Παπούτσια

Oταν έσβησαν οι κάμερες και οι δύο υπουργοί έφυγαν χαμογελαστοί για το πολυδιαφημισμένο «ιφτάρ», επιβεβαίωσα την αίσθηση που έχω από καιρό ότι ανάμεσα στις δύο πλευρές εκείνη που βιάζεται λιγότερο είναι η ελληνική. Ετσι μόνο μπορεί να εξηγηθεί ότι εκείνος που ανέβασε τους τόνους ήταν ο Δένδιας, όχι ο Τσαβούσογλου, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα να αποτυπωθούν και δημοσίως οι υπαρκτές, σημαντικές, αλλά όχι και αγεφύρωτες, ελληνοτουρκικές διαφωνίες.

Το γιατί η ελληνική πλευρά κράτησε αυτή τη στάση μπορεί να οφείλεται στην πεποίθηση ότι η Τουρκία είναι απομονωμένη και η απομόνωσή της θα αυξηθεί (άρα ο χρόνος είναι με το μέρος μας). Ή μπορεί να είναι προϊόν της εκτίμησης ότι η ελληνική κοινωνία δεν είναι ακόμη έτοιμη για μια επιτάχυνση των διαδικασιών με φόντο τη Χάγη (πρέπει να προηγηθούν εκλογές). Κάποια άλλα σενάρια, ότι δηλαδή υπάρχουν δύο γραμμές στην ελληνική κυβέρνηση και ότι ο Νίκος Δένδιας ακολουθεί μια δική του ατζέντα με στόχο να εμφανιστεί ως ο διάδοχος του Κυριάκου Μητσοτάκη, θα πρέπει να διαψευστούν το συντομότερο με έργα, όχι με λόγια, γιατί είναι εθνικά επικίνδυνα.

Δεν συμμερίζομαι την άποψη ότι επήλθε ρήξη. Ακουσα με ενδιαφέρον τον έλληνα υπουργό να λέει ότι συζητήθηκαν όλα τα θέματα (και όχι «η μία και μοναδική μας διαφορά» κ.λπ.) και τον τούρκο υπουργό να θυμίζει κάτι που είχε πει παλιά ο Αμος Οζ: πως όταν δύο άνθρωποι διαφωνούν, πρέπει να προσπαθεί ο ένας να μπει στα παπούτσια του άλλου. Αν το δούμε με τους όρους της εγχώριας αντιπαράθεσης που γίνεται εδώ και λίγες ημέρες για το Ελσίνκι, το καραμανλικό στρατόπεδο της ακινησίας και της απραξίας κέρδισε χθες έναν πόντο έναντι του σημιτικού στρατοπέδου της δυναμικής διπλωματίας. Αλλά τον τελευταίο λόγο τον έχει πάντα ο Πρωθυπουργός.