Μέτρα αποκατάστασης του οικοσυστήματος

Μετά την καταστροφή του δασικού οικοσυστήματος από τη δασική πυρκαγιά απαιτούνται δράσεις και έργα στο πλαίσιο της εκτέλεσης των άμεσων μέτρων από τη Δασική Υπηρεσία για την αποκατάσταση του οικοσυστήματος της καμένης έκτασης, απαιτείται άμεσα η αποτύπωση της περιοχής (αεροφωτογράφιση, δορυφορικές εικόνες, επίγειες μετρήσεις) και στη συνέχεια η κήρυξη της περιοχής αναδασωτέας και απαγόρευση της βοσκής και της θήρας.

Συγχρόνως να δρομολογηθούν οι διαδικασίες για την υλοτομία των δένδρων στις καμένες εκτάσεις προκειμένου να βοηθηθεί η φυσική αναγέννηση. Παράλληλα να συναχθούν οι μελέτες αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων που θα καθορίσουν κατά χώρο την υλοποίηση τίνα έργων. Η ανάγκη των αντιδιαβρωτικών έργων είναι επιτακτική διότι από την καταστροφή της φυτοκάλυψης δημιουργούνται προϋποθέσεις διάβρωσης του εδάφους και δημιουργίας χειμαρρικών-πλημμυρικών φαινομένων. Ολες οι δημόσιες υποδομές και ιδιωτικές περιουσίες βρίσκονται σε κίνδυνο από την εμφάνιση πλημμυρικών φαινομένων ως άμεση εξέλιξη της μη ύπαρξης βλάστησης και δασικών οικοσυστημάτων στο ανάντη των κατοικημένων περιοχών. Η εμφάνιση μετρίων ή εντόνων βροχοπτώσεων θα έχει ως αποτέλεσμα τη διάβρωση εδάφους.

Η αντιδιαβρωτική και αντιπλημμυρική προστασία επιτυγχάνεται:

• Με τοποθέτηση και αγκίστρωση κατά τις ισοϋψείς, σανιδοσειρών, καμένων κορμών δένδρων (κορμοδέματα) ή δεμάτων λεπτών κορμών και κλαδιών (κλαδοπλέγματα) από το υπάρχον υλικό. Αντιδιαβρωτικά έργα θα εκτελεστούν σε εκτάσεις με κλίση εδάφους από 30% έως και 60%.
• Με την κατασκευή στις μικροχαραδρώσεις μικρών ξυλοφραγμάτων.

Η βασική ύλη είναι το ξύλο και τα υλικά των απονεκρωθέντων δένδρων που θα υλοτομηθούν. Η διάρκεια ζωής των έργων αυτών είναι από 3-5 έτη, μετά την πάροδο των οποίων θα αυτοκαταστραφούν (σαπίσουν) αφού ήδη επιτελέσουν τον σκοπό τους.

¢ Με την κατασκευή στις κοίτες των χειμάρρων χαμηλών φραγμάτων βάρους για τη ρύθμιση της στερεομεταφοράς στο κατάντη και την ομαλή παροχέτευση των όμβριων υδάτων.

Αναδασώσεις δεν είναι σκόπιμο να γίνουν άμεσα, θα εκτιμηθεί πρώτα η πορεία της φυσικής αναγέννησης και θα αποφασισθεί μετά από έναν χρόνο. Αναδασώσεις με σκοπό να προστατευτεί το έδαφος και το περιβάλλον από τις δυσμενείς επιδράσεις των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, να βελτιώσουν αισθητά το τοπίο, να υπάρξει εξισορροπητική επίδραση στην υδάτινη οικονομία, σε περιοχές που δεν θα επιτευχθεί φυσική αναγέννηση. Επιπλέον, όπου το επιτρέπουν οι κλιματολογικές συνθήκες τα πλατύφυλλα να προτιμηθούν για την αναδάσωση επειδή έχουν χαμηλή ευφλεκτικότητα σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Κατάλληλη διαχείριση του υπάρχοντος αντιπυρικού δικτύου δρόμων – αντιπυρικών ζωνών και σχεδιασμός νέου προκειμένου να έχουμε απρόσκοπτη επανεγκατάσταση της φυσικής βλάστησης και ενίσχυση της δασοπροστασίας.

Ο καθοριστικός παράγοντας της αποτελεσματικότητας των έργων που αφορούν τις υλοτομίες και την αντιδιαβρωτική και αντιπλημμυρική προστασία είναι η ταχύτητα ολοκλήρωσής τους, πριν από τον χειμώνα.

Σημαντικό είναι η κυβέρνηση να αλλάξει τον αντιπυρικό σχεδιασμό του ν. 2612/1998 στη βάση των πορισμάτων της Βουλής των ετών 1993 και 2007 που αφορούσαν τη δασοπροστασία, καθώς επίσης και του πορίσματος της επιτροπής του καθηγητή Γιόχαν Γκόλνταμερ μετά την πυρκαγιά στο Μάτι.

Ο Νικήτας Φραγκισκάκης είναι δρ δασολόγος, πρόεδρος του ΔΣ της Πανελλήνιας Ενωσης Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΕΔΔΥ)