Το Κυπριακό ενώπιον κρίσιμων διεργασιών

Η άτυπη διάσκεψη που συγκαλεί ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ για το Κυπριακό δεν είναι κάποια αιφνίδια εξέλιξη. Ο κ. Γκουτέρες, με τη στήριξη του Συμβουλίου Ασφαλείας, είχε προαναγγείλει τη σύγκλησή της με σκοπό να διερευνήσει τις προθέσεις των εμπλεκόμενων μερών σχετικά με την προοπτική των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό.

Ο γενικός γραμματέας του διεθνούς Οργανισμού αρκετές φορές είχε δημοσιοποιήσει τη θέση του σχετικά με το πώς ο ίδιος προσεγγίζει το θέμα της συνέχισης των διαπραγματεύσεων. Συνεχώς επαναλάμβανε την επιθυμία του για συνέχιση των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, στη βάση των συγκλίσεων που επιτεύχθηκαν και του πλαισίου των έξι θεμάτων που κατέθεσε ο κ. Γκουτέρες.

Μ’ αυτόν τον τρόπο ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ επιδιώκει να αποφύγει πισωγυρίσματα και να διαφυλάξει το κεκτημένο των διαπραγματεύσεων που δημιουργήθηκε από το 2008, όταν οι Δημήτρης Χριστόφιας και Μεχμέτ Αλί Ταλάτ πέτυχαν αριθμό σημαντικών συγκλίσεων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της λύσης του Κυπριακού. Η συμφωνία για συνέχιση των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη σημασία μετά την ανάδειξη στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας του Ερσίν Τατάρ, ο οποίος απορρίπτει τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία και υποστηρίζει τη διχοτόμηση. Με την ανάδειξή του στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας ο Ερσίν Τατάρ δημόσια δηλώνει την υποστήριξή του στη λύση δύο κρατών και η Τουρκία όχι μόνο τον σιγοντάρει, αλλά προχώρησε στη δημιουργία νέων τετελεσμένων με το μερικό άνοιγμα της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου.

Με φόντο τις προκλήσεις και τις παρανομίες της Τουρκίας και την προσπάθεια της τουρκικής πλευράς να ακυρώσει τη συμφωνημένη, από το 1977, βάση λύσης του Κυπριακού, η άτυπη διάσκεψη κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις μπορεί να αναζωογονήσει τις προοπτικές επίτευξης συνολικής λύσης στο Κυπριακό, η οποία να τερματίζει την κατοχή και να επανενώνει τον τόπο και τον λαό.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί αν τα εμπλεκόμενα μέρη συμφωνήσουν σ’ αυτό που επιθυμεί ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας. Είναι αυτό εφικτό έχοντας υπόψη την όλη συμπεριφορά της τουρκικής πλευράς; Στην άτυπη διάσκεψη όλα τα μέρη θα κληθούν να καταθέσουν τις θέσεις τους και τις προθέσεις τους. Αν η τουρκική πλευρά επιμένει σε λύση δύο κρατών αντί σε λύση ομοσπονδίας, αυτό θα τη φέρει σε σύγκρουση με το ΣΑ.

Δεν είναι τυχαίο που ο κ. Γκουτέρες σε πρόσφατες δηλώσεις του αναφέρθηκε στη συμφωνημένη βάση λύσης στην οποία επιμένει ο διεθνής Οργανισμός. Η τοποθέτηση δε που έκανε σχετικά με την πιθανότητα αλλαγής της βάσης λύσης είναι πολύ διαφωτιστική. Υπάρχει δυνατότητα αλλαγής της συμφωνημένης βάσης λύσης μόνο αν το συμφωνήσουν τα εμπλεκόμενα μέρη. Με άλλα λόγια, ο ΟΗΕ δεν πρόκειται να αλλάξει τις θέσεις του, εκτός αν συμφωνήσουν οι δύο πλευρές.

Αυτό μας φέρνει στο τι πρέπει να κάνει η ελληνοκυπριακή πλευρά ενόψει της άτυπης διάσκεψης, αλλά και στην ίδια τη διάσκεψη. Επιβάλλεται ρητά και ξεκάθαρα να τοποθετείται υπέρ της συμφωνημένης βάσης λύσης της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα όπως αυτή ορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Επιβάλλεται σθεναρά και χωρίς αμφισημίες να υποστηρίζει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά. Η συνέπεια και η επιμονή σ’ αυτές τις θέσεις δυσκολεύουν την τουρκική πλευρά να κάνει παιχνίδι και σίγουρα δεν επιτρέπουν τη μετακίνηση από τη συμφωνημένη βάση λύσης.

Ο Στέφανος Στεφάνου είναι βουλευτής και εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