Η Κάρτα δημιουργήθηκε με γνώμονα τον ωφελιμισμό

Οι νέοι ηλικίας 18-25 -στους οποίους το περασμένο φθινόπωρο απεδόθησαν οι ευθύνες για τη μετάδοση του ιού – καλούνται τώρα να «τσιμπήσουν την ευκαιρία, να τσιμπηθούν με ένα εμβόλιο, να ταξιδεύσουν, να κινηθούν, να διασκεδάσουν[…]». Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός αναφέρει ότι η κάρτα πρόκειται για οφειλή, για δώρο ευγνωμοσύνης. Για ένα «ευχαριστώ» στους νέους, λοιπόν, για την υπομονή τους, για τις δυσκολίες που υπέστησαν. Ομως τα «ευχαριστώ» και οι εξοφλήσεις οφειλών δεν είθισται διόλου να έρχονται με δεσμεύσεις, όπως αυτή του εμβολιασμού. Η κάρτα λοιπόν δημιουργήθηκε με γνώμονα τον ωφελιμισμό, αποτελεί μια μπιχεϊβοριστική προσέγγιση, για να αγγίξει ο αριθμός των εμβολιασμένων το πολυπόθητο ποσοστό του 70% του πληθυσμού. Και ας σημειώσουμε ότι ο κόσμος το αντιλαμβάνεται αυτό και ότι στη χώρα μας η φράση «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» χρησιμοποιείται συνήθως ως παράδειγμα προς αποφυγήν. Πώς φαίνεται, λοιπόν, η πρωτοβουλία αυτή σε έναν νέο;

Εδώ βλέπουμε πρώτα τη διαφήμιση της κυβέρνησης, που είχε ιδιαίτερα εταιρικό χαρακτήρα. Στην πρώτη προβολή σκέφτηκα «μου πωλείται ένα προϊόν», πράγμα που δεν συνδέεται καθόλου με τη θέση της κυβέρνησης. Σε αυτό προσθέτουμε και τη φυσική καχυποψία του κόσμου απέναντι στην ξαφνική προσφορά χρηματικής αμοιβής. Ηδη είναι διάχυτο το αίσθημα ότι εδώ πρόκειται για «χρηματισμό» του πολίτη. Καταδεικνύεται, λοιπόν, ότι οι νέοι δεν το βλέπουν ως «ευχαριστήριο δώρο». Και, φυσικά, υπάρχει διαφορά μεταξύ επιδόματος υποστήριξης και ανταμοιβής, με το δεύτερο μόνο να επηρεάζει τα «θέλω» του ευεργετούμενου. Δημιουργούνται παράλληλα και ανησυχίες ως προς την ίση αντιμετώπιση των πολιτών. Ενα άλλο πρόβλημα παρουσιάζει και το όνομα: «Freedom Pass». Είναι η αχρείαστη αγγλική ονομασία που θυμίζει αμερικανικό σλόγκαν; Ή μήπως είναι η ειρωνεία, ότι η αρχή που μήνες τώρα περιορίζει τις ελευθερίες του πολίτη, τώρα του «πουλάει» ελευθερία; Οπως και να έχει, δεν πιστεύω ότι η κάρτα θα πετύχει τον σκοπό της. Και πρωτίστως επειδή προσανατολίζεται -πλήρως εργαλειοποιητικά – σε κάτι το επιφανειακό, σε ένα χρηματικό κίνητρο, και όχι στα βαθύτερα αίτια του χαμηλότερου ποσοστού εμβολιασμών στους νέους. Στο πλαίσιο της λογοκρισίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και των διαφόρων κοσμητικών επιθέτων (βλέπε ψέκας), στα οποία εκτίθενται καθημερινά, όσοι έχουν αμφιβολίες για τον εμβολιασμό ακολουθούν μια προβλέψιμη πορεία. Η επιφύλαξη εξελίσσεται γρήγορα σε καχυποψία και συνωμοσιολογία, καθώς μόνο σε αυτούς τους κύκλους φαίνεται να είναι επιτρεπτή. Οσο αυτό το περιβάλλον δεν αλλάζει, η πόλωση θα επιδεινωθεί και ένα ποσό των 150 ευρώ θα βρει τους αμφιβολείς φλεγματικούς. Φυσικά, όσοι μεν σκοπεύουν ήδη να εμβολιαστούν, θα χαρούν για το «πάσο ελευθερίας».

Εκτιμώ, όμως, ότι για να αγγίξει τους δε, η κυβέρνηση οφείλει να αλλάξει στρατηγική, και να δημιουργήσει ένα κλίμα διαλόγου και εμπιστοσύνης. Γιατί τέτοιες ανταμοιβές πάντοτε θα αντιμετωπίζονται με δυσπιστία.

Ο Χρύσανθος Μπουρουτζόγλου είναι φοιτητής Εφαρμοσμένης Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη