Το μεγάλο αυτογκόλ

Ο Μάλκολμ Γκλέιζερ υπήρξε ένας αυτοδημιούργητος επιχειρηματίας. Ξεκίνησε από το μηδέν, εκμεταλλεύτηκε τις ευκαιρίες που πρόσφερε απλόχερα η αμερικάνικη οικονομία μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, πλούτισε και στη συνέχεια έκανε μια μεγάλη οικογένεια με πολλά παιδιά, τα οποία αποκατέστησε βάζοντάς τα να δουλέψουν στις επιχειρήσεις του. Και να τον διαδεχθούν στην ηγεσία τους όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου. Αυτή είναι με λίγες λέξεις η τυπική ιστορία μιας οικογένειας, που κυνήγησε και εκπλήρωσε το αμερικάνικο όνειρό της. Είναι η ιστορία της οικογένειας Γκλέιζερ, την οποία πολύς κόσμος στο Μάντσεστερ, που υποστηρίζει τη λαοφιλή Γιουνάιτεντ, λατρεύει να μισεί. Ο Μάλκολμ Γκλέιζερ ήταν το πέμπτο από τα επτά παιδιά του Αβραάμ και της Χάνα Γκλέιζερ, ενός ζευγαριού Εβραίων, που είχαν μεταναστεύσει από τη Λιθουανία στις ΗΠΑ στις αρχές του 20ου αιώνα αναζητώντας μια καλύτερη τύχη. Δούλεψε από μικρός στο ωρολογοποιείο του πατέρα του μαθαίνοντας την τέχνη και μετά τον θάνατό του βγήκε στον δρόμο και πουλούσε ρολόγια για να βοηθήσει την οικογένειά του.

Η πρώτη επιχειρηματική κίνησή του ήταν η συμφωνία που έκλεισε με την αεροπορική βάση Σάμπσον στη Νέα Υόρκη για να επισκευάζει τα ρολόγια όσων εργάζονταν σε αυτήν. Μόλις έκλεισε η βάση, το 1956 κι ενώ ήταν ήδη 28 ετών, αποφάσισε να ασχοληθεί με το real estate κι αυτή η στροφή άλλαξε τη ζωή του. Διότι έτσι έβγαλε τα πρώτα σοβαρά χρήματά του, τα οποία άρχισε να επενδύει επιτυχώς σε διάφορους τομείς και να τα αβγατίζει με ταχείς ρυθμούς.

Το 1984 ίδρυσε τη First Allied Corporation, μια εταιρεία holding, μέσω της οποίας επένδυε παντού. Από αλυσίδες εστιατορίων μέχρι κέντρα αισθητικής και τράπεζες. Κάποια στιγμή υπήρξε μεγαλομέτοχος της γνωστής εταιρείας μοτοσικλετών, Harley Davidson, ενώ αγόρασε από τον μετέπειτα πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο, την εταιρεία πετρελαιοειδών Zapata, την οποία μετέτρεψε σε αλυσίδα σουπερμάρκετ στην Καραϊβική!

Ηδη από το 1961 ήταν παντρεμένος με τη σύζυγό του, Λίντα, με την οποία έκανε έξι παιδιά. Μία κόρη και πέντε γιους, από τους οποίους οι τρεις ήταν οι βασικοί υπεύθυνοι της ανάμειξης της οικογένειας στον επαγγελματικό αθλητισμό.

Ο Τζόελ Γκλέιζερ ήταν αυτός που έπεισε τον πατέρα του να μπουν στο πρωτάθλημα του αμερικάνικου φούτμπολ (NFL) αγοράζοντας τους Τάμπα Μπέι Μπακανίερς έναντι 192 εκατ. δολαρίων. Ποσό ρεκόρ για την εποχή. Μαζί με τον αδελφό του, Μπράιαν, ανέλαβαν να πείσουν την τοπική κοινότητα για την ανάγκη ανέγερσης ενός νέου γηπέδου στην περιοχή, το οποίο τελικά χτίστηκε και φιλοξένησε τον τελικό του Super Bowl το 2003. Εκεί οι Μπακανίερς νίκησαν τους Οκλαντ Ρέιντερς και κατέκτησαν τον πρώτο τίτλο της ιστορίας τους, καταξιώνοντας στις συνειδήσεις των φιλάθλων της πόλης την οικογένεια. Οι Γκλέιζερ είναι και σήμερα αγαπητοί στην Τάμπα.

