Βουλευτές χωρίς προοπτική

Σχεδόν δύο χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν πρόλαβε να αντιμετωπίσει εσωκομματικά προβλήματα. Από τη μία κρίση στην άλλη, με κορύφωση την υγειονομική κρίση του κορωνοϊού, η κυβέρνηση είχε να αντιμετωπίσει πολλά και επείγοντα, οπότε δεν αναλώθηκε στη μικροπολιτική. Κι η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ, ένα σύνολο πολλών μικρών και αντικρουόμενων φιλοδοξιών, αναγκάστηκε να συμπλεύσει με τις βασικές κυβερνητικές επιλογές, αφού είχαν εθνικό αντίκτυπο.

Η διετία των έντονων κρίσεων επέτρεψε στον Πρωθυπουργό να δοκιμάσει να κυβερνήσει με ένα σχήμα που σε μεγάλο βαθμό δεν εξαρτάται από τις κομματικές διεργασίες. Από τα 51 μέλη της κυβέρνησης, τα 21 είναι εξωκοινοβουλευτικά πρόσωπα. Κάποιοι προσελήφθησαν για την κυβερνητική εμπειρία τους σε πολύ κρίσιμους τομείς, κάποιοι άλλοι που κυρίως είναι υφυπουργοί επειδή έχουν εξειδικευμένη τεχνοκρατική γνώση. Τα περισσότερα καίρια υπουργεία, ασφαλώς, στελεχώνονται από κομματικά στελέχη, από επαγγελματίες της πολιτικής: τον Σταϊκούρα, την Κεραμέως, τον Κικίλια, τον Δένδια, τον Χατζηδάκη, τον Γεωργιάδη, τον Βορίδη, τον Λιβανό, τον Κώστα Καραμανλή και άλλους. Αλλά τα μικρότερα κομματικά στελέχη, και κυρίως πολλοί βουλευτές επαρχίας, απλώς παρίστανται στο κοινοβούλιο, εισηγούνται κάνα νομοσχέδιο ή βγάζουν πληκτικούς και μονότονους λόγους, χωρίς ευρύτερες προοπτικές. Τέτοιοι βουλευτές είναι πολιτικά στελέχη χωρίς προοπτική. Και ανησυχούν για τους κλειστούς ορίζοντες στην καριέρα τους.

Πολλοί από τους βουλευτές αυτούς δεν τραβάνε κανένα ζόρι για την οραματική πτυχή της πολιτικής. Ορισμένοι θεωρούν ότι έχουν παραγκωνιστεί από τεχνοκράτες που έως πρόσφατα τους έβρισκαν σε θέσεις συμβούλων. Κάποιοι νοιάζονται αποκλειστικά για τη δική τους πολιτική επιβίωση, που κυρίως περνάει από τις εκλογικές τους περιφέρειες. Κι εκεί αρχίζει η εμπλοκή.

Μια τέτοια εμπλοκή προέκυψε με τις επιπτώσεις του πρόσφατου εκπαιδευτικού νόμου. Με απόφαση της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου Πατρών, δεν θα δεχτούν εισακτέους κάποια τμήματα στον Πύργο και στην Αμαλιάδα. Αυτό εξόργισε τον τοπικό βουλευτή Κώστα Τζαβάρα, ο οποίος, σε ραδιοφωνική εκπομπή, αναφέρθηκε στο πλήγμα που δέχονται τα τμήματα της περιφέρειάς του. Και ενώ δεν διαφωνεί με τη λογική του νόμου, θεωρεί εσπευσμένη την επιλογή της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου να κλείσουν πρόωρα τμήματα της Ηλείας, ενώ δεν πειράζονται ανάλογα τμήματα στην Αχαΐα και την Αιτωλοακαρνανία.

