Ο ισλανδός πρίγκιπας της πειραματικής μουσικής

Είναι φορές στη μουσική που τον δημιουργό δεν μπορείς να τον βάλεις κάτω από μια συγκεκριμένη ταμπέλα. Δεν μπορείς να τον κωδικοποιήσεις. Αυτό είναι καλό για τον καλλιτέχνη, κακό για όσους αρέσκονται να συνεννοούνται με χαρακτηρισμούς. Ο Ολαφουρ Αρναλντς, από τις σημαντικές φυσιογνωμίες  στον χώρο της σύγχρονης μουσικής σύνθεσης και του σχεδιασμού ήχου, ανήκει στην παραπάνω κατηγορία. Οι συνθέσεις του καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα. Μουσική για ταινίες, κλασική, πειραματική, ηλεκτρονική, άμπιεντ. Συνδυάζει έγχορδα και πιάνο με beat σε ιδιαίτερες λούπες. Το ευρύ φάσμα των δυνατοτήτων του αλλά και της ποιότητάς του τον έχουν αναγορεύσει ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα της γενιάς του (γεννήθηκε τον Νοέμβριο του 1986) μαζί με τους Max Richter και Nils Frahm. Ολα αυτά συνιστούν το προφίλ του ισλανδού συνθέτη που θα εμφανιστεί την Πέμπτη 15 Ιουλίου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού.

Ο πολυοργανίστας μουσικός, συνθέτης και παραγωγός έχει κατορθώσει να επικοινωνήσει μεταξύ τους την κλασική μουσική φόρμα και τη μοντέρνα σύνθεση. Πρωτοβουλία η οποία από το πρώτο σόλο άλμπουμ του, το «Eulogy for Evolution» (2007), έως το πλέον πρόσφατο, το «Some Kind of Peace» (2020), βρήκε ανταπόκριση από το κοινό εκείνο που δεν θέλει ταμπέλες. Και να σκεφθτούμε ότι όλα αυτά άρχισαν τυχαία. Επαιζε ντραμς σε μια hardcore μπάντα που συνόδευε το γερμανικό metal συγκρότημα Heaven Shall Burn στην περιοδεία του στην Ισλανδία. Οντας μεγάλος θαυμαστής τους, ηχογράφησε στο σπίτι του μερικά κομμάτια γεμάτα πιάνα κι έγχορδα και τους τα έδωσε. Δεν περίμενε τίποτα από αυτούς. Ωστόσο λίγο καιρό μετά τού ζήτησαν να γράψει εισαγωγές για κάποια τραγούδια τους. Το άλμπουμ έγινε επιτυχία. Μια δισκογραφική εταιρεία το άκουσε και του ζήτησε να δημιουργήσει ένα πλήρες άλμπουμ με παρόμοιες συνθέσεις. «Δεν είχα ποτέ σκεφθεί ότι θα συνέχιζα να γράφω τέτοιου είδους μουσική αλλά δέχθηκα». Τον Οκτώβριο του 2007 κυκλοφόρησε το πρώτο σόλο άλμπουμ του, «Eulogy for Evolution», και αμέσως μετά έφυγε για περιοδεία με τους Sigur Rós.

ΣΟΠΕΝ ΚΑΙ ΧΙΠ ΧΟΠ. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο Ολαφουρ Αρναλντς ξεκαθάρισε: «Πολλοί είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι οι επιρροές μου προέρχονται αποκλειστικά και μόνο από την κλασική μουσική. Σε αντίθεση λοιπόν με το τι πιστεύουν οι περισσότεροι, ακούω πολύ περισσότερο την ηλεκτρονική, το χιπ χοπ και την εναλλακτική. Ενα μεγάλο μέρος της ανάπτυξής μου τα τελευταία χρόνια οφείλεται στο γεγονός ότι εισέπνευσα όλες αυτές τις επιρροές, οι οποίες αποτυπώθηκαν στο έργο μου». Στον βαθμό που η οικογένειά του ήταν μουσική (στον Σοπέν τον μύησε η γιαγιά του), «ήταν ένα είδος φυσικής εξέλιξης για μένα».

