνικής κοινωνίας. Στο μέτωπο αυτό συναντήθηκαν παραδοσιακά αριστερές τάσεις (όπως ο αντιαμερικανισμός) με ακραίες εθνικιστικές. Ενιαίος τρόπος έκφρασης αυτών των δύο φαινομενικά αντίθετων ιδεολογικών τάσεων είναι η επικράτεια του λούμπεν, εκεί γεφυρώνονται ευκολότερα οι διαφορές της συμμαχίας αυτής που αποκλήθηκε φαιοκόκκινη.

Η συμμαχία αυτή εκφράστηκε σε πολλές και διαφορετικές κρίσεις. Στα Ιμια παρίστανε την ηττημένη, στο γιουγκοσλαβικό δράμα (αφού έκλεισε τα μάτια στη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα και στα εγκλήματα του Μιλόσεβιτς) ήταν έθνος ανάδελφο, πανηγύριζε για τους Δίδυμους Πύργους το 2001 και συναντήθηκε στο Σύνταγμα, δήθεν αγανακτισμένη, μετά τη χρεοκοπία της χώρας και τα μνημόνια, παράγοντας έναν αντισυστημισμό που έκανε τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ κυβέρνηση και τη Χρυσή Αυγή κοινοβουλευτική αντιπολίτευση.

Η ίδια φαιοκόκκινη συμμαχία, που δρα σε ετερόκλητα σχήματα, συχνά εκ παραλλήλου, περιθωριοποιήθηκε μετά την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ το 2019, την εξαφάνιση του Καμμένου, την κοινοβουλευτική έξωση της Χρυσής Αυγής και, στη συνέχεια, τη φυλάκιση των στελεχών της ως μελών τρομοκρατικής συμμορίας. Αναθέρμανε, όμως, εγκαίρως τον αντιμητσοτακισμό, αυτή τη φορά στο όνομα του Κυριάκου Μητσοτάκη, και άρχισε πολύ νωρίς έναν πόλεμο απαξίωσης: έβαλαν κατά της επάρκειας του Πρωθυπουργού τον οποίο αποκαλούν «Κούλη», προσπάθησαν να τον διαβάλλουν ηθικά, να μηδενίσουν το εύρος της πολιτικής παρουσίας του. Το μέτωπο αυτό ανασυντάχτηκε στην πανδημία, αρχικά κηρύσσοντας υγειονομικό σαμποτάζ, στη συνέχεια εκμεταλλευόμενο το εύρος και την ποικιλία των αντιεμβολιαστών. Αλλά ανασυγκροτημένη πλήρως, η φαιοκόκκινη συμμαχία άρχισε να εκδηλώνεται με ιδιαίτερη ζέση τις μέρες αυτές των καταστροφικών πυρκαγιών.

Προφανώς, ο Πρωθυπουργός είναι ο βασικός στόχος της συμμαχίας αυτής, επειδή είναι το πρόσωπο που εκφράζει συνεκτικά ένα ιδεολογικό ρεύμα ανάταξης της χώρας και μεταρρύθμισης ουσιαστικών δομών της (μεταξύ των οποίων η οικονομία, η παιδεία και ο δημόσιος τομέας). Η επίθεση αυτή δεν θα μπορούσε να έχει ένταση και διάρκεια αν δεν στηριζόταν στο θυμικό, σε ψεύτικες ειδήσεις, σε υπερβολές, και αν δεν κλιμακωνόταν με νέα κύματα απαξίωσης και υβριστικούς χαρακτηρισμούς.

Ιδανικές συνθήκες, δηλαδή, για ανασύσταση της στρατιάς των λεγόμενων τρολ του Διαδικτύου, που μπορούν να μιλούν και στο όνομα των πληγέντων και στο όνομα εκείνων που συγκινούνται με τις καταστροφές. Να μιλούν και στο όνομα μιας άλλης, καλύτερης εξουσίας, και στο όνομα μιας παρθένας, άσπιλης και, κυρίως, αμόλυντης από συμφέροντα δήθεν οικολογίας – που δεν είναι οικολογία. Να μιλούν και, κυρίως, να βρίζουν.