Στρατηγική για την ψηφιακή οικονομία

Το 2020 αναδείχθηκε σε ιδιαίτερα σημαντικό έτος για τον δυναμικό κλάδο των ψηφιακών τεχνολογιών. Πραγματοποιήθηκαν εξαγορές και συγχωνεύσεις αξίας €1,8 δισ.  που αντιστοιχεί στο 44% της συνολικής αξίας των αντίστοιχων συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν για το σύνολο των κλάδων της εθνικής οικονομίας. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης μεταμορφώθηκε από ένα επιτελικό υπουργείο σε μια σύγχρονη διοικητική δομή πρώτης γραμμής που υλοποιεί με άριστο τρόπο τις σημαντικές πρωτοβουλίες για ένα φιλικό και προδραστικό Δημόσιο. Τα funds του EIF επένδυσαν σε πάνω από 70 καινοτόμες τεχνολογικές start-ups που αξιοποιούν ή/και αναπτύσσουν ψηφιακές τεχνολογίες/συστήματα ενώ το 65% των start-ups που εγκρίθηκαν και εντάχθηκαν στο εθνικό μητρώο νεοφυών επιχειρήσεων σχετίζονται με τον ευρύτερο αυτό ψηφιακό κλάδο.

Διεθνώς πλέον η ψηφιακή οικονομία αντιπροσωπεύει πάνω από το 15% του παγκόσμιου ΑΕΠ με αρκετές αναπτυγμένες χώρες το ποσοστό αυτό να είναι πάνω από το 30%. Δυστυχώς στο θέμα της ουσιαστικής αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών βρισκόμαστε αρκετά πίσω, αφού η Ελλάδα κατατάσσεται μόλις στην 27η θέση στον Δείκτη Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας (DESI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2020. Ο δείκτης είναι ετήσιος και αφορά τη μέτρηση της προόδου των κρατών – μελών της ΕΕ στην πορεία προς μια ψηφιακή οικονομία και κοινωνία. Παράλληλα η ελληνική αγορά πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών με €5,5 δισ. τζίρο το 2020 είναι ιδιαίτερα περιορισμένη αν συγκριθεί με αντίστοιχες χώρες, όπως τα €8,9 δισ. της Τσεχίας και τα €8,4 δισ. της Πορτογαλίας. Κάποια ποιοτικά χαρακτηριστικά είναι επίσης προβληματικά, αφού οι υπηρεσίες πληροφορικής αντιπροσωπεύουν μόλις το 17% και το λογισμικό βρίσκεται στο πολύ χαμηλό 6%.

Παράλληλα υπάρχει και η πρόκληση για ουσιαστική αξιοποίηση των αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ του σχεδίου ανάκαμψης και του νέου ΕΣΠΑ που θα κατευθυνθούν στις ψηφιακές τεχνολογίες και αφορούν τον μετασχηματισμό του Δημοσίου, την αναβάθμιση των υποδομών, την επιτάχυνση της ψηφιακής ετοιμότητας των επιχειρήσεων κ.λπ. Η στόχευση θα πρέπει να είναι σε έργα και πρωτοβουλίες που επιφέρουν σημαντικούς πολλαπλασιαστές στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και του ΑΕΠ της χώρας.

Αρα είναι αναγκαίο να θέσουμε τις βάσεις για μια ολοκληρωμένη στρατηγική ανάπτυξης της ψηφιακής οικονομίας που να περιλαμβάνει τους παρακάτω πυλώνες επικέντρωσης: (1) Ανταγωνιστική ανάπτυξη και επικέντρωση του κλάδου της πληροφορικής και επικοινωνιών στην εξωστρεφή επιχειρηματική δραστηριότητα με τη δημιουργία και προώθηση ποιοτικών ψηφιακών προϊόντων/υπηρεσιών που επικεντρώνονται σε τεχνολογίες αιχμής, σε κλάδους με προοπτική και σε σημαντικές επιχειρηματικές λειτουργίες. (2) Μετατροπή της χώρας σε ένα περιφερειακό κέντρο έρευνας και ανάπτυξης για μεγάλες τεχνολογικές εταιρίες αλλά και για νέες δυναμικές καινοτόμες ψηφιακές εταιρίες με την ανάπτυξη χιλιάδων εξειδικευμένων στελεχών με προχωρημένες ψηφιακές δεξιότητες. (3) Αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών και του στρατηγικού ψηφιακού μετασχηματισμού για αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων στο πλαίσιο της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. (4) Ανάπτυξη νέας καινοτόμου ανταγωνιστικής ψηφιακής επιχειρηματικότητας με διεθνή προοπτική αξιοποιώντας το εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό των start-ups εντός και εκτός Ελλάδος, τη θετική δυναμική των funds του equifund, εναλλακτικά χρηματοδοτικά εργαλεία, και ειδικά κίνητρα και φορολογικές ελαφρύνσεις στις διάφορες φάσεις προόδου των νεοφυών επιχειρήσεων.

Ο Γεώργιος Ι. Δουκίδης είναι καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών