Μονοπώλια {LF}και ελευθερίες

Οι «Ιδρυτές Πατέρες» των ΗΠΑ, δεν είχαν προβλέψει την έλευση του twitter και του facebook: το κογκρέσο «δεν θα ψηφίσει ποτέ νόμο που να περιορίζει την ελευθερία του λόγου ή του τύπου», αναφέρει ρητά η 1^η Τροποποίηση  του αμερικανικού συντάγματος, η πρώτη από τις δέκα που προστατεύουν πολίτες και Πολιτείες από κατάχρηση της δύναμης της κοινοβουλευτικής-λαϊκής πλειοψηφίας.

Το κογκρέσο λοιπόν δεν μπορεί να περιορίσει την ελευθερία του λόγου, όμως το facebook και το Twitter απαγόρευσαν στον Ντόναλντ Τραμπ να δημοσιεύει οτιδήποτε στις πλατφόρμες τους – ενώ προηγουμένως «σφράγιζαν» με ειδικές σημάνσεις τις αναρτήσεις του, του τύπου «αυτό αμφισβητείται». Θα το κάνουν άραγε και σε όσους υποστηρίζουν «δεν υπάρχει Θεός» ή «σήμερα δεν βρέχει», ενώ βρέχει ή «είναι νύχτα», ενώ είναι ημέρα;

Οι  εφημερίδες  δεν ήσαν ποτέ υποχρεωμένες να δημοσιεύουν όποια επιστολή ή γνώμη τους έστελναν – όμως οι εφημερίδες είναι «παραγωγοί περιεχομένου» ενώ το Twitter και το facebook είναι τεχνικοί δίαυλοι μεταφοράς πληροφοριών και απόψεων, δεν δικαιούνται, νομίζω, να λογοκρίνουν. Είναι σαν το ταχυδρομείο, τον τηλέγραφο, το τηλέφωνο τα οποία δεν μπορούσαν να αρνηθούν να μεταφέρουν μηνύματα των πελάτών τους, ό,τι και αν έγραφαν.

Φυσικά, ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί πάντα να διαδίδει τις απόψεις του: ό,τι πει ή γράψει, αμέσως θα αναμεταδοθεί από χιλιάδες άλλους λογαριασμούς Twitter και facebook, από πρακτορεία ειδήσεων, εφημερίδες, σταθμούς. Υπέστη όμως πλήγμα η πολιτική του ισχύς, που  στηριζόταν σε σημαντικό βαθμό στην αδιαμεσολάβητη επικοινωνία με δεκάδες εκατομμύρια ακολούθων στις δύο πλατφόρμες.

Ισχύ δεν διαθέτουμε οι πολίτες για να μας την πάρουν facebook και Twitter, ούτε όμως θα μας «παίξουν» πρακτορεία ειδήσεων και σταθμοί αν μας «κόψουν» –  πάντως μπορούμε να συνεχίσουμε να διαχέουμε τις απόψεις μας μέσω blogs ή προσωπικών δικτυακών τόπων ή ομάδων, έχει απεριόριστο χώρο και διαύλους το ιντερνέτ.

Δεν έχουν όμως όλοι οι δίαυλοι την ίδια ισχύ – και επειδή είναι κακό να συγκεντρώνεται μεγάλη δύναμη σε ελάχιστους, το πρόβλημα twitter και facebook καλό θα ήταν να αντιμετωπιστεί: αντίστοιχη ισχύ είχε συγκεντρώσει τον περασμένο αιώνα η Bell Systems, που ήλεγχε το δίκτυο τηλεπικοινωνιών των ΗΠΑ και υποχρεώθηκε το 1982 να διασπαστεί σε ανεξάρτητες εταιρείες, τις «Baby Bell».

Κάτι αντίστοιχο δεν έγινε ποτέ για την ΙΒΜ ή για την Microsoft και μάλλον δεν πρόκειται να γίνει για facebook, Twitter, Apple, Google που εξασφαλίζουν στις ΗΠΑ παγκόσμια επικοινωνιακή ισχύ. Η ΕΕ έχει ήδη στραφεί κατά της Google κατηγορώντας την για μονοπωλιακές πρακτικές, ίσως αξίζει να γίνει διερεύνηση και για τις άλλες εταιρείες.