Oταν το Σουέζ προκαλούσε παγκόσμιο πανικό!

Ενα κανάλι με μεγάλο μήκος κι ακόμα πιο μεγάλη ιστορία! Πρώτοι που σκέφτηκαν την ανάγκη διάνοιξής του, οι φαραώ. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι χρειάστηκε τέσσερις ημέρες για να το διασχίσει.

Οι νεότεροι έχουμε ακούσει ότι το κλείσιμό του, τη δεκαετία του ’50, έκανε πλούσιο τον Ωνάση τη στιγμή που ετοιμαζόταν να κηρύξει πτώχευση και να πουλήσει τα φορτηγά πλοία στα οποία είχε κάνει αλόγιστη επένδυση. Λίγοι γνωρίζουν, όμως, ότι η αγγλογαλλική διένεξη με τον Νάσερ, όταν ο τελευταίος εθνικοποίησε τη διώρυγα μετά την ανατροπή του μονάρχη Φαρούκ, παραλίγο να στοίχιζε έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο στην ανθρωπότητα. Και μάλιστα σε μια περίοδο που κυοφορούσε αμέτρητους κινδύνους καθώς στηνόταν το σκηνικό του Ψυχρού Πολέμου.

Είναι η δεκαετία που η Ουγγαρία του Νάγκι εξεγείρεται, ζητάει να βγει από το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και πνίγεται στο αίμα, η Σοβιετική Ενωση δίνει χείρα βοηθείας στον Νάσερ για να συσπειρώσει τους Αραβες και οι Αδέσμευτοι του Τίτο εμφανίζονται ενισχυμένοι.

Η κρίση εκείνη, με την απόφαση του Νάσερ να πάρει τον έλεγχο της διώρυγας από τα χέρια των Αγγλογάλλων και τον πανικό που προκάλεσε, ήταν το προοίμιο της τρελής κούρσας ενός σκληρού ανταγωνισμού που κατέληξε με την πυραυλική κρίση της Κούβας και την ύψωση του Τείχους στο Βερολίνο.

Ηταν η πρώτη φορά ίσως που η Αμερική εμφανίστηκε προστάτιδα της εθνικής κυριαρχίας και αυτοδιάθεσης ενός κράτους, συγκεκριμένα της Αιγύπτου του Νάσερ, που αποφάσιζε να θέσει υπό τον έλεγχό της έδαφος το οποίο της ανήκε. Η άμετρη αλαζονεία των Αγγλων να χαρακτηρίσουν σε επίσημο ανακοινωθέν «πειρατή» τον Νάσερ είχε για πρώτη φορά μετά τον αγώνα Ανεξαρτησίας της Αμερικής διεγείρει τα αντανακλαστικά της αμερικανικής ηγεσίας κατά των Αγγλων. Με παρέμβαση του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Ντάλες αποσοβείται προς το παρόν μια σύρραξη, αλλά η κρίση συνεχίζεται καθώς οι Αγγλοι επιμένουν ότι η πολιτική Νάσερ οδηγεί σε έλεγχο της Ρωσίας στη Μεσόγειο. Αγγλία και Γαλλία προσφεύγουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αλλά αποφεύγουν, από τον φόβο να χάσουν στην ψηφοφορία, να φέρουν το θέμα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Και τότε οι ΗΠΑ κάνουν την έκπληξη και τάσσονται υπέρ της εγγραφής του αιγυπτιακού αιτήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας και την ίδια στιγμή παραπέμπουν στις καλένδες το αίτημα του Ισραήλ να παρακολουθήσει τη συνεδρίαση! Με κίνδυνο να χάσει το κόμμα του τις ψήφους των Ισραηλιτών της Αμερικής, ο θρυλικός Αϊκ κερδίζει τον Νάσερ και αφήνει εμβρόντητη τη Σοβιετική Ενωση, θεατή των γεγονότων.

Κι ενώ τα πράγματα οδηγούνταν προς εκτόνωση, μεσολαβεί η επιθετική προέλαση του Ισραήλ στην Αίγυπτο. Ο Αϊζενχάουερ διακόπτει την προεκλογική περιοδεία του στη Φλόριντα και ο Χρουστσόφ μπροστά στην αβέβαιη έκβαση των γεγονότων «αρρωσταίνει», φεύγει από τη Μόσχα, αφήνοντας την κατάσταση στα χέρια του στρατηγού Ζούκοφ. Στις 7 Νοεμβρίου με απόφαση του ΟΗΕ αποσύρονται όλα τα ξένα στρατεύματα από την Αίγυπτο. Η ανθρωπότητα είχε μόλις αποφύγει έναν νέο όλεθρο.

Η Φωτεινή Τομαή είναι πρέσβης επί τιμή, ιστορικός και συγγραφέας