Και εγένετο κρέας στο… εργαστήριο

«Οι απόψεις διίστανται. Είναι κάποιοι σκληροπυρηνικοί που θα πουν “όχι, με τίποτα, γιατί να φάω κάτι που μου θυμίζει πτώμα”, είναι κάποιοι που θα σκεφτούν “θα το δοκίμαζα” και είναι και άλλοι που θα πουν “από τη στιγμή που δεν έχουν θανατωθεί ζώα, γιατί όχι”. Κάποιος υγιεινιστής, όμως, θα πει “μα κάνει το ίδιο κακό που κάνει και το κρέας, γιατί να το βάλω στην καθημερινότητά μου”. Προσωπικά, θεωρώ ότι είναι μια καλή εξέλιξη για την ανθρωπότητα γιατί σίγουρα θα υπάρχει μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και δεν θα θανατώνονται ζώα. Ο άνθρωπος εξελίσσεται, καλό είναι να εξελίσσεται και η τροφή του. Κάποτε κυνηγούσαμε, πλέον θεωρούμε βάρβαρο το να βγει κάποιος για κυνήγι και να αρχίσει να σκοτώνει. Μετά αρχίσαμε να εκτρέφουμε ζώα. Οι μελλοντικοί άνθρωποι αν δουν εικόνες από τα σύγχρονα εκτροφεία θα αναφωνήσουν “τι ήταν τούτοι οι βάρβαροι”. Οπως εμείς βλέπουμε αυτόν με την προβιά και λέμε “ο Νεάντερταλ”, κάπως έτσι θα σκέφτονται και τα αυριανά παιδιά για εμάς που εκτρέφαμε ζώα σε αυτές τις συνθήκες και μετά τα σκοτώναμε, με τον τρόπο που τα σκοτώναμε κιόλας, τα δολοφονούσαμε. Για κάποιον που θέλει να τρώει ζωική πρωτεΐνη είναι μια καλή εξέλιξη. Ως vegan, θα το δοκίμαζα από περιέργεια αλλά δεν θα ήταν το καλύτερό μου και δεν ξέρω αν θα το έβαζα στο μενού μου».

Κάπως έτσι, με τη συλλογιστική που περιγράφει στα «ΝΕΑ» η Νίκη Χάγια, δημοσιογράφος, vegan blogger (ladypapaya.com) και vegan ακτιβίστρια τα τελευταία τρία χρόνια, υποδέχεται η ελληνική vegan κοινότητα, που αριθμεί περίπου 100.000 μέλη, την ιστορική είδηση: Για πρώτη φορά έλαβε έγκριση η διάθεση τεχνητού κρέατος στους καταναλωτές. Η ίδια ξεκίνησε 11 χρόνια πριν κόβοντας το κρέας, όταν αποφάσισε να γίνει χορτοφάγος. Σήμερα, σχολιάζει την εξέλιξη που έλαβε χώρα στη Σιγκαπούρη και αφορά εστιατόριο που στο εξής θα σερβίρει κοτομπουκιές της αμερικανικής Eat Just οι οποίες παράχθηκαν από ζωικά κύτταρα ενισχυμένα με φυτικά συστατικά σε βιοαντιδραστήρα εργαστηρίου.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η αντίδραση του vegan σεφ και καθηγητή στα ΙΕΚ ΣΒΙΕ, στη μοναδική σχολή για vegan σεφ στην Ευρώπη, Νίκου Γαϊτάνου, που έχει να δοκιμάσει κρέας 33 χρόνια – από όταν έπεσε στα χέρια του στο Λύκειο μια αυτοβιογραφία του Γκάντι: «Οι λόγοι που δεν τρώμε κρέας είναι ηθικοί. Τα πρώτα χρόνια που το είχα κόψει περνούσα από ψησταριά και μου έτρεχαν τα σάλια, πλέον μου μυρίζει πτώμα. Ενας vegan γίνεται vegan καταρχήν για να μην κάνει κακό στα ζώα. Δεν γνωρίζω τον τρόπο που παράγεται κι αν κάνει κακό στο περιβάλλον η παραγωγή αυτού του κρέατος. Ηθικά, για μένα, μακάρι όλοι οι κρεατοφάγοι να σταματήσουν να σφάζουν τα ζώα και να τρώνε αυτό το κρέας».