Οπως φυσιολογική ήταν και η δημιουργική του εξέλιξη. Μετά το ντεμπούτο άλμπουμ του ακολούθησαν το 2008 το EP «Variations of Static» και το 2009 το «Found Songs». Ηχογραφούσε ένα τραγούδι κάθε μέρα και αμέσως το κυκλοφορούσε online. Το 2011 με το «Living Room Songs» επαναλαμβάνει το ίδιο αυτοσχεδιαστικό μοτίβο. Το 2012 κυκλοφορεί το δεύτερο άλμπουμ του, «…And They Have Escaped the Weight of Darkness», ενώ στο «For Now I Am Winter», που κυκλοφορεί τον Φεβρουάριο του 2013, προσθέτει για πρώτη φορά φωνή. Το 2016 ξαναπαίζει με τον συμπαντικό αριθμό επτά και κυκλοφορεί τη συλλογή «Island Songs»: για επτά εβδομάδες ταξίδεψε στην Ισλανδία επισκεπτόμενος επτά διαφορετικές πόλεις  (μία πόλη κάθε εβδομάδα), συνεργάστηκε με επτά διαφορετικούς μουσικούς και κυκλοφορούσε ένα τραγούδι και ένα βίντεο κάθε επτά ημέρες. Το άλμπουμ του «Re:Member», το 2018, ήταν ένα μείγμα των επιρροών που δέχεται ο ίδιος από όλα τα διαφορετικά μουσικά είδη. Ταυτόχρονα, δημιούργησε το πειραματικό techno duo Kiasmos με τον Janus Rasmussen, ενώ σε πλείστες περιπτώσεις συνεργάστηκε με τον γερμανό πιανίστα και συνθέτη Nils Frahm. Επίσης, το 2015 συνεργάστηκε με την πιανίστα Alice Sera Ott πάνω σε κομμάτια του Σοπέν. Στο The Chopin Project οι δύο μουσικοί δίνουν μια σύγχρονη πνοή στις κλασικές συνθέσεις του συνθέτη παράγοντας ένα ιδιαίτερο έργο. Τελευταία του εργασία το «Some Kind of Peace» (2020), το οποίο και θα παρουσιάσει στο Ηρώδειο, μαζί με παλαιότερες συνθέσεις αλλά και κάποιες που δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ live.

Οπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Ολαφουρ Αρναλντς, «ψάχνω συνεχώς νέα έμπνευση. Ενα από τα πιο σημαντικά μαθήματα που έχω μάθει τα τελευταία χρόνια είναι ότι ανεξάρτητα από το πόσο απασχολημένος είμαι, απότο  πόσο χρόνο ξοδεύω στο στούντιο, η έμπνευση δεν βρίσκεται εκεί. Η ζωή έξω από το στούντιο είναι εξαιρετικά σημαντική για το παραγόμενο καλλιτεχνικό έργο». Από την καραντίνα εξαιτίας του κορωνοϊού έμαθε ότι «η μουσική και η τέχνη γενικά είναι πιο σημαντική σε τέτοιες στιγμές. Η μουσική μας θυμίζει την ανθρώπινη συνείδηση. Από την άλλη, φοβάμαι ότι εξαιτίας της πανδημίας χάθηκαν από τις δουλειές μας αξιόλογοι άνθρωποι, οι οποίοι λόγω της οικονομικής ανασφάλειας αναζήτησαν άλλες εργασίες για να ζήσουν. Θεωρώ ότι πρέπει να βρεθεί τρόπος ώστε σε ανάλογες περιπτώσεις να υποστηρίζεται καλύτερα το κοινωνικό σύνολο».

Για τον ισλανδό δημιουργό «η μουσική είναι πραγματικά η παγκόσμια γλώσσα. Οσο περισσότερο ταξιδεύω τόσο περισσότερο γίνεται σαφές σε μένα». Στις 15 Ιουλίου προφανώς θα γίνει και στο κοινό του Ηρωδείου.