Πόσα μέτρα στήριξης αντέχει το δημοσιονομικό μαξιλάρι

Η Ελλάδα ξεπέρασε τα… 200 στο χρέος, το οποίο εκτιμάται πως θα εκτιναχθεί στο δυσθεώρητο 208,9% το 2020 (340 δισ. ευρώ), έναντι 180,5% (331 δισ. ευρώ) το 2019, λόγω των αυξημένων κρατικών μέτρων στήριξης της οικονομίας. Η επίπτωση της υγειονομικής κρίσης στην ελληνική οικονομία είναι η ισχυρότερη στην ευρωζώνη με τις απώλειες να υπολογίζονται στο 12% του ΑΕΠ και η συνολική κρατική στήριξη μέχρι τέλους Μαρτίου φτάνει τα 30 δισ. ευρώ. Το ελληνικό Δημόσιο καλύπτει το «φάγωμα» του δημοσιονομικού μαξιλαριού με εξόδους στις αγορές, οι οποίες, παρά τα χαμηλά επιτόκια, δεν παύουν να είναι δανεισμός, προσθέτοντας βάρος στο ήδη φορτωμένο χρέος. Η «χρηματοδότηση» της οικονομίας για να μείνει όρθια κοστίζει και τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονται αυτή τη στιγμή στα 30-31 δισ. ευρώ, από τα περίπου 37 δισ. ευρώ πριν από την κρίση.

Τον Ιανουάριο του 2021, με την άντληση 3,5 δισ. ευρώ με την έκδοση του 10ετούς και των 2 δισ. ευρώ μέσω της νέας ανταλλαγής κρατικών ομολόγων, το επίπεδο ρευστότητας διαμορφωνόταν στα 35 -36 δισ. ευρώ. Πλέον η υγειονομική κρίση κλείνει έναν χρόνο και το άνοιγμα του τουρισμού για λίγους μήνες δεν κατάφερε να μαζέψει τις απώλειες με την πτώση στις εισπράξεις να εκτιμάται κοντά στα 15 δισ. ευρώ και τα διαρκή περιοριστικά μέτρα να ανεβάζουν το κόστος ανά μήνα στα 2-3 δισ. ευρώ.

Στο 9μηνο του 2020 το έλλειμμα εκτοξεύτηκε στα 11,269 δισ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 1,544 δισ. ευρώ και ελλείμματος 119 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2019. Οι συνολικές δαπάνες για το 2020 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 69 δισ. ευρώ αυξημένες κατά 12,1 σε σχέση με τον στόχο, ενώ για το 2021 εκτιμάται να μειωθούν στα 67,184 δισ. ευρώ. Πάντως, οι προβλέψεις για φέτος δείχνουν πως το χρέος θα μειωθεί στο 199% (343 δισ. ευρώ), το έλλειμμα για το 2021 προβλέπεται στο 3,9%και το ΑΕΠ θα «τρέξει» με 3,5% – 5% από -10% ύφεση το 2020. Το άλμα στο χρέος που προκαλεί το σοκ της πανδημίας ξυπνά ανησυχίες ωστόσο υπάρχουν και άλλα πολύ σημαντικά «μαξιλάρια», τα οποία κάνουν το κόστος εξυπηρέτησης του χαμηλό και άρα βιώσιμο, πέραν της συμβολής του Ταμείου Ανάκαμψης στο ΑΕΠ. Αυτά τα «μαξιλάρια» αφορούν κυρίως το ότι η Ελλάδα συμμετέχει στο έκτακτο πρόγραμμα PEPP της ΕΚΤ, το οποίο έχει βοηθήσει στη μείωση των επιτοκίων και στη μείωση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων.