Αντισώματα

H δημοσιογράφος της Guardian Ρεμπέκα Σόλνιτ υποστηρίζει ότι την περασμένη Τετάρτη έγινε στην Ουάσιγκτον μια διπλή απόπειρα πραξικοπήματος. Η μία σημειώθηκε εντός του Καπιτωλίου από εκλεγμένους αξιωματούχους που αποπειράθηκαν να παραβιάσουν το Σύνταγμα και να παρακάμψουν τη βούληση των ψηφοφόρων προκειμένου να συνεχιστεί η προεδρία Τραμπ. Η άλλη είχε τη μορφή του βίαιου ακροδεξιού πλήθους που εισέβαλε με τον ίδιο σκοπό στο κτίριο όπου συνεδρίαζε το Κογκρέσο. Εξω και μέσα υπήρχαν οι δύο όψεις του ίδιου πράγματος. Και υποκινούνταν από τους ηγέτες του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και τον αμερικανό πρόεδρο.

Η λέξη «πραξικόπημα» είναι βαριά. Και δεν είναι σίγουρο ότι έχει εφαρμογή στη συγκεκριμένη περίπτωση. Η αμφισβήτηση των εκλογικών αποτελεσμάτων σε μια ή περισσότερες πολιτείες δεν απαγορεύεται από το Σύνταγμα. Και η βούληση των ψηφοφόρων παρακάμπτεται θεωρητικά ακόμη κι όταν κάποιος εκλέγεται πρόεδρος έχοντας λάβει λιγότερες ψήφους από τον αντίπαλό του. Ετσι είναι όμως το αμερικανικό εκλογικό σύστημα. Αν 21.500 πολίτες είχαν ψηφίσει ανάποδα σε τρεις πολιτείες, ο Τραμπ θα είχε επανεκλεγεί, κι ας έχασε από τον Μπάιντεν με διαφορά επτά εκατομμυρίων ψήφων.

Οσο για τους ακροδεξιούς ψεκασμένους, δεν υπήρχε φυσικά καμιά πιθανότητα να ανατρέψουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Ούτε καν ο υποκινητής τους δεν ήλπιζε σε κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, η επιμονή του να μην αναγνωρίζει με διάφορα γελοία επιχειρήματα την ήττα του φαίνεται πως μέτρησε αποφασιστικά στον θρίαμβο των δύο υποψηφίων του Δημοκρατικού Κόμματος στην Τζόρτζια, που χάρισε στον Τζο Μπάιντεν μια πιο ανέφελη τετραετία.

Το βασικό συμπέρασμα αυτής της εβδομάδας, λοιπόν, δεν είναι ότι απετράπη ένα πραξικόπημα, αλλά ότι αποδείχθηκε για άλλη μια φορά πως η δημοκρατία έχει αντισώματα. H θητεία του Τραμπ μπορεί να ήταν από πολλές απόψεις εφιαλτική, αλλά τα «θεσμικά αντίβαρα», τα περίφημα checks and balances, λειτούργησαν, και σταμάτησαν πολλές αποσταθεροποιητικές του πρωτοβουλίες. Η νομιμόφρων στάση που κράτησε ο αντιπρόεδρος Πενς και η συζήτηση που γίνεται για την πιθανότητα καθαίρεσης του απερχόμενου προέδρου με την ενεργοποίηση της 25ης τροπολογίας, δείχνουν ότι κανείς πρόεδρος, όσο αυταρχικός κι αν είναι, όσο αδίστακτος κι αν είναι, δεν μπορεί να παίζει με το Σύνταγμα.

Οπως επισήμαναν βέβαια και με τον χθεσινό τους τίτλο «ΤΑ ΝΕΑ», ο Τραμπ μπορεί να τελειώνει (έστω και προσωρινά), αλλά ο τραμπισμός ζει και βασιλεύει. Και δηλητηριάζει το πηγάδι από το οποίο πίνει νερό η δημοκρατία. Αντίθετα όμως με τη ρωσική ή την κινεζική, η αμερικανική δημοκρατία είναι ισχυρή. Εκεί, όποιος αμφισβητεί τον ηγέτη κινδυνεύει να χάσει τη ζωή του ή να βρεθεί σε κάποιο μπουντρούμι. Εδώ, η αμφισβήτηση είναι μέρος του πολιτικού παιχνιδιού. Ο Πούτιν και ο Σι έχουν αυτοαναγορευτεί περίπου ισόβιοι πρόεδροι. Ο Τραμπ θα πάει σπίτι του.