Ο τρίτος αδερφός, Αβραμ, είχε διαφορετικές ανησυχίες. Ηθελε να επενδύσει στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο και έπεισε τον πατέρα του να στρέψει το βλέμμα του στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η ευκαιρία δόθηκε το 2003 όταν η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ βγήκε προς άγρα νέων επενδυτών. Οι Γκλέιζερ αγόρασαν αρχικά ένα ποσοστό 2,9% των μετοχών και μέσω συνεχόμενων επιθετικών εξαγορών έφτασαν να ελέγχουν το 98% των μετοχών το καλοκαίρι του 2005! Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ήταν δική τους έναντι συνολικού ποσού 1,1 δισ. δολαρίων, που καταβλήθηκαν μέσα στη διετία.

Αυτό, όμως, δεν άρεσε στους οπαδούς της Γιουνάιτεντ. Διότι ανέκαθεν υπήρχε κουλτούρα συμμετοχής των φιλάθλων στην ιδιοκτησία και τα κοινά της ομάδας. Αλλά κυρίως επειδή οι Γκλέιζερ βρήκαν τα κεφάλαια για εξαγορά του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών μέσα από δάνεια, ένα σημαντικό κομμάτι των οποίων (περίπου τα μισά) θα έπρεπε να αποπληρώσει η ομάδα. Για πρώτη φορά μετά το 1931 η Γιουνάιτεντ βρέθηκε χρεωμένη. Κι ο κόσμος φοβήθηκε ότι η ανάγκη για αποπληρωμή των χρεών θα απέβαινε σε βάρος της ενίσχυσης της ομάδας.

Την επομένη της ολοκλήρωσης της εξαγοράς, τον Ιούνιο του 2005, οι Αβραμ, Τζόελ και Μπράιαν Γκλέιζερ βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη μήνι περίπου 300 οπαδών της Γιουνάιτεντ, οι οποίοι τους αποδοκίμασαν άγρια με συνθήματα όπως «να πεθάνεις, Γκλέιζερ»! Οι κατάρες έπιασαν τόπο, αφού μετά από ένα χρόνο ο 78χρονος Μάλκολμ Γκρέιντζερ υπέστη βαρύ εγκεφαλικό και ουσιαστικά τέθηκε εκτός διοίκησης των επιχειρήσεών του (πέθανε τελικά το 2014 σε ηλικία 86 ετών). Στη διοίκηση της Γιουνάιτεντ μπήκαν και τα άλλα τρία παιδιά του (ο Κέβιν, ο Εντουαρντ και η Ντάρσι), όμως αυτή η σχέση οργής με τους φιλάθλους δεν αποκαταστάθηκε ποτέ. Παρόλο που επί των ημερών της οικογένειας, η ομάδα έχει κατακτήσει ένα Τσάμπιονς Λιγκ, πέντε πρωταθλήματα, έχει διευθετήσει σε μεγάλο βαθμό τις δανειακές υποχρεώσεις της κι έχει διατηρήσει τη δεσπόζουσα θέση της στον χώρο του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Κατά καιρούς έχουν αναληφθεί διάφορες πρωτοβουλίες από πλούσιους οπαδούς της Γιουνάιτεντ, όπως το γκρουπ των «Κόκκινων Ιπποτών», για εξαγορά του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών, καμία όμως από αυτές δεν ευοδώθηκε. Οι Γκλέιζερ εξακολουθούν να είναι οι ιδιοκτήτες της ομάδας, σε πείσμα όσων – και είναι πολλοί αυτοί – δεν θέλουν ούτε να τους βλέπουν στο Μάντσεστερ.