Σχηματίζεται το παζλ

Μπορεί να καταλογίσει ό,τι θέλει κανείς στην κυβέρνηση. Για την υγειονομική κρίση, για τις ελλείψεις στο σύστημα υγείας, για τα λάθη συγκεκριμένων υπουργών, για τον… κακό μας τον καιρό, για ό,τι θέλετε. Αυτά που κάνει ωστόσο στην οικονομία, είναι δουλειά που μπορεί να αφήσει πίσω της ξεκάθαρο θετικό αποτύπωμα. Δεν είναι κάτι φανταχτερό. Δεν αφορά μόνο τη… συνταξούλα ή το επιδοματάκι. Δημιουργεί ωστόσο τις προϋποθέσεις, τα λεφτά της σύνταξης να πιάνουν για πολλά χρόνια τόπο. Τα επιδόματα να έχουν νόημα. Είναι σαν να δουλεύει πάνω σε ένα τεράστιο παζλ και σιγά σιγά, όλα τα κομμάτια να βρίσκουν τη θέση τους. Το αποτέλεσμα αρχίζει και… αχνοφαίνεται. Αλλά θα είναι ξεκάθαρο σε μερικούς μήνες από τώρα. Οχι πολλούς. Το αν θα ικανοποιεί τους πάντες δεν είμαι βέβαιος. Με βεβαιότητα ωστόσο φαίνεται ότι θα μας ωφελήσει όλους όχι μόνο για τα επόμενα χρόνια, αλλά και για τις επόμενες δεκαετίες. Στο οικονομικό επιτελείο φαίνεται από τις κινήσεις που κάνουν ότι έχουν βάλει τρεις στόχους. Ο καθένας έχει τη σημασία του.

Ο πρώτος είναι να αποκτήσει η Ελλάδα μέσα στον επόμενο χρόνο την αναβάθμιση της αξιολόγησης των οίκων στην επενδυτική βαθμίδα. Την έχουμε χάσει 11 χρόνια. Εκτοτε τα ελληνικά ομόλογα αξιολογούνταν στην κατηγορία «σκουπιδιών». Ο υποψήφιος επενδυτής έπαιρνε το σήμα ότι η Ελλάδα δεν είναι επενδύσιμη χώρα. Αυτό μπορεί να αλλάξει. Οταν θα συμβεί θα σημάνει αυτόματα τη σύνδεσή μας με τη χρηματοδοτική κανονικότητα. Το ελληνικό Δημόσιο και κάθε εταιρεία στην Ελλάδα θα μπορεί να δανείζεται με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια, ακόμα και μετά το τέλος των προγραμμάτων ενίσχυσης από την ΕΚΤ. Η κίνηση της Standard & Poor’s την Παρασκευή το βράδυ υπενθύμισε τον δρόμο. Επικρότησε τις αναπτυξιακές πολιτικές μείωσης των φόρων που εφαρμόζει παρά την πανδημία η κυβέρνηση. Πλέον απέχουμε μία βαθμίδα από αυτό που φαινόταν απίστευτο την προηγούμενη δεκαετία.

Ο δεύτερος στόχος είναι η μείωση των κόκκινων δανείων σε μονοψήφια επίπεδα. Πλέον αυτό είναι δυνατό και για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες. Σε έναν χρόνο από τώρα θα έχουν καταφέρει να ρίξουν το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων από το 40% κάτω από το 10%. Η επιτυχής αύξηση κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς, που της επιτρέπει με τα κεφάλαια που «σήκωσε» να απορροφήσει τις ζημιές από την πώληση των δικών της κόκκινων δανείων, κλείνει και την τελευταία εκκρεμότητα σε αυτή την κατεύθυνση. Διαχειρίσιμα κόκκινα δάνεια σημαίνει επιστροφή στην τραπεζική κανονικότητα. Σημαίνει ρευστότητα, ανάπτυξη, νέες δουλειές, νέες θέσεις απασχόλησης, νέες ευκαιρίες.

Ο τρίτος στόχος είναι η απαλλαγή της χώρας από το καθεστώς αυξημένης εποπτείας. Κουραστήκαμε όλοι και κουράστηκαν και οι θεσμοί να συζητούν για τα ίδια και τα ίδια. Πολλά προχώρησαν. Ακόμα περισσότερα πρέπει να τα προχωρήσουμε μόνοι μας. Το 2023 το πιθανότερο είναι να μας εγκαταλείψει αυτή η τακτική επαφή με τους θεσμούς.

Αν οι δύο πρώτοι στόχοι αποτελούν την «έξοδο από το νοσοκομείο», ο τρίτος αποτελεί την έξοδο από το «κέντρο… αποκατάστασης». Η χώρα έμαθε τις ασκήσεις της. Φαίνεται ότι μπορεί να σταθεί στα πόδια της, καιρός είναι να βγει να δείξει αν όσα έμαθε δεν πήγανε χαμένα.