Οταν σκοτώνουμε {LF}τις γυναίκες που αγαπάμε

Mια γυναίκα τον μήνα δολοφονείται στην Ελλάδα από μέλος της οικογένειάς της, συνήθως σύζυγο ή σύντροφο.

Ολοι συμφωνούμε ότι οι γυναικοκτονίες πρέπει να σταματήσουν. Αυτές όμως όχι μόνο δεν σταματάνε παρά αυξάνονται. Είναι ένα τραγικό φαινόμενο, για το οποίο πιστεύω ότι όλοι φέρουμε μερίδιο ευθύνης. Οσο μεγαλύτερη είναι η ανοχή μας στη βία, τόσο θα αυξάνονται οι γυναικοκτονίες.

Η αλήθεια είναι ότι δεν φτάνει κανείς εύκολα στον φόνο. Ενας δράστης, πριν φτάσει στον φόνο, δίνει αρκετά δείγματα… γραφής, κάτι σαν προειδοποιήσεις. Δηλαδή κάνει πολλές μικρότερες πράξεις λεκτικής ή σωματικής βίας, τις οποίες εμείς οι γύρω του γνωρίζουμε. Το πρόβλημα αρχίζει από το ότι εμείς δεν αντιδράμε, γιατί δεν θεωρούμε ότι αυτές οι μικρές πράξεις βίας είναι κάτι ανησυχητικό. Με χίλιες δυο δικαιολογίες τις προσπερνάμε ή ακόμα και τις ονοματίζουμε ως δείγματα αγάπης.

***

Οι γυναικοκτονίες θα σταματήσουν μόνο όταν αλλάξει η συνολική μας ανοχή στη βία.

Και αυτό δεν είναι κάτι ανέφικτο. Ας πάρουμε σαν παράδειγμα τις πρόσφατες δραματικές αλλαγές που έγιναν στο θέμα της σεξουαλικής παρενόχλησης. Για δεκαετίες η σεξουαλική παρενόχληση θεωρούνταν αναπόσπαστο κομμάτι της πραγματικότητάς μας. Ξαφνικά όμως ήρθαν τα πάνω κάτω, καταρχήν στην Αμερική και μετά εδώ στην Ελλάδα. Ο Χάρβι Γουάινστιν βρέθηκε στη φυλακή για κακούργημα, ο Γούντι Αλεν κάνει ταινίες που δεν βρίσκουν διανομή, ο Κέβιν Σπέισι δεν βρίσκει στον ήλιο μοίρα, ο Δημήτρης Λιγνάδης κρίθηκε προφυλακιστέος. Μετά από αυτά τα γεγονότα, ο καθένας που βρίσκεται σε θέση ισχύος γνωρίζει ότι θα υπάρξουν ολέθριες συνέπειες αν παρενοχλήσει σεξουαλικά κάποιο συνεργάτη του. Αυτή είναι η καλύτερη προστασία ενάντια στη σεξουαλική παρενόχληση. Το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και με τις γυναικοκτονίες: Αν εμποδίζουμε ή καταγγέλλουμε κάθε μικρή πράξη βίας στο στενό μας περιβάλλον, όλο και πιο δύσκολα θα φτάνει ένας δράστης στη γυναικοκτονία.

***

Κάποιες ταινίες και σειρές έχουν συμβάλει καθοριστικά στο να αλλάξει η ανοχή μας στη βία. Ενδεικτικά αναφέρω τρεις που έχουν γίνει ορόσημο:

1988 «Η Κατηγορούμενη», ταινία με την Τζόντι Φόστερ (το πρώτο της Οσκαρ) όπου μια κοπέλα υφίσταται ομαδικό βιασμό σε ένα μπαρ. Παρόλο που όλοι της λένε να το ξεχάσει, εκείνη μπαίνει σε δικαστική αντιπαράθεση με τους βιαστές της και κερδίζει. Εδωσε θάρρος σε πολύ κόσμο.

1991 «Θέλμα και Λουίζ» η περίφημη ταινία με τη Σούζαν Σάραντον και την Τζίνα Ντέιβις που συνδέει τη λεκτική βία κατά των γυναικών με τον βιασμό και τον φόνο.

2017 «Βig Little Lies» η τηλεοπτική σειρά όπου η λαμπερή και πλούσια Νικόλ Κίντμαν τρώει ξύλο από τον άνδρα της, πράγμα το οποίο έχει σαν συνέπεια τη βίαιη συμπεριφορά του παιδιού της στο σχολείο. Η σειρά έγινε χάρη στην πρωτοβουλία της Νικόλ Κίντμαν που λειτούργησε και ως παραγωγός γιατί κανένας παραγωγός στο Χόλιγουντ δεν πίστευε σε αυτήν.

Ταινίες και σειρές σαν τις παραπάνω μας βοηθάνε να αναλογιστούμε τις πραγματικές συνέπειες της βίας στη ζωή μας και να πάψουμε πλέον να θεωρούμε τη βία αναμενόμενη ή κανονική.

Η Ολγα Μαλέα είναι σκηνοθέτις.