Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης Δικαστών

Πραγματοποιήθηκε χθες η ετήσια γενική συνέλευση της Ευρωπαϊκής Ενωσης Δικαστών που συγκροτείται από τις 44 αντιπροσωπευτικότερες εθνικές ενώσεις της Ευρώπης. Στην ημερήσια διάταξη τέθηκαν κορυφαία ζητήματα που άπτονται των σχέσεων εκτελεστικής και δικαστικής λειτουργίας. Διαπιστώνει εύκολα κανείς ότι τα προβλήματα κάθε χρόνο διογκώνονται σε ολοένα και περισσότερα κράτη αποκαλύπτοντας τη διαρκή τάση των εθνικών κυβερνήσεων να διευρύνουν τον ρόλο τους με αντίστοιχη απομείωση του ελεγκτικού ρόλου της Δικαιοσύνης. Δίπλα στα κράτη που διαχρονικά παρουσιάζουν τα πιο οξυμένα προβλήματα (Αλβανία, Πολωνία, Σλοβακία, Ρουμανία, Βουλγαρία) προστίθενται και οι ανησυχίες που εκφράζουν χώρες, οι οποίες βρίσκονται στο υψηλότατο επίπεδο θετικής αντίληψης για τη δικαστική ανεξαρτησία, όπως το Λουξεμβούργο.

Στα κύρια θέματα της χθεσινής γενικής συνέλευσης συμπεριλήφθηκε και η κατάσταση που δημιουργείται στην Ελλάδα με τη μεθοδευμένη τακτική του υπουργείου Δικαιοσύνης να αποκλείει τις Δικαστικές Ενώσεις από όλες τις επιτροπές. Μετά τις αρχαιρεσίες στην Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων τον περασμένο Σεπτέμβριο και την εκλογή νέου ΔΣ, ο υπουργός Δικαιοσύνης θεώρησε σκόπιμο να υποκαταστήσει τις συνταγματικά αναγνωρισμένες Δικαστικές Ενώσεις, που εκπροσωπούν το σύνολο των δικαστικών λειτουργών με τις διοικήσεις των δικαστηρίων της Αθήνας σε κάθε σύσκεψη που αφορά τον τρόπο λειτουργίας των δικαστηρίων την εποχή της πανδημίας. Οι αρμοδιότητες ωστόσο των διοικήσεων είναι εντελώς διαφορετικές. Στις συσκέψεις αυτές παρίστανται οι εκπρόσωποι των Δικηγορικών Συλλόγων, της Ομοσπονδίας των Δικαστικών Υπαλλήλων και αποκλείονται στοχευμένα μόνο οι εκπρόσωποι των δικαστικών λειτουργών. Τον Οκτώβριο ο υπουργός Δικαιοσύνης συγκρότησε νομοπαρασκευαστική επιτροπή για τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ένα νομοθέτημα κομβικό για τη διαδικασία διεξαγωγής των πολιτικών δικών. Αρνήθηκε τη συμμετοχή μας και την εισφορά της επιστημονικής μας γνώσης, παρά τα αιτήματα που υποβάλαμε. Πρόσφατα συγκροτήθηκε νομοπαρασκευαστική επιτροπή για την αναμόρφωση της Εθνικής Σχολής Δικαστών. Σε κάθε πολιτισμένο κράτος οι Δικαστικές Ενώσεις είναι οι πρώτες που καλούνται να συμμετέχουν σε ένα τόσο φιλόδοξο νομοθέτημα. Συνειδητά και πάλι ο υπουργός Δικαιοσύνης απέκλεισε τους εκπροσώπους των δικαστικών λειτουργών. Αποκορύφωμα της βαθιά απαξιωτικής συμπεριφοράς προς τους δικαστές και εισαγγελείς είναι η μη σύσταση νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για τον νέο Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων, που ρυθμίζει την υπηρεσιακή μας κατάσταση. Ανακαλώντας την αρχική του δέσμευση, προέκρινε την επεξεργασία του Κώδικα από τους συνεργάτες του, μακριά από τη διατύπωση της ενοχλητικής γνώμης των ίδιων των ενδιαφερομένων. Η Ενωσή μας υποχρεώθηκε να απευθυνθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση Δικαστών (ΕΕΔ). Ο πρόεδρος της ΕΕΔ με επιστολή του προς τον κ. Τσιάρα στις 29 Μαρτίου 2021 του επέστησε την προσοχή ότι συνιστά νομική υποχρέωση του υπουργείου η συμμετοχή των Δικαστικών Ενώσεων στις νομοπαρασκευαστικές επιτροπές και ότι η μη συμμόρφωση με βασικές αρχές της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση, όπως εν προκειμένω, θεωρείται παραβίαση των αρχών του Κράτους Δικαίου.

Μετά τις συναντήσεις που πραγματοποίησε η Ενωσή μας με τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων και με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την ανάδειξη αυτής της ιδιαίτερα ανησυχητικής θεσμικής περιφρόνησης προς το δικαστικό Σώμα, η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ενωσης Δικαστών αποβλέπει στη συνειδητοποίηση της θεσμικής υποχρέωσης μιας κυβέρνησης να συνδιαλέγεται και να συζητά με εκπροσώπους επιστημονικών – επαγγελματικών φορέων χωρίς αναγκαίο προαπαιτούμενο την ταύτιση των απόψεων και τον βαθμό συναίνεσης στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς.

Ο Χριστόφορος Σεβαστίδης είναι Δ.Ν. εφέτης – πρόεδρος της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων