Ο Μπόρις Τζόνσον και ο Μακιαβέλι

Η βασίλισσα αναγνώρισε τα επιτεύγματα των γιατρών, των νοσηλευτών και του διοικητικού προσωπικού και απένειμε στο Εθνικό Σύστημα Υγείας μία από τις ανώτερες τιμές. Και τι έκαναν ο Μπόρις Τζόνσον και ο υπουργός Σούνακ; Επιβράβευσαν τους εργαζομένους στο ΕΣΥ με μια μείωση μισθού της τάξεως του 2%, σε πραγματικούς όρους.

Πρόκειται, όπως θα θυμούνται όλοι, για τον πρωθυπουργό του οποίου η ζωή σώθηκε από το προσωπικό του νοσοκομείου St Thomas στο Λονδίνο. Τότε, όπως ήταν αναμενόμενο, υμνούσε διαρκώς το Σύστημα και η κοινή γνώμη έκανε το λάθος να πιστέψει για μια στιγμή πως οι διαθέσεις αυτού του πολύ δεξιού Συντηρητικού Κόμματος απέναντι στις δημόσιες και κοινωνικές υπηρεσίες είχαν αλλάξει.

Δυστυχώς, αυτό δεν συνέβη. Η κοινή γνώμη εξαπατήθηκε, όπως συνέβη και με το Brexit. Κάποιος μου είπε πρόσφατα ότι το πρόβλημα του Τζόνσον είναι ο μακιαβελισμός του. Ομως, κάτι τέτοιο δεν αποτελεί καλή υπηρεσία για τον Μακιαβέλι, ο οποίος δεν ήταν μακιαβελιστής με την έννοια που έχει επικρατήσει ευρύτερα. Αυτό που συνέστηνε στους ηγέτες προκειμένου να επιτύχουν τους σκοπούς τους δεν ήταν οι λεπτοί και διακριτικοί χειρισμοί, αλλά να είναι αδίστακτοι.

Ο Τζόνσον είναι μακιαβελιστής υπό αυτή την έννοια, καθώς υπήρξε αδίστακτος κατά την άνοδό του στην εξουσία. Οπως μας θυμίζει ο πρώην πρεσβευτής της Ιρλανδίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, Μπόμπι ΜακΝτόναχ, σε άρθρο του στο τρέχον τεύχος του «New European», «η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να επιμείνει σε μια σκληρή γραμμή για το Brexit ούτε ήταν προαπαιτούμενο με βάση το δημοψήφισμα του 2016 ούτε εξηγήθηκε στους πολίτες της χώρας».

Ομως ο Τζόνσον δεν είναι μακιαβελικός υπό μία άλλη έννοια. Ο Μακιαβέλι πίστευε πως το να είναι κανείς αδίστακτος θα έπρεπε να υπηρετεί το καλό του κράτους και του λαού. Καθημερινά όμως καθίσταται πιο προφανές ότι το σκληρό Brexit, που περιελάμβανε την αποχώρηση από την τελωνειακή ένωση και την ενιαία αγορά, ισοδυναμεί με μια καταστροφή για πολλούς κλάδους της οικονομίας, τόσο στη βιομηχανία όσο και τις υπηρεσίες – όπως επίσης και για μια ολόκληρη γενιά νέων ανθρώπων που είχαν συνηθίσει στην ιδέα ότι είναι Ευρωπαίοι.

Εκεί, λοιπόν, που ο Μακιαβέλι ενδιαφερόταν για το καλό του κράτους, ο Τζόνσον νοιάζεται μόνο για το δικό του καλό – εάν μπορεί κανείς να το πει έτσι. Η τελευταία καταστροφική απόφασή του έχει να κάνει με την ανακοίνωση ότι στις 19 Ιουλίου κάθε μέτρο προφύλαξης θα πεταχτεί στα σκουπίδια.

Ο ηγέτης των Εργατικών, Κιρ Στάρμερ, έχει δίκιο να ισχυρίζεται πως ο Τζόνσον διαχειρίζεται λάθος τη μεγαλύτερη σύγχρονη υγειονομική κρίση. Ταυτόχρονα, έχει δίκιο να ανήκει στις τάξεις των οπαδών της παραμονής στην ΕΕ και να ζητεί δεύτερο δημοψήφισμα. Πρόκειται για έναν ελεύθερο στόχο για την αντιπολίτευση. Γιατί δεν ξεκινά να τον πυροβολεί;