Ανάγλυφα {CR}μιας τέχνης {CR}ταπεινής

Ο βιολόγος Πάμπλο Σερβίν πιστεύει ότι αυτόν τον αιώνα  θα χρειασθεί να συνδεθούμε πάλι με τη φύση. «Οσο πιο ψηλά στο βουνό ανεβαίνεις, τόσο περισσότερη αλληλεγγύη έχεις με τους ανθρώπους», λέει. Ο 43χρονος Γάλλος εφηύρε τον όρο «collapsology», δηλαδή πώς να προετοιμαστεί κάποιος για έναν άλλο κόσμο μετά την κατάρρευση του υπάρχοντος τον οποίο καταστρέφουμε. Πώς; «Ο μόνος τρόπος να επιβιώσουμε στο μέλλον είναι η αλληλοβοήθεια».

Οταν εργαζόταν στο Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας έμαθε να μελετά ιατρικές έρευνες και στατιστικές. Ετσι τη δεκαετία του ’80 όταν ξέσπασε το Aids, ο Τζον Τζέιμς συνέλεγε στοιχεία σε ένα ενημερωτικό δελτίο που κατέληξε να γίνει από τα κύρια βοηθήματα των επιστημόνων στην αναζήτηση φαρμάκων. Σήμερα κάνει το ίδιο για τον Covid-19. Το COVIDSalon εξηγεί καθημερινά την πρόοδο στα εκατοντάδες φάρμακα που δοκιμάζονται. Ο Τζέιμς δεν το ξεχνά: Οι ασθενείς μπορεί να γίνουν ειδικοί στην αρρώστιά τους εάν διαθέτουν τις σωστές πληροφορίες.

Ξεκίνησαν να κυκλοφορούν τη δεκαετία του ’30 και περιέχουν όλη την προπολεμική αγωνία της ιαπωνικής κοινωνίας. Τα «χονκάκου» είναι αστυνομικές ιστορίες που παραμένουν δημοφιλείς επειδή οι συγγραφείς τους, όπως ο διάσημος Σεΐσι Γιοκομίζο, δίνουν στον αναγνώστη πολλά στοιχεία για να λύσει μόνος του τα μυστήρια. Τώρα, μεταφρασμένα στη Δύση γνωρίζουν επιτυχία. Ο ήρωάς του Κονσούκε Κιντάιτσι, είναι ένας νεαρός ντετέκτιβ που συνδυάζει την παράδοση με τις δυτικές επιρροές.  «Κάπως έτσι», λέει, «μοιάζει και η Ιαπωνία».

«Στα νοσοκομεία δεν υπάρχει κρεβάτι. Ανθρωποι πεθαίνουν παντού από Covid, τα κρεματόρια δεν έχουν πια ξύλα για την καύση των νεκρών. Είναι λες και μας ρουφάνε τον αέρα από τα πνευμόνια μας. Το οξυγόνο είναι το πιο πολύτιμο πράγμα αυτές τις ημέρες στην Ινδία», λέει η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι. «Λαδώνουμε για να αποχαιρετίσουμε κάποιον αγαπημένο μας στο νεκροτομείο. Πουλάμε το σπίτι μας για να εισαχθούμε σε ιδιωτικό νοσοκομείο. Αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ινδία είναι έγκλημα κατά της ανθρωπότητας».

Το νέο της τραγούδι «Your Power» (Η δύναμή σου) περιγράφει τη σεξουαλικά κακοποιητική σχέση ανάμεσα σε έναν ενήλικα και μια ανήλικη. «Το τραγούδι δεν είναι για ένα πρόσωπο, δεν είναι μόνο για τη μουσική βιομηχανία», εξηγεί η Μπίλι Αϊλις. «Η σεξουαλική εκμετάλλευση υπάρχει παντού. Δεν γνωρίζω κάποιον που να μην έχει υποστεί μια παράξενη ή κακή εμπειρία». Η 19χρονη που κατέκτησε τον κόσμο της μουσικής έχει κάτι ακόμα να πει. Σοκαριστικό: «Ολοι οι συνομήλικοί μου έχουν βιώσει σεξουαλική παρενόχληση».

Εντεκα χρόνια από την τραγωδία της Marfin. Η Παρασκευή Ζούλια, ο Επαμεινώνδας Τσάκαλης και η Αγγελική Παπαθανασοπούλου με το αγέννητο παιδί της δεν είναι ανάμεσά μας. Η απώλεια των συγγενών, ο πόνος των συναδέλφων, τα ερωτήματα όλων μας που δεν έχουν βρει τόσα χρόνια μετά απάντηση. Ενα έγκλημα εν ψυχρώ. «Δεν περιγράφονται οι στιγμές. Ζήσαμε τον απόλυτο τρόμο, την επιθανάτια αγωνία», λέει μια επιζήσασα. «Μας έκαναν άλλους ανθρώπους». Marfin, μια πληγή στο σώμα της δημοκρατίας.