ΣΥΡΙΖΑ: δύναμη αντιμεταρρύθμισης{CR}

Η μεταπολίτευση, και κυρίως οι πολιτικές μετά το 1980, μεταξύ άλλων έφεραν σε δεύτερη μοίρα την ανάγκη της μόρφωσης, που τα μεταπολεμικά χρόνια τροφοδότησε την κοινωνική κινητικότητα: πλέον έπαψε να ενδιαφέρει η μόρφωση, η κινητικότητα (και οι θέσεις εργασίας) προέρχονταν από την πρόσβαση σε δομές εξουσίας, κυρίως στα πολιτικά κόμματα. Με δεδομένο ότι τα πολιτικά κόμματα αναπαράγονται στις δομές της εκπαίδευσης, τα πανεπιστήμια μετατράπηκαν βαθμιαία σε κομματικά φυτώρια. Ισως γι’ αυτό το πελατειακό κράτος επένδυσε στον πανεπιστημιακό πληθωρισμό: κάθε πόλη και πανεπιστήμιο, κάθε χωριό και ΤΕΙ – που ο Μπαλτάς τα έκανε κι αυτά πανεπιστήμια.

Φτάσαμε λοιπόν στο οξύμωρο, μια χώρα διάσπαρτη από δημόσια πανεπιστήμια και, κατά συνέπεια, από πανεπιστημιακούς (όπως επικράτησε να ονομάζονται όσοι εργάζονται στην ανώτατη εκπαίδευση), που μοιράζει αφειδώς πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικά, να μαστίζεται από λειτουργικό αναλφαβητισμό – και όλοι να είναι ευχαριστημένοι. Τόσο ευχαριστημένοι ώστε να υπονομευτούν και να αποτύχουν όλες οι απόπειρες εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που προώθησαν διάφορες κυβερνήσεις.

Γιατί όμως δεν είχαν καμία τύχη οι προσπάθειες επιδιόρθωσης αυτού του εκπαιδευτικού μοντέλου; Γιατί βολεύτηκαν τόσο πολλοί με την ανώτατη παιδεία δύο ταχυτήτων – αφενός μια ελίτ περιζήτητων επιστημόνων πολλοί από τους οποίους αναζητούν την τύχη τους στο εξωτερικό, αφετέρου πληθωρισμός πτυχίων χρήσιμων μόνο για τη μοριοδότηση υποψήφιων του Δημοσίου; Γιατί η πιο τολμηρή μεταρρύθμιση του Πανεπιστημίου, μέσω του νόμου Διαμαντοπούλου, ενώ εξασφάλισε τεράστια κοινοβουλευτική στήριξη, άρχισε να ξηλώνεται την επόμενη μέρα;

Η απάντηση είναι εύκολη – και πικρή. Επειδή τα πολιτικά κόμματα (όχι μόνο η Αριστερά, που στα πανεπιστήμια αναπαράγει τους μηχανισμούς της), τα μέσα ενημέρωσης (που στελεχώνονται με αποφοίτους αυτού του συστήματος), οι φοιτητικές οργανώσεις (μικρογραφίες και εκκολαπτήρια ταυτόχρονα κομματικών σχημάτων που στοιχίζονται γύρω από το πελατειακό κράτος), εν τέλει ολόκληρη η ελληνική κοινωνία αδιαφορούσε για την εκπαίδευση. Δεν έβρισκε καμία χρησιμότητα σ’ αυτή – είναι άλλωστε ο λόγος που, εύκολα, την πιο κρίσιμη περίοδο για τη χώρα, όταν επιβεβαιώθηκε η χρεοκοπία της, παρέδωσε τα ηνία της για να τη σώσουν ένας μηχανικός που πιστεύει ότι μια στροφή είναι 360 μοίρες, ένας οικονομολόγος που έκλεισε τις τράπεζες θεωρώντας ότι θα ήμασταν καλύτερα με δραχμή κι ένας φαφλατάς στρατοκράτης.

Μάθαμε από εκείνη την περίοδο; Δεν είμαι σίγουρος. Το μόνο σίγουρο είναι ότι, επιτέλους, βρέθηκε ένα σύστημα διακυβέρνησης που πιστεύει συλλογικά ότι αυτό το εκπαιδευτικό μοντέλο είναι ένδειξη χρεοκοπίας. Οτι είναι προτεραιότητα η αλλαγή του. Οτι μια χώρα δεν μπορεί να πάει πουθενά με τις σημερινές εκπαιδευτικές δομές. Και εργάζεται με πάθος και μέθοδο, κόντρα στις απειλές του κατεστημένου του λειτουργικού αναλφαβητισμού, για τη μεταρρύθμισή τους.

Είναι ο μοναδικός δρόμος – και οι πολίτες κατανοούν ότι δεν πάει άλλο, ότι δεν μπορούμε να κοροϊδεύουμε τον εαυτό μας ότι είμαστε ανταγωνιστική κοινωνία με αυτά τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Και είναι ενδεικτική η δημοσκόπηση της Marc (για το «Πρώτο Θέμα») σύμφωνα με την οποία η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών στηρίζει τις μεταρρυθμίσεις. Το 75,3%, για παράδειγμα, συμφωνεί με την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών (το κόκκινο πανί του εκπαιδευτικού συνδικαλισμού), ενώ υπέρ τάσσεται και ποσοστό 53,4% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ! Ανάλογα ποσοστά αποδοχής έχουν η βάση εισαγωγής ή η αναδιάρθρωση της τεχνικής εκπαίδευσης.

Ολα και όλοι λένε στον ΣΥΡΙΖΑ να μετατραπεί σε ευρωπαϊκό μεταρρυθμιστικό αριστερό κόμμα. Δυστυχώς, δεν μπορεί. Διότι κάτι τέτοιο θα προϋπέθετε στελέχη ευρωπαϊστές αριστερούς μεταρρυθμιστές.