Το αμάρτημα της Σώτης

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Σώτη Τριανταφύλλου υφίσταται επιθέσεις επειδή διατυπώνει θαρρετά τη γνώμη της. Ηταν αντικείμενο κοινωνικού μίσους πολλά χρόνια πριν το κοινωνικό μίσος γίνει συρμός, ήταν αντικείμενο αγανάκτησης πολύ πριν η αγανάκτηση γίνει μόδα, αντικοινοβουλευτισμός και αντιπολιτική. Το 2009 της επιτέθηκαν κιόλας, στην παρουσίαση βιβλίου της, στο Φλοράλ στα Εξάρχεια. Της πέταξαν αβγά. Υστερα για καιρό δεχόταν απειλές στο σπίτι της, που ήταν επίσης στα Εξάρχεια. Αναγκάστηκε να σηκωθεί να φύγει από το σπίτι της.

Γιατί συνέβησαν όλα αυτά; Επειδή η συγγραφέας δεν συμφωνούσε με ομάδες που θεωρούσαν ότι τα Εξάρχεια τους ανήκαν – κι ότι όσοι δεν συμφωνούν μαζί τους δεν έχουν θέση στη γειτονιά «τους». Από το 2008 ώς το 2019 τα Εξάρχεια ήταν άβατο για όσους είχαν προγράψει «τα παιδιά» που ασκούσαν κατοχή στην πλατεία. Σαν να έχει τελωνείο: δεν συμφωνείς, δεν μπαίνεις. Κι αν μπεις πρέπει να είσαι έτοιμος για τις συνέπειες.

Γιατί η Σώτη Τριανταφύλλου και γιατί τόση ένταση; Επειδή η συγκεκριμένη συγγραφέας, εκτός της υποδομής της, γνωρίζει από μέσα τη ριζοσπαστική Αριστερά και τα αναρχικά κινήματα κι η κριτική της δεν είναι απλώς θεωρητική. Μιλάει μετά λόγου γνώσεως, μπορεί αν θέλει να προσωποποιεί τη διαφωνία. Δεν το κάνει. Μιλάει πάντα γενικά, μπροστά δεν έχει προσωπικά μίση αλλά ιδεολογικές διαφωνίες, που τις υπαγορεύει η δημοκρατική συγκρότησή της ως πολίτη. Με άλλα λόγια, το αμάρτημά της είναι ότι έχει άποψη. Να μην τη λέει για να γίνεται αρεστή; Η αλήθεια είναι ότι μπήκε οριστικά στο στόχαστρο του ριζοσπαστισμού και των συμπαθούντων του μετά τη θέση της το διάστημα των Αγανακτισμένων και της ανόδου του αριστερού και δεξιού λαϊκισμού. Η άποψη αυτή, χωρίς γωνίες, χωρίς στρογγυλέματα, συνεχίζει να ορίζει τις παρεμβάσεις της. Το τελευταίο διάστημα, γράφει συνεχώς κατά της πολιτικής των ταυτοτήτων, στάση συνυφασμένη με την πολιτική ορθότητα, που θεωρεί ότι την έχουν άκριτα και ηθικολογικά υιοθετήσει στην ελληνική Αριστερά της διαμαρτυρίας – στην ουσία μεταφέρει στα καθ’ ημάς μια γενική θέση που έχουν πολεμήσει στην Αμερική στοχαστές όπως ο Τόνι Τζαντ και ο Μαρκ Λίλα, επειδή θεωρούν ότι νοθεύει τον φιλελευθερισμό.

Γιατί τον νοθεύει; Επειδή έχει μετατραπεί από κινηματική ιδέα σε ιδεολογία των κινημάτων. Κατακερματίζει την κοινωνική του βάση σε ισχνές ατομοκεντρικές συλλογικότητες, σε ομάδες με επιμέρους ταυτότητες, συχνά αποκομμένες η μία από την άλλη. Οι ομάδες αυτές, συνήθως μειονοτικές, κοινωνικές, εθνικές ή σεξουαλικές, διεκδικούν γι’ αυτές προνόμια, αδιαφορώντας για τα ενδιαφέροντα άλλων συλλογικοτήτων. Αποτέλεσμα, η πολιτική τοποθέτηση ορίζεται με βάση σε ποια ομάδα ανήκει κανείς και όχι στην ιδιότητα του πολίτη. Αυτό είναι οπισθοχώρηση. «Ο φιλελευθερισμός των ταυτοτήτων εξόρισε τη λέξη “εμείς” από τον αξιοσέβαστο πολιτικό λόγο» λέει χρησιμοποιώντας τη θεωρία ο Λίλα. Η Σώτη Τριανταφύλλου έχει το δικό της γλωσσικό ιδίωμα για να περιγράψει το ίδιο πράγμα στα καθ’ ημάς.

Και υφίσταται ακόμα μια φορά επίθεση στο όνομα μιας ταυτότητας που δήθεν έθιξε. Αλλά στην ουσία επειδή η συγγραφέας δεν έγινε ακριβώς ό,τι θα ήθελαν όσοι σήμερα δηλώνουν απέχθεια για την παρουσία της, επειδή δηλαδή δεν επιβεβαιώνει τη μεγαλοσύνη τους.

Τελικά, στη δημόσια σφαίρα, έχει συνέπειες η απομάκρυνση όχι απλώς από τις ιδεολογίες και τους ιεροφάντες τους αλλά και από τον ηθικολογικό ναρκισσισμό διαφόρων δασκάλων του γένους.