Η ισότητα, το δημογραφικό και η «αόρατη αλυσίδα»

Το δημογραφικό και η ανισότητα των φύλων είναι πολυπαραγοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως χώρα τις τελευταίες δεκαετίες. Μπορεί να μοιάζουν ασύνδετα μεταξύ τους, αλλά στην πραγματικότητα είναι δεμένα με μια «αόρατη αλυσίδα».

Στην Ελλάδα σήμερα το εκπαιδευτικό επίπεδο των γυναικών είναι υψηλό και αυτό τις βοηθά να κερδίζουν σταδιακά περισσότερο έδαφος στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, δεν καταγράφεται ανάλογη πρόοδος εντός σπιτιού: Οι γυναίκες κυνηγούν τα επαγγελματικά τους όνειρα, ενώ παράλληλα εξαιτίας των έμφυλων στερεοτύπων καλούνται να αναλάβουν σχεδόν εξ ολοκλήρου τη φροντίδα του σπιτιού και της οικογένειας. Με δεδομένη μια τέτοια καθημερινότητα γεννάται μέσα τους το δίλημμα «καριέρα ή παιδιά», το οποίο αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για τη δημιουργία οικογένειας, τη στιγμή που η χώρα μας μαστίζεται από το δημογραφικό.

Οι χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά αντιλήφθηκαν τη σύνδεση μεταξύ δημογραφικού και ισότητας πριν από δεκαετίες και έδρασαν αναλόγως. Στη Σουηδία καταγράφονται υψηλά ποσοστά γεννήσεων, αλλά και υψηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας για γυναίκες και άντρες. Η βοήθεια προς τους νέους ανθρώπους για να γίνουν γονείς δεν εξαντλείται σε οικονομικά κίνητρα, τους παρέχεται και η απαιτούμενη υποστήριξη για να συνδυάσουν την επαγγελματική με την οικογενειακή τους ζωή. Στην εθνική προσπάθειά τους αυτή, η ισότητα των φύλων είναι κεφαλαιώδους σημασίας, καθώς έχουν αναγνωρίσει ότι όταν οι γυναίκες εξαρτώνται από τους άνδρες, καλούνται να διαλέξουν ανάμεσα στην οικογένεια και στο επάγγελμά τους. Οποια επιλογή και να κάνουν οι γυναίκες, αυτή μεταφράζεται σε απώλεια, είτε πρόκειται για μειωμένες γεννήσεις, είτε για χαμηλή συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας.

Η ισότητα των φύλων είναι το μεγάλο ζητούμενο και αναγνωρίστηκε και στο πόρισμα για το δημογραφικό από το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Χρειάζονται πολιτικές που θα έχουν αντίκτυπο στην καθημερινότητα των γυναικών, που θα δίνουν λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, που θα θεραπεύουν την ανισότητα αλλά και πολιτικές που θα εντάσσουν την ισότητα ως μια βασική εκπαιδευτική και παιδευτική αρχή.

Το προηγούμενο διάστημα προωθήθηκε η εξισορρόπηση ιδιωτικής και επαγγελματικής ζωής μέσα από την υλοποίηση προγραμμάτων, αλλά και η υποστήριξη των γυναικών θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας για την είσοδό τους στην αγορά εργασίας, μέσα από προγράμματα του ΟΑΕΔ. Οι δράσεις αυτές είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς η επίλυση του δημογραφικού θα καταστεί εφικτή και με την ενδυνάμωση των γυναικών στο σπίτι και στην εργασία, στον ιδιωτικό και στον δημόσιο βίο.

Αποτελεσματική κοινωνική πολιτική είναι αυτή που θα διευκολύνει τη δημιουργία οικογένειας, συνδυαστικά με πολιτικές υπέρ της ισότητας. Γιατί η επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας των φύλων δεν κάνει απλώς τη ζωή των γυναικών ευκολότερη, συμβάλλει στην ανόρθωση της κοινωνίας, στην ανοικοδόμηση της χώρας και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της προόδου της.

Η Μαρία Συρεγγέλα είναι υφυπουργός Εργασίας, αρμόδια για τη Δημογραφική Πολιτική και την Οικογένεια