Αλλο ένα πλήγμα στην προσπάθεια καταπολέμησης της Covid

Η εισήγηση για διακοπή της χορήγησης του μονοδοσικού εμβολίου της Johnson & Johnson στις ΗΠΑ συνιστά ένα ακόμη πλήγμα στις ελπίδες για εμβολιασμό του παγκόσμιου πληθυσμού το συντομότερο δυνατό.

Τα έξι περιστατικά που ανακοινώθηκαν στις ΗΠΑ – ανάμεσα στα 6,8 εκατομμύρια δόσεις του συγκεκριμένου εμβολίου που έχουν χορηγηθεί – φαίνεται πως είναι παρόμοιες με εκείνες που αναφέρθηκαν στην Ευρώπη και αφορούν στο σκεύασμα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και της AstraZeneca.

Τα δύο εμβόλια, ανάμεσα στα άλλα, αποτελούσαν τη μεγαλύτερη ελπίδα για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Το εμβόλιο της AstraZeneca παράγεται χωρίς περιθώριο κέρδους, ενώ είναι εύκολο στη μεταφορά και την αποθήκευσή του, σε θερμοκρασίες δωματίου. Αυτό ήταν κάτι που έγινε σκοπίμως – τόσο το πανεπιστήμιο όσο και η εταιρεία δεσμεύτηκαν να είναι ευρέως διαθέσιμο και προσβάσιμο. Το εμβόλιο της J&J αντιπροσωπεύει την άλλη μεγάλη ελπίδα, επειδή χορηγείται σε μία δόση, γεγονός που περιορίζει το κόστος και διευκολύνει τις χώρες με αδύναμα συστήματα υγείας να προχωρήσουν σε μαζικούς εμβολιασμούς.

Βεβαίως, μετά τους ενδελεχείς ελέγχους που έγιναν αναφορικά με το τι συνέβαινε με το εμβόλιο της Οξφόρδης και της AstraZeneca, ουδείς από τους επιστήμονες εξεπλάγη ιδιαιτέρως από το γεγονός ότι ανάλογα περιστατικά θρομβώσεων ήρθαν στην επιφάνεια και για την εκδοχή της Johnson & Johnson.

Τα δύο εμβόλια, άλλωστε – όπως και το ρωσικό Sputnik – σχεδιάζονται και παράγονται με τον ίδιο τρόπο. Χρησιμοποιούν ένα συνήθη ψυχρό ιό – από χιμπατζήδες σε αυτό της AstraZeneca και από ανθρώπους σε εκείνο της J&J – προκειμένου να παραχθούν πρωτεΐνες του κορωνοϊού στο σώμα, οι οποίες στη συνέχεια προκαλούν αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος με τη μορφή αντισωμάτων και κυττάρων τύπου Τ, που θα κληθούν να καταπολεμήσουν τον αληθινό ιό.

Φαίνεται, πλέον, πως αυτή η τεχνολογία ενδέχεται να έχει σχέση με τη σπάνια κατάσταση την οποία ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκου έχει περιγράψει επισήμως ως παρενέργεια στην περίπτωση του εμβολίου της Οξφόρδης και της AstraZeneca. Μέχρι στιγμής, δεν γνωρίζουμε εάν υπάρχουν ανάλογα περιστατικά που να σχετίζονται με το Sputnik.

Σε κάθε περίπτωση, τα περιστατικά αυτά είναι σπάνια. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, που έχει χορηγήσει τις περισσότερες δόσεις του εμβολίου της AstraZeneca, η αναλογία είναι περίπου τέσσερα ανά εκατομμύριο. Στις ΗΠΑ, μέχρι στιγμής, είναι μικρότερη από ένα ανά εκατομμύριο, όμως ενδέχεται να προστεθούν και άλλες αναφορές. Οι γιατροί, από την πλευρά τους, είναι πλέον σε θέση να αναγνωρίζουν τα συμπτώματα και να τα αντιμετωπίζουν, κάτι που μειώνει τον αριθμό των θανάτων – 19 από τους 79 που εμφάνισαν θρομβώσεις έχουν πεθάνει στο Ηνωμένο Βασίλειο, κάποιοι μάλιστα προτού οι γιατροί να γνωρίζουν και να είναι σε θέση να προβούν στην κατάλληλη αγωγή.

Η ύπαρξη αυτών των περιστατικών θα κλονίσει την εμπιστοσύνη στα εμβόλια της AstraZeneca και της J&J, έστω και αν όλοι οι ειδικοί απευθύνουν έκκληση προς τους πάντες να κατανοήσουν πως ο κίνδυνος θανάτου και πρόκλησης βλαβών στην υγεία από τη νόσο Covid είναι πολύ μεγαλύτερο από τον αντίστοιχο που έχει να κάνει με την εμφάνιση θρόμβων. Οι ρυθμιστικές αρχές στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αποσαφηνίσει πως πρόκειται για σπάνια περιστατικά και έχουν στηρίξει τη συνέχιση της χρήσης του εμβολίου της AstraZeneca – ενώ δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι θα κάνουν κάτι διαφορετικό με εκείνο της J&J.

Δυστυχώς, όμως, αυτές οι σπάνιες παρενέργειες ίσως έχουν κάνει το μεγαλύτερο κακό στις πιθανότητες εμβολιασμού όλου του κόσμου, στο άμεσο μέλλον.