Δώστε στους εργαζoμένους μια ευκαιρία να πολεμήσουν

Οι πρώτοι μήνες της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν θα καθοριστούν από τις προσπάθειες περιορισμού του COVID-19 και του εμβολιασμού σε μαζική κλίμακα. Μεσοπρόθεσμα, ωστόσο, η οικονομία θα είναι εκείνη που θα καθορίσει την επιτυχία της κυβέρνησης. Εδώ ο Μπάιντεν έχει αναφέρει ότι η φορολογική μεταρρύθμιση θα είναι υψηλή προτεραιότητα και έχει παρουσιάσει σχέδια για την αντιμετώπιση μακροχρόνιων φορολογικών προβλημάτων, όπως οι ελλείψεις εσόδων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και η έλλειψη προοδευτικότητας του φορολογικού συστήματος. Ωστόσο, αυτές οι προτάσεις δεν είναι ακόμη αρκετές για να αντιμετωπίσουν ένα σημαντικό πρόβλημα στον φορολογικό κώδικα: την υπερβολικά ευνοϊκή μεταχείριση του εισοδήματος κεφαλαίου – τα κέρδη και τις αποδόσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και τις αποταμιεύσεις. Το κεφάλαιο φορολογούνταν πάντα πιο ελαφριά από ό,τι η εργασία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αυτό δεν είναι μια έκκληση για την εισαγωγή ενός φόρου περιουσίας που έγινε θέμα στις προεδρικές εκλογές. Αντίθετα, το θέμα είναι να επινοηθεί ένας φορολογικός κώδικας που να μη βλάπτει υπερβολικά την εργασία ενώ ωφελεί την αυτοματοποίηση. Τώρα που βρισκόμαστε στη μέση της χειρότερης οικονομικής κρίσης σε γενιές;;;;;;, δεν θα ήταν σκόπιμο να αυξηθούν ξαφνικά οι φόροι κεφαλαίου. Ομως, καθώς βγαίνουμε από την ύφεση του COVID-19, η οικονομία θα χρειαστεί τόσο θέσεις εργασίας όσο και περισσότερα φορολογικά έσοδα, όχι μόνο για την εξυπηρέτηση ενός μεγαλύτερου εθνικού χρέους, αλλά και για περισσότερες επενδύσεις σε υγειονομική περίθαλψη, υποδομές και εκπαίδευση. Μια απλή αποκατάσταση των φόρων κεφαλαίου στο επίπεδο της δεκαετίας του 1990 θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τα ομοσπονδιακά έσοδα. Επιπλέον, εάν καταργηθούν οι διάφορες εξαιρέσεις που έχουν επιτρέψει στις εταιρείες και στους κερδισμένους από το εισόδημα κεφαλαίου να αποφύγουν τους φόρους, ενδέχεται να υπάρχουν ακόμη αρκετά πρόσθετα έσοδα για να βοηθήσουν τους εργαζόμενους απευθείας. Μπορούν να μειωθούν οι φόροι μισθωτών και ανακατευθύνοντας περισσότερη χρηματοδότηση στην κοινωνική ασφάλιση και υγειονομική περίθαλψη. Η προνομιακή επίσης φορολογική μεταχείριση του κεφαλαίου θα συμβάλει στην εξάλειψη των κινήτρων για υπερβολικό αυτοματισμό. Αλλά μάλλον δεν θα ήταν αρκετό. Η δημιουργία καλών, ασφαλών θέσεων εργασίας με αξιοπρεπή αμοιβή θα απαιτήσει επίσης άλλα μέτρα για να ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να επενδύσουν στους εργαζομένους τους. Η κατάργηση του φορολογικού πλεονεκτήματος για τα έσοδα από επενδύσεις κεφαλαίου και τον αυτοματισμό είναι ένα κρίσιμο πρώτο βήμα.

Ο Ντάρον Ατσέμογλου είναι καθηγητής οικονομικών στο ΜΙΤ