Αρνητικά εντελώς αξιολογεί, ωστόσο, την εξέλιξη το… αντίπαλο στρατόπεδο. «Ολες αυτές οι προσπάθειες είναι στη σφαίρα της φαντασίας κάποιων που επιζητούν μόνο το κέρδος με διάφορους τρόπους και πάνε να υποκαταστήσουν προϊόντα που έχουν αποδείξει την αξία τους. Δεν είναι κακό που κάποιοι θέλουν να κάνουν άλλα προϊόντα, το κακό είναι ότι δυσφημίζουν το κρέας και την κτηνοτροφία», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Κρέατος, Ελευθέριος Γίτσας. Στα βασικά οφέλη του τεχνητού κρέατος, που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει και τα φυτικά υποκατάστατα (σόγια, ηλιόσπορος, αρακάς, τζάκφρουτ, γλουτένη αλευριού) που για πολλούς δεν είναι ελκυστικά, συγκαταλέγονται η πρόσβαση, για τους λάτρεις του είδους, σε ένα καθαρότερο κρέας χωρίς ορμόνες καθώς και η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της κτηνοτροφίας, που ευθύνεται για το 14,5% των εκπομπών άνθρακα.

Παρ’ όλα αυτά, η χρήση ενέργειας για την παραγωγή του αρχικά και για όσο θα κυμαίνεται σε μικρές ποσότητες θα είναι αυξημένη.

Πρόσφατα, ο παγκόσμιος συμβουλευτικός οργανισμός A.T. Kearney προέβλεψε ότι μέχρι το 2040 η μεγαλύτερη ποσότητα παραγόμενου κρέατος δεν θα προέρχεται από σφαγμένα ζώα. «Ενας νέος διαστημικός αγώνας όσον αφορά το μέλλον της τροφής βρίσκεται σε εξέλιξη» σημειώνει στον βρετανικό «Guardian» εκπρόσωπος του αμερικανικού ινστιτούτου Good Food για την έγκριση που έλαβε η Eat Just, υπογραμμίζοντας ότι το τεχνητό κρέας δεν θα γίνει κυρίαρχη τάση για όσον καιρό θα είναι η τιμή του υψηλότερη του συμβατικού. Αλήθεια, οι Ελληνες θα μπορέσουν ποτέ να ζήσουν χωρίς μπριζόλα και παϊδάκια;

«Ο υπερκαταναλωτισμός του κρέατος μάλλον έχει έρθει μαζί με τον νεοπλουτισμό στην Ελλάδα. Πραγματικά δεν κάνει εντύπωση το γεγονός ότι το κρέας κοστίζει λιγότερο από τα βιολογικά ρεβίθια», απορεί η Νίκη Χάγια και συμπληρώνει:

«Ο Ελληνας έχει ένα θέμα με το κρέας. Το να τρώμε ζώα θεωρείται κάτι φυσιολογικό, είναι βαθιά ριζωμένο στα έθιμά μας και στο DNA μας. Η Ελλάδα ακολουθεί ό,τι συμβαίνει στο εξωτερικό με μια καθυστέρηση. Οπως και το “Beyond Meat”, τα υποκατάστατα κρέατος, υπήρχαν δύο-τρία χρόνια πριν έρθουν εδώ και τώρα τα μαθαίνει ο κόσμος, νομίζω ότι και αυτό μπορεί να έρθει και να το καλοδεχτεί ο κόσμος και να γίνει τάση. Τάση κυρίαρχη δεν ξέρω αν θα γίνει. Νομίζω ότι δεν θα γίνει, ούτε καν ο βιγκανισμός δεν θα γίνει τάση κυρίαρχη στην Ελλάδα. Ωστόσο, θα υπάρξουν κάποιοι άνθρωποι που θα πουν “ναι, από το να τρώω το άλλο, ας φάω αυτό”».