«Είναι καιρός να σαλπάρουμε μαζί»

Οι ηγέτες Ελλάδας και Τουρκίας συναντήθηκαν τελικά στις 14 Ιουνίου στις Βρυξέλλες. Η προσδοκία για τα αποτελέσματα αυτής της περίστασης δεν ήταν να αντιμετωπιστούν όλα τα προβλήματα ταυτόχρονα, αλλά να δοθεί ένας τρόπος για να χαμηλώσουν οι τόνοι, δημιουργώντας για παράδειγμα μια ανοιχτή γραμμή που θα απλοποιεί την επικοινωνία, προκειμένου να επιλύονται ευκολότερα εκκρεμή ζητήματα και να διευκολύνεται μια κοινή συνεννόηση σε άλλους προβληματικούς τομείς. Τα κίνητρα και των δύο ηγετών μπορεί να είναι πολλά, ωστόσο, η οικονομική σύνδεση λόγω του τουρισμού και η αμοιβαία αλληλεπίδραση έχουν γίνει ο κινητήριος μοχλός.

Το πρώτο ζήτημα που τους απασχολεί είναι το αποτέλεσμα της πανδημίας, καθώς διαχειρίζονται ήδη τις αρνητικές συνέπειες της. Οι χώρες που εξαρτώνται από τον τουρισμό και του τομέα παροχής υπηρεσιών έχουν καταστεί ευάλωτες σε οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις που μπορούν επίσης να είναι πρόκληση για τη βιωσιμότητα των κυβερνήσεων. Υπό αυτήν την έννοια, η Τουρκία και η Ελλάδα βασίζονται στον τουρισμό για να διορθώσουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα αλλά και τη νομισματική σταθερότητα (ή αστάθεια), που μπορεί να προκαλέσει κάθε στρατιωτική κλιμάκωση σε αμφότερες τις χώρες στις αντίθετες πλευρές του Αιγαίου.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα της Τουρκίας για το 2021 αναμένεται στα 29 δισ. δολάρια. Η πρόσφατη δέσμευση προς τις  μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα αναγκάσει την τουρκική κυβέρνηση να εστιάσει περισσότερο στα οικονομικά στοιχεία τους επόμενους μήνες. Η βιομηχανική ανάπτυξη της Τουρκίας, η οποία έφτασε στο 7% τους πρώτους τέσσερις μήνες, μπορεί να αντισταθμίσει τις δαπάνες COVID, ωστόσο, μια καλά λειτουργούσα οικονομία χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα, η οποία πρέπει να αυξηθεί από τα κέρδη του τουρισμού. Αυτή η πολιτική θα ικανοποιήσει καταστηματάρχες και εμπόρους και μπορεί να αυξήσει την πολιτική δημοτικότητα. Οι  εθνικές εκλογές το 2023 είναι ο ακρογωνιαίος λίθος όπου ένα  αποτέλεσμα στην οικονομία θα αποτελέσει παράμετρο της στάσης των ψηφοφόρων. Ως εκ τούτου, η τουρκική πολιτική σκέψη θα δώσει προτεραιότητα στην ευημερία αντί στα εν δυνάμει προβληματικά πεδία στην περιοχή της Τουρκίας.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε πολύ περίπλοκη θέση. Ο ελληνικός προϋπολογισμός είχε κενό 7,54 δισ. δολάρια στο πρώτο μόλις τέταρτο του έτους γεγονός που τον καθιστά πολύ ευάλωτο. Τα στοιχεία της Statista δείχνουν ότι το εθνικό χρέος στην Ελλάδα ήταν περίπου 413,86 δις. δολάρια το 2019 όντας το δεύτερο στην κατάταξη χρέους με βάση το ΑΕΠ ανά χώρα. Σίγουρα, η επίδραση του Covid θα ωθήσει την ελληνική οικονομία να επανεξετάσει τις πληρωμές χρέους και να σταθεροποιήσει την οικονομία το επόμενο έτος. Από την άλλη πλευρά, οι ελληνικές αμυντικές προμήθειες του τελευταίου έτους μπορούν να καταστρέψουν την προβλεπόμενη οικονομική σταθερότητα. Τα Rafale, (πιθανόν) τα F35, οι στρατιωτικές υπηρεσίες από το Ισραήλ μαζί με το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του πολεμικού ναυτικού δεν είναι φθηνά ούτε στην αγορά ούτε στη συντήρηση τους για τα επόμενα χρόνια. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα χρειάζεται ένα ομαλό καλοκαίρι για να προσελκύσει τουρίστες, όχι μόνο τυχοδιώκτες.

Κατά συνέπεια, και οι δύο χώρες συνειδητοποίησαν την πραγματικότητα της οικονομίας και της πολιτικής. Είναι γεγονός ότι η Τουρκία και η Ελλάδα βρίσκονται στο ίδιο πλοίο στο Αιγαίο Πέλαγος και από αυτές εξαρτάται αν θα αρμενίζουν ή θα ταλαντεύονται. Τα δύστροπα κύματα και ο άνεμος θα αναγκάσουν και τις δύο χώρες να συνεργαστούν για να σαλπάρουν.

Ο δρ Μουράτ Ασλάν είναι διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Hasan Kalyoncu και αναλυτής σε θέματα ασφάλειας στο Ινστιτούτο SETA