Οι κεντρικοί τραπεζίτες στη θέση τους

Στη λίστα του «Forbes» με τους ισχυρότερους ανθρώπους του κόσμου για το 2012, ο Μπεν Μπερνάνκε, τότε πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, κατείχε την έκτη θέση, ενώ ο Μάριο Ντράγκι, τότε πρόεδρος της ΕΚΤ, ήταν στη θέση οκτώ. Και οι δύο κατατάχθηκαν πάνω από τον κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. Καθώς η παγκόσμια οικονομία πάλευε με τις συνέπειες της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης που ξεκίνησε το 2008 και τον ευρωπαίο «εξάδελφό» της, την κρίση στην ευρωζώνη, οι κεντρικές τράπεζες ανέλαβαν την καθοδήγηση, χαλαρώνοντας ποσοτικά σαν να μην υπήρχε αύριο. Ηταν η μόνη λύση. Ακόμα και εκείνη την εποχή κάποιοι πίστευαν ότι υπήρχε ένα στοιχείο folie de grandeur για την ανύψωσή τους. Αυτή τη φορά είναι διαφορετικά. Παρόλο που οι κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν να αγοράζουν ομόλογα χωρίς τέλος, η δημοσιονομική πολιτική ήταν η βασική απάντηση στην πανδημία του COVID-19. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν και το Κογκρέσο έχουν ηγηθεί της προσπάθειας. Στην ΕΕ ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκεται στο επίκεντρο του σχεδίου της ΕΕ επόμενης γενιάς ύψους 750 δισ. ευρώ, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο η καγκελάριος Ρίσι Σουνάκ υπογράφει τις σχετικές επιταγές.

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αντισταθμίσουν τον αντίκτυπο της όποιας χαλαρής νομισματικής πολιτικής στη συνέχεια στην ανισότητα εισοδήματος και πλούτου με τη χρήση δημοσιονομικής πολιτικής για να διασφαλίσουν ότι θα μετριαστεί η ανισότητα. Θα πρέπει επίσης να εργαστούν για τη ρύθμιση της αγοράς εργασίας για την εξισορρόπηση της διαπραγματευτικής δύναμης υπέρ των εργαζομένων. Και θα πρέπει να επενδύσουν περισσότερο στην εκπαίδευση. Ολα αυτά, φυσικά, είναι καλά πράγματα, αλλά μας απομακρύνουν από την πολιτική των κεντρικών τραπεζών. Μπορούν οι κεντρικές τράπεζες να μην κάνουν τίποτα περισσότερο από το να περάσουν τα κεφάλαια στα υπουργεία Οικονομικών και Οικονομίας; Οχι ιδιαίτερα: εάν είναι χρηματοπιστωτικοί ρυθμιστές, μπορούν να συμβάλουν στην προώθηση της οικονομικής ευημερίας για περισσότερους, αλλά αυτό απαιτεί δεκαετίες για να έχει αντίκτυπο. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθούν μακροοικονομικές πολιτικές για να εξομαλυνθούν οι πιστωτικές αυξήσεις και μειώσεις, γεγονός που μπορεί να μειώσει την κλίμακα του προβλήματος που έχουν σχεδιαστεί για να επιλύσουν τα χαμηλά επιτόκια. Είναι πολύ νωρίς μετά την οικονομική κρίση για να μάθουμε αν αυτό θα αποδειχθεί. Το ελαφρώς απογοητευτικό συμπέρασμα είναι ότι οι τρέχουσες ρυθμίσεις νομισματικής πολιτικής στις ανεπτυγμένες οικονομίες του κόσμου είναι πιθανό να δημιουργήσουν μεγαλύτερη ανισότητα στον πλούτο και ότι βραχυπρόθεσμα δεν μπορούν να κάνουν πολλά οι νομισματικές και ρυθμιστικές Αρχές, εκτός από το να το αναφέρουν σε ομιλίες. Για να επιλυθεί το πρόβλημα, θα χρειαστεί να δούμε υπουργούς Οικονομικών με ισχυρή πολιτική εντολή να εφαρμόσουν πολιτικές ανακατανομής εισοδημάτων και όχι προέδρους της Fed που θα εμφανίζονται στις λίστες όσων θεωρούνται ότι έχουν τη μεγαλύτερη οικονομική δύναμη για τη δεκαετία αυτή.

Οι τρέχουσες χαλαρές νομισματικές πολιτικές στις ανεπτυγμένες οικονομίες είναι πιθανό να αυξήσουν την ανισότητα στον πλούτο και βραχυπρόθεσμα δεν υπάρχουν πολλά που μπορούν να κάνουν οι νομισματικές και ρυθμιστικές Αρχές για αυτό. Η επίλυση του προβλήματος θα απαιτήσει από τους υπουργούς Οικονομικών με ισχυρή πολιτική εντολή να εφαρμόσουν αναδιανεμητικά μέτρα.

Ο Χάουαρντ Ντέιβις ήταν ο πρώτος πρόεδρος της εποπτικής Αρχής των τραπεζών (FSA) της Βρετανίας την περίοδο 1997-2003. Είναι πρόεδρος της NatWest Group