Ο Τζαβάρας περιγράφει αντιθέσεις λόγω τοπικών συμφερόντων. Στο παρελθόν, ανάλογη κόντρα υπήρξε το 2009, όταν η Ηλεία συγκρούστηκε με τη Μεσσηνία (όπου εκλέγεται ο Αντώνης Σαμαράς) για τον ναό του Επικούριου Απόλλωνα: πού έπρεπε να ανήκει, στη Ζ’ Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας ή στη ΛΗ’ Εφορεία Μεσσηνίας; Σε εκείνη τη διαμάχη ο Τζαβάρας απέφυγε να πάρει θέση, λόγω της σχέσης του με τον Σαμαρά. Παίρνει θέση τώρα. Δεν αξιοποιήθηκε σε κυβερνητικό πόστο, βλέπει την πιθανότητα να χάσει την έδρα του από τον Θόδωρο Σκυλακάκη, που ακούγεται ότι στις επόμενες εκλογές θα είναι υποψήφιος στην Ηλεία, χάνονται και κάποια πανεπιστημιακά τμήματα στον Νομό Ηλείας. Συμφορά.

Πάντως, ακόμα κι αν ο Τζαβάρας μπορεί να μην ξεπεράσει τα όρια, οι βουλευτές χωρίς προοπτική μπορούν να εξελιχθούν σε αγκάθι για τη ΝΔ. Για να αποδειχτεί ότι η πολιτική, συχνότατα, δεν κρίνεται από την οραματική και τη μεταρρυθμιστική διάστασή της αλλά, κυρίως, από την τριβή με τα ασήμαντα μπροστά στην αιωνιότητα προβλήματα των στελεχών: προβλήματα της δικής τους πολιτικής επιβίωσης. Το κυβερνητικό επιτελείο θα βρει μπροστά του οσονούπω αρκετές τέτοιες περιπτώσεις.

Του πήρε την πατέντα

Οταν ο Αλέξης Τσίπρας, ως πρωθυπουργός, είχε επισκεφτεί τις ΗΠΑ και συνάντησε τον τότε πρόεδρο Τραμπ, έψαξε να του βρει μια φιλοφρόνηση: «μπορεί ο τρόπος του Τραμπ να μοιάζει διαβολικός, αλλά γίνεται για καλό», είπε (18/10/2017). Σήμερα προσπαθεί εκείνη η δήλωση να ξεχαστεί, αλλά ξεχνιούνται αυτά τα πράγματα;

Πριν γυρίσει ο χρόνος, ο Τζο Μπάιντεν ήταν ένα ερωτηματικό. Πολλοί προεξοφλούσαν ότι η μεγάλη ηλικία του θα δυσχέραινε την πολιτική του δραστηριότητα, γι’ αυτό άλλωστε είδωλο της ποπ κουλτούρας είχε γίνει η αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις. Η οποία ναι μεν είναι γλυκιά και έχει βγάλει μια μπεστ σέλερ αυτοβιογραφία, αλλά δεν επισκίασε στις πολιτικές αποφάσεις τον πρόεδρο Μπάιντεν. Κάποιες επιλογές του οποίου, μαζί με τη δήλωσή του για τις πατέντες στα εμβόλια, έφτασαν για να αναχθεί σε σύντροφο των συριζαίων.

Διαβάζω λοιπόν ότι ήδη έχει εκπονηθεί «σχέδιο Τσίπρα με συνταγή Μπάιντεν απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό» («ΕφΣυν», 18/5/2021). Εντυπωσιάστηκα. Πότε πρόλαβε ο Τσίπρας όχι απλώς να ταυτιστεί με τον Μπάιντεν, αλλά και να καταλάβει ότι ο αμερικανός πρόεδρος πολεμά τον νεοφιλελευθερισμό; Και πώς έμαθε το θηρίο τη συνταγή του για να την αντιγράψει και να την εφαρμόσει; Μήπως ο Μπάιντεν του μαρτύρησε την πατέντα;

Η δραστηριοποίηση του τούρκου προέδρου Ερντογάν στη νέα ανάφλεξη του Παλαιστινιακού δεν είναι μια sui generis παρέμβαση. Τα νταραβέρια του με τη Χαμάς και ο επακόλουθος αντισημιτισμός, τον οποίο διακηρύσσει με κάθε τρόπο, δείχνουν έναν ηγέτη ο οποίος απομακρύνεται συνεχώς από το πλαίσιο που μπορεί να είναι αποδεκτό στη δημοκρατική Δύση. Η Τουρκία θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια εστία διεθνούς αποσταθεροποίησης – κι αυτό, στην Ευρώπη, δεν μπορούμε να το παρατηρούμε σφυρίζοντας αδιάφορα.