Ενα στρατηγικό όπλο

Την πρώτη ημέρα υλοποίησης της νέας διαδικασίας των self tests, 613 από ένα σύνολο 245.093 δοκιμασιών που διενεργήθηκαν πριν από την επαναλειτουργία των λυκείων ήταν θετικά. Δηλαδή ένα ποσοστό θετικότητας περίπου 2,5‰. Με βάση προσομοίωση που δημιουργήσαμε στην ερευνητική μας ομάδα και λαμβάνοντας υπόψη τον τρέχοντα δείκτη μεταδοτικότητας, αλλά και τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδας, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι 1.000 διαγνωσμένοι με self test θα μπορούσαν ως ασυμπτωματικοί φορείς να προκαλέσουν συρροές κρουσμάτων στην κοινότητα δυναμικής 6.000-10.000 κρουσμάτων σε βάθος 3 εβδομάδων.

Ποια η σημασία με απλά λόγια του γεγονότος ότι βρέθηκαν 613 άνθρωποι θετικοί. Πρώτα πρώτα έμαθαν οι παθόντες ότι είναι φορείς του ιού και επομένως πρέπει να αυτo-απομονωθούν αλλά και να εξεταστεί άμεσα το κοντινό κοινωνικό περιβάλλον τους. Μάλιστα κάποιοι λίγοι από αυτούς πιθανώς να εμφανίσουν σε 2-3 μέρες συμπτωματική νόσο. Επειδή δε είναι ασυμπτωματικοί αλλά και ιδιαιτέρως ενεργείς στις κοινωνικές τους επαφές η διασπορά που προκαλούν πιθανότατα υπερβαίνει τον μέσο όρο της μεταδοτικότητας στην κοινότητα, που για τη χώρα σύμφωνα με τις δικές μας αναλύσεις στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης είναι 1,03 (13/4/2021).

Η ανεύρεση αυτών των ασυμπτωματικών φορέων θα προσφέρει αναμφίβολα ασφαλέστερη σχολική λειτουργία. Εκτός αυτού του προφανούς οφέλους η αξιοποίηση των διαγνώσεων μπορεί να αποτελέσει ένα στρατηγικό όπλο αναχαίτισης των συρροών που θα προκαλούσαν στην κοινότητα και μείωσης των επιδημιολογικών δεικτών. Για να επιτευχθεί όμως αυτό θα πρέπει να οργανωθεί αποτελεσματική καθοδήγηση και προσεκτική ιχνηλάτηση των θετικών κρουσμάτων. Υπάρχει ανησυχία και έχουν εγερθεί και σχετικές ενστάσεις εξαιτίας της σχετικώς μειωμένης ακρίβειας των self tests η οποία στην πράξη είναι γύρω στο 50%-60%. Δηλαδή στους 10 θετικούς θα αποκαλυφθούν οι 5-6. Είναι πολύτιμο όμως να γνωρίζουμε έστω τους 5-6 στους 10 παρά να αγνοούμε και τους 10 θετικούς. Η επαναληψιμότητα άλλωστε της εξέτασης, ιδίως ανά 3 ημέρες, θα βελτιώσει σημαντικά τη διαγνωστική της ακρίβεια.

Ενα άλλο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι η συμπεριφορά χαλάρωσης που μπορεί να προκαλέσει ένα αρνητικό self test στον χρήστη. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ουδόλως ένα αρνητικό αποτέλεσμα μας διασφαλίζει μακροπρόθεσμα και ως εκ τούτου η λήψη όλων των ατομικών μέτρων προστασίας θα πρέπει να συνεχίζεται με ευλαβική πειθαρχία. Χωρίς να αποτελούν πανάκεια, η βοήθεια που μπορεί να προσδώσει η διαδικασία των self tests στην αναχαίτιση των πανδημικών δεικτών μπορεί να αποδειχτεί κομβικής σημασίας. Αρκεί οι μεν χρήστες να το αποδεχτούν και να το χρησιμοποιούν σωστά, η δε πολιτεία να αξιοποιεί τα αποτελέσματά τους κατάλληλα.

Ο Νίκος Τζανάκης είναι καθηγητής Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης