Η απειλή για την αγορά

Μια από τις πρώτες παρατηρήσεις που έκαναν όσοι έσπευσαν το διήμερο μετά το lockdown στην ελληνική αγορά για ψώνια, ήταν η περιορισμένη διάθεση προϊόντων. Κυρίως εισαγόμενων. Οχι σε όλα τα είδη. Αλλά κυρίως σε αυτά με την αυξημένη ζήτηση. Ελλείψεις σε μεγέθη σε ό,τι αφορά τον ρουχισμό, ελλείψεις σε επιλογές σε ό,τι αφορά τις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές και τα παρελκόμενά τους. Πολλοί λιανοπωλητές έσπευδαν να καθησυχάσουν τους καταναλωτές, ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί. Η δέσμευση αυτή ίσως να μην υλοποιηθεί. Το πρόβλημα είναι παγκόσμιο. Δεν ευθύνονται οι εν Ελλάδι εταιρείες. Απλά η Ελλάδα ως καθαρά εισαγωγική χώρα πλήττεται περισσότερο από κάθε αναταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο. Και εδώ φαίνεται ότι βρισκόμαστε ενώπιον μιας μεγάλης ανατροπής.

Η αλυσίδα της διακίνησης εμπορευμάτων βιώνει μια εντυπωσιακή στρέβλωση. Από την παγκόσμια «ακινησία», στην «έκρηξη» της παγκόσμιας ζήτησης. Από τα χιλιάδες κοντέινερ που επί μήνες βρίσκονταν εγκαταλελειμμένα σε διάφορα μέρη του κόσμου, έχουμε περάσει σε ιστορικά ρεκόρ στη διακίνηση όγκων φορτίου. Στα μεγάλα λιμάνια παρατηρείται συμφόρηση άνευ προηγουμένου. Οι τερματικοί σταθμοί αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες ξεφορτώματος των πλοίων. Οι καθυστερήσεις φέρνουν επιπλέον χρεώσεις.

Το μεταφορικό κόστος έχει εκτοξευτεί τις τελευταίες εβδομάδες. Το τελευταίο δίμηνο παρά το lockdown παρατηρείται αύξηση και στη διακίνηση εμπορευμάτων από την Κίνα προς την Ευρώπη. Είχε προηγηθεί η αντίστοιχη τάση, από τον Οκτώβριο, στα εμπορεύματα που διακινούνται από την Κίνα προς τις ΗΠΑ. Μιλώντας στους Financial Times ιδιοκτήτης εταιρείας εμπορευματοκιβωτίων δήλωσε ότι ορισμένες επιχειρήσεις χρεώνονται 12.000 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο, από περίπου 2.000 δολάρια τον Οκτώβριο. Η Ενωση Κατασκευαστών Οικιακών Συσκευών του Ηνωμένου Βασιλείου επισήμανε ότι τα μέλη της ανέφεραν αύξηση του κόστους αποστολής έως 300%. Σε κάποιες περιπτώσεις το κόστος αποστολής ξεπέρασε το περιθώριο κέρδους για κάποια προϊόντα, άρα θεωρεί η βρετανική ένωση μοιραία τη μετακύλισή του στους καταναλωτές. Η κατάσταση εκτιμάται ότι θα επιδεινωθεί με την πλήρη άρση των lockdown στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ζήτηση θα αυξηθεί, το ίδιο και τα ναύλα.

Το πρόβλημα έχει διπλή ανάγνωση. Το ένα είναι πρόβλημα επάρκειας προϊόντων. Το δεύτερο είναι εάν και σε τι ποσοστό θα περάσει όλη αυτή η στρέβλωση στη λιανική αγορά, με τη μορφή μεγάλων ανατιμήσεων.

Το ερώτημα απασχολεί πολλές επιχειρήσεις, που βρίσκονται στο δίλημμα: Να πληρώσουν τώρα το υψηλό μεταφορικό κόστος εξασφαλίζοντας ικανές ποσότητες προϊόντων, αλλά μετακυλίοντας τις υψηλές τιμές στους πελάτες ή να αναμένουν πρώτα την αποκατάσταση της ομαλότητας στην αγορά, στεγνώνοντας τα όποια αποθέματα της επιχείρησής τους;

Η άσκηση δεν είναι εύκολη. Η κατάσταση δεν θα αποκατασταθεί γρήγορα. Οι ειδικοί λένε ότι θα χειροτερέψει πρώτα, πριν περάσει σε φάση ομαλοποίησης. Η έλλειψη ρευστότητας και γενικά αντοχών από τις συνεχείς καραντίνες, περιορίζει ακόμα περισσότερο τις επιλογές των επιχειρήσεων. Κανονικά θα έπρεπε να αναμένουν μια εξομάλυνση του μεταφορικού κόστους και μετά να ξεκινήσουν τις όποιες παραγγελίες. Αυτή η λύση αφορά όσους έχουν αποθέματα εμπορευμάτων. Οι υπόλοιποι δεν έχουν πολλές επιλογές. Ειδικά στη δύσκολη περίσταση που βρίσκονται λόγω της καραντίνας που προηγήθηκε. Ο καταναλωτής στη μέση. Ενδεχομένως να κληθεί να επιλέξει μεταξύ ακριβών αγορών ή καθόλου αγορές…