Πάμπλο, χάσαμε

Θυμίζει λίγο, στο πιο ριζοσπαστικό, εκείνη τη δήλωση του αείμνηστου Μπάμπη Δρακόπουλου ύστερα από το θλιβερό 2,7% της Συμμαχίας το 1977: «Ο λαός έχει δικαίωμα και να σφάλλει…». Η εντυπωσιακή εκλογική επιτυχία της τραμπικής Δεξιάς που αντιπροσωπεύει η Αγιούσο, δήλωσε ο Πάμπλο Ιγκλέσιας για τα εκλογικά αποτελέσματα της Μαδρίτης, «είναι μια τραγωδία για την υγεία, την εκπαίδευση και τις δημόσιες υπηρεσίες». Μα τότε γιατί την ψήφισαν 1.600.000 άνθρωποι; Μαζοχιστές είναι;

Είναι αλήθεια πως η Αριστερά, σε όλες τις μορφές της, έχει τα τελευταία τουλάχιστον σαράντα χρόνια ένα πρόβλημα: για να κυβερνήσει, πρέπει να απαρνηθεί τις αρχές της, να «εκσυγχρονιστεί», να προσεγγίσει δηλαδή τις θέσεις της Δεξιάς. Το έκαναν με επιτυχία ο Μπλερ, ο Σρέντερ και ο Κλίντον. Σημάδεψαν την εποχή τους. Αλλοίωσαν όμως τη φυσιογνωμία των κομμάτων τους. Μπέρδεψαν τους παραδοσιακούς τους ψηφοφόρους, οδηγώντας πολλούς από αυτούς να καταφύγουν στους λαϊκιστές. Και συνέβαλαν αποφασιστικά στους δύο ισχυρούς σεισμούς της τελευταίας πενταετίας, το Brexit και την εκλογή Τραμπ.

Κάποια αριστερά κόμματα είπαν να το πάρουν αλλιώς. Υιοθετώντας εν μέρει τις θέσεις του Ερνέστο Λακλάου και της Σαντάλ Μουφ, και εκμεταλλευόμενα τις συνέπειες της λαίλαπας της λιτότητας, αντέταξαν στον τοξικό δεξιό λαϊκισμό έναν «καλοήθη» αριστερό λαϊκισμό: ο λαός απέναντι στις ελίτ. Οι Podemos το έκαναν με μεγαλύτερη σοβαρότητα και μεθοδικότητα από τον ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά στην κυβέρνηση βρέθηκε ο δεύτερος – ακυρώνοντας από την πρώτη ημέρα το αριστερό μήνυμά του με την απόφασή του να συνεργαστεί με τους Ανεξάρτητους Ελληνες και όχι, ας πούμε, με το Ποτάμι. Οσο για το κόμμα του Ιγκλέσιας, αφού κατήγγειλε το «σύστημα» από τις τάξεις των Αγανακτισμένων, κατέληξε να κυβερνά μαζί του. Και να γευτεί μαζί του αυτή την εβδομάδα τη συντριβή της Μαδρίτης.

Φταίει ο λαός που δεν κατάλαβε; Ο καθένας μπορεί να δώσει τη δική του απάντηση. Το σίγουρο είναι ότι ηττήθηκε και η αντισυμβατική, «αντισυστημική» προσέγγιση της πολιτικής. «Αποτύχαμε», δήλωσε χωρίς περιστροφές ο Ιγκλέσιας, ανακοινώνοντας την απόφασή του να αποχωρήσει από την πολιτική ώστε να μην αποτελέσει φραγμό στην αναγκαία ανανέωση της ηγεσίας. Ξέρει να χάνει, αυτό πρέπει να του αναγνωριστεί. Και είναι βέβαιο ότι στην ίδια θέση θα βρεθεί ο Αλέξης Τσίπρας αν οδηγήσει το κόμμα του σε μια νέα εκλογική ήττα – πόσο μάλλον αν είναι διπλή. Γιατί όπως είχε πει ο Δρακόπουλος συμπληρώνοντας εκείνη τη φράση, «…και το αποτέλεσμα της ετυμηγορίας του είναι πάντα σεβαστό».

Οσο για τα μοντέλα διακυβέρνησης, οι προοδευτικές δυνάμεις του πλανήτη παρατηρούν με προσοχή, σχεδόν με αγωνία, το πείραμα αυτού του ήπιου, ειρηνικού, χαμηλότονου, συναινετικού, γκαφατζή, αλλά αποφασισμένου και παθιασμένου ηγέτη που λέγεται Τζο Μπάιντεν. Αν τα καταφέρει, θα δημιουργήσει μια δική του σχολή, έναν καινούργιο «-ισμό», ένα νέο πολιτικό σημείο αναφοράς.