Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην καινοτομία

Το σύγχρονο όραμα των δήμων αφορά την αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών στα πλαίσια της διοικητικής μεταρρύθμισης και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των δημόσιων πόρων, με στόχους τη δημιουργία ενός φιλικού δήμου προς όλους τους δημότες και επιχειρήσεις μέσω εξειδικευμένων υπηρεσιών και την αναζωογόνηση του αναπτυξιακού μοντέλου της πόλης με έμφαση στην πράσινη οικονομία και την καινοτόμο ψηφιακή επιχειρηματικότητα. Εξι είναι οι βασικές αρχές της μεταρρυθμιστικής αυτής στρατηγικής. (1) Διασύνδεση των ψηφιακών τεχνολογιών με τοπικές και περιφερειακές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες και ευρύτερους στόχους δημόσιας πολιτικής σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. (2) Βελτίωση της ποιότητας ζωής και παροχή σύγχρονων διαδραστικών υπηρεσιών πληροφόρησης και συναλλαγών προς όλους τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους επισκέπτες της πόλης. (3) Δημιουργία ενός βιώσιμου και πράσινου οικοσυστήματος μέσω της αναβάθμισης του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος, της εξοικονόμησης ενέργειας, της μείωσης των εκπομπών ρύπων κ.λπ. (4) Ενίσχυση της τοπικής οικονομίας μέσω της υποστήριξης νέων επαγγελματιών και νέων καινοτόμων επιχειρήσεων και της προσέλκυσης δραστηριοτήτων και επισκεπτών. (5) Συμμετοχή και συστηματική ενεργός εμπλοκή στα κοινά των δημοτών, των κοινωνικών και επαγγελματικών οργανώσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, εκπαιδευτικών και ερευνητικών ιδρυμάτων. (6) Αποτελεσματική και αποδοτική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων, εξορθολογισμός των δαπανών και σωστή πληροφόρηση για την ορθολογική λήψη αποφάσεων.

Αρα οι υποδομές και δράσεις για την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και επιχειρηματικότητας θα πρέπει να είναι μέρος της στρατηγικής των δήμων, που έχουν κάποιο μέγεθος και τους αναγκαίους πόρους. Η στρατηγική αφορά τη δημιουργία ενός σύγχρονου οικοσυστήματος επιχειρηματικότητας που υποστηρίζει ψηφιακά την υπάρχουσα τοπική επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη νέων καινοτόμων επιχειρήσεων. Στόχος είναι η ανάπτυξη νέων προηγμένων προϊόντων / υπηρεσιών, η ταχεία δημιουργία νέων αγορών και θέσεων εργασίας και η προσέλκυση επενδύσεων. Ενδεικτικά ψηφιακά έργα περιλαμβάνουν:

Δημιουργία ενός δημοτικού κέντρου ψηφιακής καινοτομίας που να συντονίζει τις θερμοκοιτίδες εταιρειών υψηλής τεχνολογίας που λειτουργούν ήδη στην πόλη και να υποστηρίζει τις νεοφυείς επιχειρήσεις στην ανάπτυξή τους (χωροταξικά, συμβουλευτικά κ.λπ.) και αναζήτηση χρηματοδότησης. Υλοποίηση ενός προγράμματος ψηφιακής αναβάθμισης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της πόλης (δίνοντας έμφαση στο ηλεκτρονικό εμπόριο) σε συνεργασία με τα τοπικά επιμελητήρια και εμπορικούς / επιχειρηματικούς συλλόγους. Ανάπτυξη καινοτόμων ψηφιακών υπηρεσιών στους κύριους τομείς της τοπικής οικονομίας με τη συνεργασία δημόσιων οργανισμών και κλαδικών φορέων. Σε αρκετούς δήμους της χώρας οι κλάδοι αυτοί είναι ο τουρισμός και ο πολιτισμός. Αρα σχετικές δράσεις περιλαμβάνουν: ψηφιοποίηση αρχείων πολιτιστικής κληρονομιάς, στοχευμένες ψηφιακές εκστρατείες ενημέρωσης και επικοινωνίας στο εσωτερικό και εξωτερικό, ψηφιακή ανάλυση και διαχείριση τουριστικών ροών, σύστημα διαχείρισης τουριστικού προορισμού, εικονικές περιηγήσεις κ.λπ. Δημιουργία ψηφιακών ηλεκτρονικών αγορών προώθησης και συναλλαγών μικρών εταιρειών που εδρεύουν στον δήμο και ανήκουν σε συγκεκριμένους επιχειρηματικούς κλάδους (π.χ. τοπικά προϊόντα, είδη τουρισμού, ένδυση και υπόδηση, μικρά καταλύματα κ.λπ.) και αφορούν πελάτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Συνεργασία με τα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της πόλης για την αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους στον χώρο των νέων τεχνολογιών, τη σύνδεσή τους με την επιχειρηματική κοινότητα και εύρεση εργασίας των αποφοίτων. Αξιοποίηση των ανοικτών δεδομένων της πόλης για ανάπτυξη νέων υπηρεσιών (π.χ. τουρισμός, αστική κινητικότητα) μέσω προγραμμάτων ανοικτής καινοτομίας (hackathons, διαγωνισμοί κ.λπ.) και υποστήριξη των νεοφυών επιχειρήσεων που τις δημιουργούν.

Ο Γεώργιος Ι. Δουκίδης είναι καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών