Τα τρία λάθη του Τσαβούσογλου στη Θράκη

Η Τουρκία επιδιώκει αγχωμένα να επιτύχει μια επιδέξια, αλλά εύθραυστη και επικίνδυνη ισορροπία εντυπώσεων ανάμεσα στα εξωτερικά και τα εσωτερικά μέτωπα που έχει δημιουργήσει η κυβέρνηση Ρ.Τ. Ερντογάν.

Στο εξωτερικό προσπαθεί να αποφύγει εκτός από τις κυρώσεις των ΗΠΑ τις ενδεχόμενες κυρώσεις και από την ΕΕ τον Ιούνιο. Θέλει να σπάσει τη διεθνή της απομόνωση, δείχνοντας διαλλακτικό πρόσωπο. Ωστόσο, πίσω από τις ευγενείς δημόσιες τοποθετήσεις του Μ. Τσαβούσογλου (βλ. «Το Βήμα») συνεχίζουν να κρύβονται εμμονές σε παράνομες αξιώσεις, αδιαλλαξία και μια παράλογη απειλή πολέμου (casus belli), αν η Ελλάδα ασκήσει πλήρως την εθνική κυριαρχία της.

Στο εσωτερικό μέτωπο χρησιμοποιεί για ακόμη μία φορά στην ιστορία τη Θράκη, επιδιώκοντας την εργαλειοποίηση της μουσουλμανικής μειονότητας. Ωστόσο, αυτή τη φορά η επιτόπου επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας δεν αφορούσε την τοπική κοινωνία, ούτε καν την ίδια τη μειονότητα. Ηλθε μάλλον για να δημιουργήσει θετική εντύπωση στην εσωτερική του κοινή γνώμη, χαϊδεύοντας τον εθνικισμό και τον αλυτρωτισμό, και γι’ αυτό ακολουθήθηκε μόνο από τούρκους δημοσιογράφους, αποκλείοντας στη Θράκη πλήρως τα ελληνικά ΜΜΕ, ακόμα και τα μειονοτικά. Επίσης δεν ήλθε για να συμβάλει στην ενίσχυση των δικαιωμάτων της μουσουλμανικής μειονότητας, αλλά για να την εργαλειοποιήσει προκειμένου να εκβιάσει ανταλλάγματα σε άλλους στόχους της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Γι’ αυτό οι επαφές του δεν είχαν σχέση με την τοπική κοινωνία, αλλά εγκλωβίστηκαν στα φθαρμένα σύμβολα μιας ξεπερασμένης και αποτυχημένης πολιτικής του παρελθόντος, όπως π.χ. οι ψευτομουφτήδες, υποτιμώντας ακόμα και τους εκλεγμένους βουλευτές. Την επίσκεψη του τούρκου ΥΠΕΞ στη Θράκη τη χαρακτήρισε: α) μια διπλωματική αστοχία, β) ένα νομικό μπούμερανγκ και γ) ένα πολιτικό λάθος.

α) Διπλωματική αστοχία. Είναι ότι επιδίωξε επίμονα τον «συλλογικό επαναπροσδιορισμό» της θρησκευτικής μουσουλμανικής μειονότητας σε «εθνική τουρκική μειονότητα». Αυτό συνιστά στην πράξη κατάλυση της Συνθήκης της Λωζάννης που η ίδια η Τουρκία συνδιαμόρφωσε και υπέγραψε. Κλονίζει ευθέως το διεθνές δίκαιο που διαμορφώθηκε έπειτα από δύο παγκοσμίους πολέμους. Απειλεί να δημιουργήσει παγκόσμιο ντόμινο αποσταθεροποίησης, ανοίγοντας την πόρτα σε εθνικισμούς και αλυτρωτισμούς που κατά κανόνα επιδιώκουν να χρησιμοποιήσουν τις μειονότητες, προκειμένου να ανατινάξουν την παγκόσμια τάξη, να ακυρώσουν τις διεθνείς συνθήκες απειλώντας ακόμα και τη διεθνή ειρήνη.

β) Νομικό μπούμερανγκ. Διότι «κουνά στην Ελλάδα το δάχτυλο» για μη εφαρμογή των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (sic), λόγω της εκκρεμότητας της «Τουρκικής Ενωσης Ξάνθης», η χώρα που είναι κατεξοχήν εκτεθειμένη στους διεθνείς οργανισμούς για ωμές παραβιάσεις ανθρωπίνων και μειονοτικών δικαιωμάτων στο εσωτερικό της (Συμφωνία Κωνσταντινούπολης, φυλακίσεις βουλευτών και δημοσιογράφων, Αγία Σοφία κ.λπ.). Το κάνει δε αυτό χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι λόγω της αναγνώρισης από την Ελλάδα του δικαιώματος ατομικού αυτοπροσδιορισμού (ΕΣΔΑ) είμαστε υποχρεωμένοι ως δημοκρατία να προστατεύουμε, όχι μόνο τη μουσουλμανική μειονότητα στο σύνολό της, αλλά και τις ιδιαίτερες ταυτότητες των «μειονοτήτων εντός της μειονότητας», όπως είναι, εκτός από τους τουρκογενείς, οι εθνοτικές ομάδες των Πομάκων και των Ρομά και, εκτός από τους σουνίτες, οι θρησκευτικές ομάδες των αλεβιτών, των μπεκτασήδων και των παλαιομουσουλμάνων.

γ) Πολιτικό λάθος. Είναι το άδειασμα που υπέστη η τουρκική ηγεσία, τόσο από τη δημόσια αντίδραση των ελλήνων Πομάκων όσο και από τις διεθνείς καταγγελίες των Ρομά στον ΟΗΕ και των αλεβιτών στις ισλαμικές διασκέψεις για απόπειρα τουρκοποίησής τους.

Η επίσκεψη του τούρκου ΥΠΕΞ στη Θράκη δυστυχώς δεν προσέθεσε τίποτε, ούτε στη μειονότητα ούτε στις διμερείς σχέσεις, γιατί μετέφερε από τη γείτονα μια άλλη νοοτροπία καχυποψίας και μιζέριας που η Θράκη και η Ελλάδα την έχουν αφήσει πίσω τους εδώ και καιρό, όταν την Αρχή της Αμοιβαιότητας της Λωζάννης τη μετεξέλιξαν σε Πολιτικές Θετικής Διάκρισης.

Στη Θράκη, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, όλοι μαζί, χτίσαμε μια ανοιχτή δημοκρατική κοινωνία, πρότυπο σεβασμού των ανθρωπίνων και μειονοτικών δικαιωμάτων, για την οποία είμαστε περήφανοι. Για μας, οι μειονότητες στις ώριμες δημοκρατίες δεν είναι πλέον πρόβλημα, αλλά πλούτος. Είναι γέφυρες επικοινωνίας, συνεννόησης και συνεργασίας με άλλους πολιτισμούς, αρκεί και η άλλη πλευρά να τις προσεγγίζει με σεβασμό και αντίστοιχη νοοτροπία.

Ο δρ Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης είναι βουλευτής Ροδόπης ΝΔ, επίκουρος καθηγητής Νομικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου και μέλος της Επιτροπής Παρακολούθησης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης