Ωρα Ταμείου

Σε αντίθεση με τα επικρατούντα έθιμα στη δυτική πλευρά του Αιγαίου, οι κινήσεις της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας είναι πάντοτε προσεκτικά σχεδιασμένες. Εκεί ενδιαφέρονται λιγότερο για δημόσιες σχέσεις και εντυπώσεις και επικεντρώνονται στον στόχο, στο αποτέλεσμα. Η επίσκεψη του Ερντογάν στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου κινείται μέσα στο ίδιο σταθερό πλαίσιο.

Η επίσκεψη, στην επέτειο της εισβολής του 1974, αποβλέπει στην κεφαλαιοποίηση των μέχρι τώρα κεκτημένων και το άνοιγμα νέων κεφαλαίων που τίποτε το καλό δεν υπόσχονται για την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα δε κεκτημένα, από μόνα τους, αξίζουν τον κόπο της επίσκεψης. Η «προστασία των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων στις θαλάσσιες ζώνες (την έχουμε και από κάπου αλλού ακούσει αυτή την έκφραση…) της Κύπρου», ανοίγει στην Τουρκία τον δρόμο για τον απόλυτο έλεγχο της ανατολικής Μεσογείου. Το δε άνοιγμα των Βαρωσίων αποδεσμεύει έμπρακτα την Τουρκία από τα ψηφίσματα και τις αποφάσεις του ΟΗΕ ανοίγοντας τον δρόμο για τα επόμενα βήματα.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή για τις τουρκικές επιδιώξεις. Το πολιτικό σκηνικό της Κύπρου βρίσκεται σε σύγχυση που το ίδιο έχει προκαλέσει με την ασάφεια των επιλογών και των στόχων του ενώ, ταυτόχρονα, αποξενώνεται από την ίδια την κυπριακή κοινωνία μέσα από τον περί σκανδάλων επίμονο λόγο. Η δε πολιτική ελίτ της Αθήνας, έχει, όπως φαίνεται, θυσιάσει και την Κύπρο, μαζί με πολλά άλλα, στον βωμό του αόριστα «ήσυχου καλοκαιριού» που παραδόξως έγινε λάβαρο στην εξωτερική πολιτική της παρούσας κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Το ΝΑΤΟ, όπως και οι ΗΠΑ, είναι απασχολημένο προς Κριμαία πλευρά ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι ως συνήθως απούσα ως ανύπαρκτη.

Αξιοποιώντας τις ευκαιρίες και το κενό, ο Ερντογάν προχωρεί ακάθεκτος. Την πρώτη ημέρα διαπίστωσε την έλλειψη κυβερνητικών κτιρίων στα κατεχόμενα εδάφη και υποσχέθηκε σε σύντομο διάστημα να κατασκευάσει τα απαραίτητα δίνοντας συμβολικά στίγμα και αναβαθμισμένη κρατική οντότητα στην «ΤΔΒΚ». Η μετατροπή της τελευταίας σε στρατιωτική βάση της Τουρκίας και ο ασφυκτικός πολιτικός έλεγχος πάνω σε αυτή έχουν ήδη αρκετά προχωρήσει. Ο Ερντογάν δεν παρέλειψε να προειδοποιήσει, όσους, στην τουρκοκυπριακή πλευρά, επιχειρήσουν να αντιταχθούν στα σχέδιά του. Τα κατεχόμενα, δήλωσε με απόλυτα διαυγή τρόπο, θα γίνουν κράτος και το κράτος αυτό θα είναι απόλυτα συνδεδεμένο με την Τουρκία. Χώρος για τυχόν παρανοήσεις δεν αφέθηκε.

Στην Αθήνα και σε μικρότερο βαθμό στη Λευκωσία οι τουρκικές κινήσεις απλά παρακολουθούνται. Πίσω από αυτή την εικόνα παραίτησης διακρίνεται η προσδοκία κάποιου «έντιμου συμβιβασμού» όταν, οι διαδοχικές υποχωρήσεις της ελληνικής πλευράς, θα φτάσουν σε ένα σημείο ικανοποίησης του θηρίου. Οι προσδοκίες αυτές διαψεύδονται καθημερινά, δεν εγκαταλείπονται όμως. Η ελπίδα για ένα «ήρεμο καλοκαίρι» δεν είναι πολιτικός, διπλωματικός στόχος, είναι πρόσχημα παραίτησης και παραδοχή ήττας σε έναν αγώνα που ποτέ δεν έγινε, σε πόλεμο που ποτέ δεν υπήρξε. Σε τελευταία ανάλυση, κυβερνήσεις πρόθυμες να υπερασπιστούν την εθνική κυριαρχία και το μέλλον της χώρας που κυβερνούν δεν ευδοκιμούν, φαίνεται, στον τόπο μας.

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής Σύγχρονης Πολιτικής και Κοινωνικής Ιστορίας στο ΑΠΘ