Γονική υπευθυνότητα

Ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας σε ουσιώδεις προβλέψεις του οικογενειακού δικαίου δεν φωτίστηκε όσο χρειάζεται. Η κατανόηση των νέων προβλέψεων, η αξιολόγηση της εμπειρίας μετά το 1983, η σύγκριση με τις καλές πρακτικές άλλων κρατών δεν έχουν γίνει, με επάρκεια, θέματα ουσιαστικής συζήτησης στις νεότερες γενιές. Προς αυτές, κατά κύριο λόγο, απευθύνονται οι αλλαγές που συζήτησε το κοινοβούλιο. Βεβαίως, η εμπειρία και, κυρίως, η πραγματική ζωή όσων μεγαλώνουν παιδιά χωρίς την καθημερινή φυσική παρουσία και των δύο γονέων και όλων των παππουδογιαγιάδων (όσοι ευτυχούν να τους έχουν δίπλα τους) θα επηρεαστούν, θετικά, από την ίδια αυτή νομοθεσία. Θα μπορέσουν, για παράδειγμα, να ζητήσουν βελτιώσεις και τροποποιήσεις στα μέχρι σήμερα συμπεφωνημένα, αν έχουν αποδειχτεί ασύμφορα για τη ζωή παιδιών και γονιών. Να κρατήσουμε στο μυαλό μας ότι παρόμοιες ρυθμίσεις αναμετρώνται σκληρά με την πρακτική εφαρμογή τους και, ως εκ τούτου, είναι πρόωρο να κριθούν οριστικά. Θα δοκιμαστούν και, ενδεχομένως, θα βελτιωθούν.

Αυτό που θέλω να σημειώσω σήμερα είναι ότι αυτό που μετρά περισσότερο από καθετί άλλο είναι η δημιουργία ενός πλαισίου αναφοράς για τους πολλούς. Είναι αυτές και αυτοί που την – πάντοτε δύσκολη – ώρα του χωρισμού προτιμούν τη συμφωνία από τη σύγκρουση και για να γίνει αυτό πρέπει να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στον Νόμο και στους δικαστές. Να αποφεύγουν τις δικηγορικές συγκρούσεις και τις «κακές συμβουλές». Οσο ευρύτερες οι προβλέψεις τόσο περισσότεροι γονείς θα βρίσκουν, με τον δικό τους τρόπο, τις βέλτιστες λύσεις για τα παιδιά.

Βεβαίως και δεν πρέπει να μας κάνει αυτό να ξεχνούμε ότι χρειάζεται πάντα με αυστηρότητα να προβλέπουμε την αντιμετώπιση παραβατικής αδιαφορίας, εγκληματικής συμπεριφοράς και, συχνά, προσβολής των δικαιωμάτων της γυναίκας – μητέρας. Δικαστές, εισαγγελείς και Αστυνομία έχουν την ευθύνη να προστατεύουν χωρίς καθυστερήσεις και διαδικαστικές υπεκφυγές στις ευτυχώς λίγες αλλά πόσο τραγικά ακραίες συνέπειες της βίας.

Μετρούν όμως οι πολλοί. Και, ευτυχώς, μαζί με την αύξηση των διαζυγίων ολοένα και περισσότεροι γονείς αντιλαμβάνονται την τεράστια σημασία που έχει η συνεννόηση αντί του καβγά. Ακόμη και όταν, για σεβαστούς μεταξύ τους λόγους, δίνουν τέλος στη διαπροσωπική σχέση τους, κατανοούν οι πολλοί ότι είναι προς το συμφέρον του παιδιού, αλλά, τελικά, και το δικό τους, να επικρατήσει η συνεννόηση στην από κοινού άσκηση της γονικής επιμέλειας.

Εκφράστηκε, καλώς, η επιφύλαξη ότι η εξειδίκευση της κοινής μέριμνας με την προσθήκη του προσδιορισμού «εξίσου» θα φέρει καταστροφές. Δεν έχω πειστεί. Η κατεύθυνση, προς τους πολίτες και τους δικαστές, είναι η εξισορρόπηση δικαιωμάτων αλλά και καθηκόντων. «Στον ίδιο βαθμό», εξηγεί ο Μπαμπινιώτης. Οχι βέβαια «50-50» ή, όπως με τον γνωστό του αγνωστικισμό λανθασμένα ερμήνευσε ο κ. Τσίπρας ως άσκηση βίας, το μεγαλειώδες ηθικό δίλημμα που έστησε ο Μπρεχτ μεταξύ μητρικής αγάπης και μητρικού DNA στον «Κύκλο με την κιμωλία»! Η εποχή μας χρειάζεται περισσότερη γονική υπευθυνότητα από τους δύο εξίσου. Οχι πατερναλιστική επανάπαυση στο «ένστικτο της μητρότητας» που αποβαίνει, τελικά, εις βάρος των γυναικών.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής