«Ούτος άλλος Ηρακλής»

Πρόσφατη συνάντηση στο φιλικό Αγρίνιο ανάμεσα στον Ολυμπιακό και τον τοπικό Παναιτωλικό. Και απέναντι από τον Ολυμπιονίκη, σύμβολο του πειραϊκού συλλόγου, ένας γίγαντας να σηκώνει έναν τεράστιο βράχο, και από πάνω η λέξη «Τίτορμος», το σύμβολο της ιστορικής ομάδας του Αγρινίου. Κι άπαντες αναρωτιόνται «Τις ο κύριος;». Μια μεγάλη βουτιά στον χρόνο κι έναν περίπατο στους Ολυμπιακούς Αγώνες, όπου από το 540 π.Χ. κυριαρχεί το όνομα του Μίλωνα από τον Κρότωνα, ο οποίος ανεδείχθη 6 φορές Ολυμπιονίκης στο θείο παγκράτιο.

Την ίδια εποχή, πάνω στις βουνοκορφές των Αιτωλικών ορέων και δίπλα στις πλαγιές της κοίτης του ποταμού Εύηνου, ζούσε ένας ξακουστός γίγαντας. Δύσκολη εποχή, ανύπαρκτη η επικοινωνία ανάμεσα στις ελληνικές πόλεις, και η ορεινή Αιτωλία, περιοχή που ζούσε ο γίγαντας Τίτορμος, λίαν επικίνδυνη και ασύχναστη.

Απομονωμένος ο γίγαντας στα ψηλά βουνά, απέφευγε τις πόλεις νιώθοντας μια αντιπάθεια για την κοινωνική ζωή, αισθανόμενος πλήρης στη μοναξιά του ανάμεσα στα βόδια του και τ’ άγρια θηρία. Από την άλλη, με μια καρδιά γεμάτη πόνο για τους συνανθρώπους. Ο θρύλος του όμως για την καταπληκτική του μυϊκή δύναμη και η βεβαιότητα ότι αν συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες πιθανόν να ήταν αυτός ο πολυνίκης.

Ο εγωισμός του Μίλωνα εθίγη. Πήρε ένα καΐκι διασχίζοντας την Αδριατική, πέρασε απέναντι στις ακτές της Αιτωλίας, αναζήτησε επίμονα τον Τίτορμο και τελικά τον βρίσκει να βόσκει τα βόδια του. Ο Τίτορμος, που είχε ακουστά τα κατορθώματα του Μίλωνα, τον υποδέχτηκε με ενθουσιασμό. «Ηρθα», του λέει ο Μίλων, «να σε δω, να σε γνωρίσω… και να παλέψουμε».

Ο Τίτορμος εξεπλάγη και απάντησε με μετριοφροσύνη: «Τιμή μου η επίσκεψή σου, αλλά πώς μπορώ να συγκριθώ με τον Ολυμπιονίκη Μίλωνα;»  και αρνήθηκε. Ο Μίλων τον θερμοπαρακάλεσε και ο Τίτορμος σεβάστηκε την επιμονή του. «Αντί να παλέψουμε» του λέει, «κάνε αυτό που θα κάνω εγώ». Κατέβηκε στην κοίτη του ποταμού Εύηνου, έβγαλε το ιμάτιό του, έπιασε έναν τεράστιο βράχο, τον ζύγισε, και μετά κρατώντας τον σφιχτά τον έφερε στα γόνατά του. Με μια βαθιά ανάσα τον ανέβασε στους ώμους του, τον μετέφερε καμιά 50αριά μέτρα και τον πέταξε μακριά.

Ο Μίλων δοκίμασε κι αυτός, αλλά μόλις και μετά βίας κατόρθωσε να τον μετακινήσει. Λίγο αργότερα, ο γίγαντας έπιασε με τα δυο του χέρια δύο άγριους ταύρους, που απεγνωσμένα προσπαθούσαν να ξεφύγουν. Βλέποντας ο Μίλων αυτά τα απίστευτα κατορθώματα του Τίτορμου, σήκωσε τα χέρια του και είπε «Ούτος άλλος Ηρακλής».

Στην ερώτησή του γιατί δεν λαμβάνει μέρος στους Ολυμπιακούς, ο αιτωλός βοσκός του απήντησε: «Ο Δίας, Μίλωνα, μου έδωσε αυτήν τη δύναμη όχι για να σπάω τα κόκαλα των αντιπάλων στην παλαίστρα, να τους ταπεινώνω και να τους καταπονώ. Μου την έδωσε για να κάνω καλύτερη τη ζωή των συνανθρώπων μου, να τους προστατεύω από ληστές, από τον θυμό του Εύηνου και να χρησιμοποιώ τη δύναμή μου για έργα ωφέλιμα».

Αυτή του η απάντηση προβλημάτισε σοβαρά και τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα. Οσο για τον Αριστοτέλη, την έννοια της ωφελιμότητος την προσδιόριζε με τη ρήση «Τιτόρμιον ήθος».