Πληρώστε κορόιδα…

Ετοιμάζεται, διαβάζω, «νέα ρύθμιση οφειλών προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία και υπάρχουν ήδη και σκέψεις για ρυθμίσεις που να αφορούν τραπεζικά δάνεια που κοκκίνισαν μέσα στην πανδημία». Ομολογώ ότι είχα μέρες να το δω ως είδηση κι είχα αρχίσει να ανησυχώ. Με πρόχειρους υπολογισμούς από το 2012 και μετά, κάθε κυβέρνηση προχωρά σε ρυθμίσεις χρεών μια φορά κάθε περίπου 14 μήνες – νομίζω μεταξύ του 2014 και του 2016 είχαν γίνει τρεις καθώς η χώρα βρισκόταν σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο. «Η αγορά», διαβάζω, «ζητά οι νέες ρυθμίσεις να μην περιορίζονται σε αποπληρωμές οφειλών μόνο με 48 δόσεις, αλλά οι δόσεις να είναι περισσότερες». Επίσης οι πιο θαρραλέοι ζητάνε και «κούρεμα» ιδιωτικών χρεών για περιπτώσεις πτωχεύσεων εταιρειών και διαπιστωμένης αδυναμίας πληρωμών δανείων – είμαι βέβαιος ότι η κυβέρνηση το «ακούει». Κάνοντας ρυθμίσεις δεν έχασε κανείς. Απλά έχει ενδιαφέρον ότι κάθε είδος προβληματισμός αφορά πάντα όσους δεν πληρώνουν, ενώ οι συνεπείς εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται από το κράτος και τις τράπεζες με την ίδια αδιαφορία. Λες και αυτοί δεν ζούσαν στην Ελλάδα τον καιρό της πανδημίας, δεν δυσκολεύτηκαν και δεν είχαν απώλειες σε εισοδήματα.

Δεν θέλω να παρεξηγηθώ. Το κράτος πρέπει πάντα να βοηθά όποιον παθαίνει συμφορές, όχι γιατί πρέπει να είναι πονόψυχο, αλλά γιατί όποιος το διοικεί πρέπει να σκέφτεται και το δημόσιο ταμείο και να μηχανεύεται τρόπους που αυτό θα γεμίσει. Το να μη ρυθμίζεις είναι λάθος. Λάθος είναι και να μην προσπαθείς να δώσεις τη δυνατότητα να αναπνεύσουν επιχειρήσεις με προβλήματα ή ακόμα και μεροκαματιάρηδες που αγόρασαν ένα σπίτι ή και ελεύθεροι επαγγελματίες που υποχρεώθηκαν να κρατήσουν τα μαγαζιά τους κλειστά. Σωστά επιδοτήθηκαν όλοι και σωστά τα αρμόδια υπουργεία σκέφτονται τρόπους για να υπάρξουν βοήθειες και μετά το τέλος (;) του εφιάλτη. Αλλά είναι να απορείς πως κανείς ποτέ δεν σκέφτεται τους συνεπείς.

Υποτίθεται ότι οι ρυθμίσεις φέρνουν ψήφους. Αραγε οι συνεπείς δανειολήπτες δεν ψηφίζουν; Τα κόμματα έχουν αποφασίσει πως πρόκειται για κάτι ωραίους τύπους που τη μέρα των εκλογών πάνε εκδρομές; Οχι φυσικά. Αλλά συμβαίνει κάτι που χρήζει κοινωνιολογικής ανάλυσης – ίσως και ψυχιατρικής έρευνας: ζούμε σε μια χώρα που η συνέπεια δεν θεωρείται άξια επιβράβευσης. Ο συνεπής είναι ένα είδος δεδομένου «κορόιδου» διότι οι κατά καιρούς κυβερνώντες γνωρίζουν πως η ίδια του η συνέπεια θα τον υποχρεώσει να συμπεριφερθεί και ως σωστός πολίτης. Θα ψηφίσει και θα το κάνει σταθμίζοντας το καλό της χώρας – κυρίως γιατί προσωπικά δεν έχει καμία προσδοκία. Γνωρίζει ότι στη δική του περίπτωση δεν θα υπάρξει καμία μείωση επιτοκίου, καμία έκπτωση από την Εφορία, καμία σοβαρή έξτρα παροχή από το ασφαλιστικό του ταμείο. Αυτόν τον ψηφοφόρο το κάθε κόμμα τον θεωρεί ασήμαντο γιατί δεν γκρινιάζει και δεν μοιάζει να έχει κι ανάγκη βοήθειας. Κατά κάποιο τρόπο η δική του συνέπεια καταργεί τον ίδιο τον πατερναλιστικό ρόλο του κράτους – αυτόν που οι πολιτικοί μας λατρεύουν. Παραδόξως αν ήμασταν όλοι συνεπείς δεν θα υπήρχαν οι πολιτικοί που έχουμε. Αυτοί που υπάρχουν αντιλαμβάνονται τον ρόλο τους ως «καλού πατερούλη», που σκέφτεται πάντα τον γιο με τα προβλήματα κι όχι τον άλλο. Αν μάλιστα ο γιος εκτός από προβλήματα είναι και άσωτος, ακόμα καλύτερα: όταν ο κρατικός πατερναλισμός συναντά τον πονηρό νταραβεριτζή προκύπτουν πάντα περισσότερες ρυθμίσεις και περισσότερη προβολή κρατικής κοινωνικής πολιτικής. Που γίνεται χάρη στα λεφτά όσων παραμένουν συνεπείς.

Είναι ωραίες οι ειδήσεις για ρυθμίσεις: αφορούν πολύ κόσμο που τις περιμένει και σχεδόν πάντα γίνονται και πρωτοσέλιδα. Δεν περιμένω ποτέ να δω ένα πρωτοσέλιδο με μια καλή είδηση για τους συνεπείς. Ούτε καν ένα με τον γλυκό, απλό, συνθετικό τίτλο «πληρώστε κορόιδα»…