«Ποιος ήταν ο Κολοκοτρώνης;»

Κάθε χρόνο στην εθνική επέτειο κάποιο τηλεοπτικό δελτίο επαναλαμβάνει μια παλιά ιδέα. Στέλνει ρεπόρτερ με κάμερα στους δρόμους και ζητά από πολύ νέα άτομα να απαντήσουν σε ερωτήσεις του τύπου «τι γιορτάζουμε στις 25 Μαρτίου;» κ.ά. και μετά μεταδίδει τις πιο άστοχες απαντήσεις. Συνήθως δεν είναι και λίγες, αν και καμιά φορά είναι να αναρωτιέσαι αν οι νέοι τρολάρουν τα κανάλια ή αν τις εννοούν. Είναι εύκολο να απαξιώσει κάποιος τα παιδιά αυτά ως χαζά. Μόνο που δεν είναι. Δυστυχώς η αλήθεια είναι ότι είναι απλώς αδιάφορα και αυτό συμβαίνει συνήθως για γεγονότα που δεν τους έπεισε κανείς ότι έχουν ενδιαφέρον.

Φταίει το σχολείο. Ειδικά για την Επανάσταση του ’21 το μόνο που κάνει είναι από τη μια να βάζει τα παιδιά να παπαγαλίζουν ημερομηνίες και γεγονότα κι από την άλλη να τα μπουκώνει με τους γνωστούς, καλοπροαίρετους συνήθως, μύθους ηρωισμού και καλλιέργειας εθνικής και χριστιανικής συνείδησης, τα κρυφά σχολειά, την Αγία Λαύρα, την αγιοποίηση των ηρώων χωρίς την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της προσωπικότητάς τους, των διαφορετικών αφετηριών τους, όλων αυτών, δηλαδή, που θα έκαναν τη συστράτευσή τους κάτι το συναρπαστικό για κάθε νέο. Διότι η ιστορία της Επανάστασης είναι συναρπαστική, ειδικά στις λιγότερο ηρωικές και άγιες πτυχές της, διότι έγινε από πραγματικούς ανθρώπους, με όλες τις πολυπλοκότητές τους, που έκαναν ένα σταδιακό πέρασμα από τη μακρόχρονη βαθιά εσωτερικευμένη σχεδόν από κάποιους υποτέλεια, στη μάχη με όραμα την ταυτότητα του ελεύθερου πολίτη σε ένα σύγχρονο αυτόνομο κράτος.

Ηταν κανονικοί άνθρωποι, με συμπάθειες και εχθρότητες, αδυναμίες, κάποιοι ήξεραν γράμματα και κάποιοι όχι, κάποιοι μίλαγαν ελληνικά και κάποιοι όχι, κάποιοι είχαν χρήματα, καράβια και πόρους και κάποιοι όχι, τους ένωσαν όμως κοινά βιώματα, έκαναν λάθη, σκότωναν, έβριζαν, ερωτεύονταν και μετά την απελευθέρωση πλακώθηκαν και αναμεταξύ τους για το ποιος θα έχει την εξουσία. Δεν θα ήταν κακό ή ασεβές να διδάσκεται λίγο πιο ρεαλιστικά η ιστορία τους στα παιδιά, ώστε να πάψει πια η Επανάσταση να είναι βαρετό φολκλόρ και οι ήρωές της εικονίσματα στον τοίχο, έτσι, με γενικεύσεις και χωρίς κανέναν απολύτως προβληματισμό, διότι ο προβληματισμός δεν είναι «ιεροσυλία», είναι το καύσιμο του σκεπτόμενου ορθολογικού ανθρώπου.