Αυξημένη τροπονίνη σε ασθενείς με COVID-19

Η νόσος COVID-19 προσβάλλει κυρίως το αναπνευστικό σύστημα, αλλά δυστυχώς ο ιός μπορεί να προσβάλει και τα λοιπά συστήματα του οργανισμού μη εξαιρουμένου του καρδιαγγειακού. Η μέτρηση αυξημένων τιμών της τροπονίνης σε ασθενή με προκάρδιο άλγος θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τη διάγνωση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου αλλά αυτό δεν είναι ο κανόνας σε ασθενείς με COVID-19.

Η τροπονίνη είναι μια μετρήσιμη βιοχημική ουσία στο αίμα, όταν συμβεί νέκρωση ή καταστροφή των μυοκαρδιακών κυττάρων. Το 1989 ο γερμανός καθηγητής καρδιολογίας Hugo Katus επινόησε μια πρωτοποριακή ειδική ραδιοανοσολογική μέθοδο με την οποία κατέστη δυνατή η έγκαιρη ανίχνευση έστω και ελαχίστων συγκεντρώσεων της ειδικής καρδιακής τροπονίνης Τ (c-TnT) στον ορό του αίματος πολύ νωρίς μετά την έλευση του εμφραγματικού πόνου. Η ειδική αυτή καρδιακή τροπονίνη εμφανίζεται στον ορό του αίματος 4 έως 10 ώρες από την έναρξη του επεισοδίου, παραμένοντας ανιχνεύσιμη στον ορό του αίματος για 4 έως 10 ημέρες. Τιμές τροπονίνης στο αίμα > 0.40 ng/ml είναι ενδεικτικές μυοκαρδιακής βλάβης. Βέβαια, αυξημένες τιμές τροπονίνης παρατηρούνται και στα πλαίσια άλλων παθήσεων που σχετίζονται άμεσα με καρδιακή βλάβη (π.χ. καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες, και κυρίως στη μυοκαρδίτιδα) καθώς και σε μη καρδιακά αίτια όπως η πνευμονική εμβολή, η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, οι σοβαρές λοιμώξεις αλλά τότε η καμπύλη της τροπονίνης στον χρόνο ακολουθεί διαφορετική πορεία.

Σε πρόσφατες μελέτες παρατηρήθηκε ότι το 10%-25% των ασθενών με COVID-19 εμφάνισε αυξημένα επίπεδα τροπονίνης ως αποτέλεσμα άμεσης προσβολής και καταστροφής των μυοκαρδιακών κυττάρων από τον ιό. Σε νεκροτομικές μελέτες στα δύο τρίτα των αποθανόντων λόγω επιπλοκών της λοίμωξης ανευρέθηκε η παρουσία γενετικού υλικού του ιού στο μυοκάρδιο.

Αυξημένα επίπεδα τροπονίνης σε ασθενείς με COVID-19 δεν υποδηλώνουν συνήθως διάγνωση οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου, αλλά μπορεί να σχετίζονται με την παροχή χαμηλών επιπέδων οξυγόνου στο μυοκάρδιο, τη συστηματική φλεγμονή ή τη μυοκαρδίτιδα, και τη δημιουργία θρομβώσεων. Για τον λόγο αυτόν, τα αυξημένα επίπεδα της τροπονίνης πρέπει πάντα να συνδυάζονται με τα τυπικά ευρήματα στο καρδιογράφημα και την ανάλογη κλινική εικόνα για να τεκμηριωθεί η διάγνωση του εμφράγματος στον ασθενή με COVID-19. Μόνο σε αυτή την περίπτωση ο ασθενής με COVID-19 θα οδηγηθεί στο αιμοδυναμικό εργαστήριο για τη σωτήρια διάνοιξη της αρτηρίας με αγγειοπλαστική ή θα υποβληθεί σε θρομβόλυση.

Ο Κωνσταντίνος Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών