Το φάντασμα της Χάγης {LF}και οι Ελληνες Gostbusters

Η πρόσφατη οξεία διαφωνία του κ. Σημίτη και του κ. Καραμανλή, συνεχίζεται διά αυτοκλήτων ή και εντεταλμένων εκπροσώπων. Η διαμάχη δείχνει να αφορά την ιστορική αποτίμηση του Ελσίνκι αλλά το πραγματικό περιεχόμενο της συζήτησης, πηγάζει από τον πυρήνα δυο διαφορετικών αντιλήψεων για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων και την αντιμετώπιση του τουρκικού αναθεωρητισμού.

Το Ελσίνκι ήταν μια σαφής ελληνική επιτυχία, με άμεσο κορυφαίο  αποτέλεσμα την είσοδο της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το δεύτερο σκέλος, η επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών ως τον Δεκέμβρη του 2004, προφανώς δεν επετεύχθη.  Και στο «γιατί», «πώς» και «ποιος φταίει», συνεχίζεται ως σήμερα η συζήτηση.

Επειδή όμως το να κλαις πάνω από το χυμένο γάλα ούτε χρήσιμο, ούτε παραγωγικό είναι, ας δεχθούμε ότι το 2004, ο κ. Καραμανλής έκρινε ότι το ευρωπαϊκό αρνητικό κλίμα μετά την απόρριψη του σχεδίου Ανάν δεν ήταν πρόσφορο, ίσως μάλιστα να αποδεικνυόταν και επιβαρυντικό, για τις ελληνικές θέσεις, και επέλεξε να μην ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο.

Γιατί η ουσία είναι ότι για να ευοδωθεί το δεύτερο σκέλος της στρατηγικής του Ελσίνκι, έπρεπε η Τουρκία να αποδεχθεί το κοινοτικό κεκτημένο όσον αφορά το Δίκαιο της Θάλασσας, να υπογράψει τη σύμβαση του Μοντέγκο  Μπέι και να άρει -συνεπώς – το casus belli ως προς την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αυτό θα μπορούσε να ήταν το αποτέλεσμα μόνον μιας ισχυρής ευρωπαϊκής πίεσης, η οποία δεν ασκήθηκε, και πάντως η Ελλάδα, τότε, δεν επιδίωξε.

Ας ξεκινήσουμε με το δεδομένο, επομένως, ότι είναι η Τουρκία που δεν θέλει τη Χάγη. Επιθυμεί να επιβάλλει δυναμικά τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπως με σαφήνεια τις έχει καταθέσει με χάρτες σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς, με τη διαρκή νομοθεσία της (όπως προσφάτως με τον νόμο για την έρευνα και διάσωση που συμπίπτει ακριβώς με τα όρια της «Γαλάζιας Πατρίδας») με τη σύναψη παράνομων συμφωνιών οριοθέτησης ΑΟΖ, όπως με τη Λιβύη, με πλήρη έμπρακτη αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας και όλο και διαυγέστερη αμφισβήτηση περιοχών σαφών ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων αλλά και κυριαρχίας.

Το να μην κάνεις τίποτα απέναντι σ’ αυτή την αναθεωρητική ατζέντα εν ονόματι των αυτονοήτων δικαίων σου, σημαίνει ότι απλώς περιμένεις μοιρολατρικά τη στιγμή που θα χάσεις εμπράκτως το δίκαιό σου. Να μπεις στη λογική «τσαμπουκά στον τσαμπουκά», απλώνεις βούτυρο στο καρβέλι του Ερντογάν.

Ο δρόμος για την Ελλάδα είναι ένας: ισχυρή εθνική αποτροπή και αποφασιστική στάση, ώστε η Τουρκία να ξέρει ότι κάθε τυχοδιωκτισμός θα έχει αντίστοιχο ισχυρό κόστος, χωρίς κανένα τελικό όφελος. Ισχυροποίηση των πολύπλευρων διπλωματικών σχέσεων της χώρας. Επιδίωξη των σταθερότερων και βαθύτερων σχέσεων με τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Και επικέντρωση όλων των συντελεστών ισχύος μας, σε μια και μόνη κατεύθυνση, που μπορεί να συγκεντρώσει το consensus όλων των δυνάμει συμμάχων μας και κάθε ενδιαφερόμενου τρίτου: και αυτό είναι ο εξαναγκασμός της Τουρκίας να αποδεχθεί ως πλαίσιο του διαλόγου με την Ελλάδα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο και θα συνυπογράψει.

Αυτό σημαίνει ότι τυχόν διαφωνίες για τη μόνη πραγματική μεταξύ των δύο χωρών διαφορά, που είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, θα οδηγηθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με τη σύνταξη του συνυποσχετικού.

Αυτό είναι το φάντασμα, που ενώ πλανάται απειλητικά πάνω από την Τουρκία, την ίδια στιγμή, κάποιοι έλληνες ghostbusters  καταδιώκουν στην Ελλάδα.

Ο Πέτρος Ευθυμίου είναι πρώην υπουργός και πρόεδρος της ΚΣ του Οργανισμού για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ)