Ο SARS-CoV-2 δεν κάνει διακρίσεις

Σύμφωνα με τα διεθνή στατιστικά δεδομένα, έχουν καταγραφεί πάνω από 76 εκατομμύρια κρούσματα COVID-19 παγκοσμίως και 1.700.000 σχετιζόμενοι θάνατοι. Η πρόσφατη νόσηση του προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Εμανουέλ Μακρόν καθώς και η νόσηση του απερχόμενου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής Ντόναλντ Τραμπ μάς θυμίζουν μια πολύ σημαντική παράμετρο της πανδημίας COVID-19, η οποία συνίσταται στο ότι μας αφορά όλους, ανεξαρτήτως κοινωνικοπολιτικής θέσης, εθνικότητας, φύλου, φυλής, χρώματος, επαγγέλματος, σεξουαλικού προσανατολισμού.

Ο νέος κορωνοϊός SARS-CoV-2 αποτελεί πρωτοφανή λοιμογόνο παράγοντα για την ανθρωπότητα και ως εκ τούτου κάθε άνθρωπος είναι ευάλωτος στη λοίμωξη αφού δεν έχει προηγούμενη ανοσία έναντι του συγκεκριμένου ιού. Αυτό αντικατοπτρίζεται και στην ίδια την ετυμολογία της λέξης «πανδημία», που προκύπτει από τη σύνθεση των λέξεων παν (όλος) και δήμος (πληθυσμός) και σηματοδοτεί την επιδημία λοιμωδών ασθενειών που εξαπλώνεται με γρήγορους ρυθμούς σε μια μεγάλη περιοχή (ήπειρο) ή σε παγκόσμια κλίμακα και απειλεί το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού. Αυτή η πραγματικότητα, όμως, δεν έχει καταστεί σαφής σε σημαντικό μέρος του πληθυσμού. Σε αυτό το πλαίσιο, φαινόμενα ρατσιστικών διακρίσεων έχουν καταγραφεί επανειλημμένα στις ΗΠΑ, ενώ αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι οι πολίτες με λοίμωξη COVID-19 που ανήκουν στη μαύρη φυλή έχουν χειρότερη πρόγνωση από τους υπόλοιπους συμπολίτες τους.

Οι διακρίσεις ως προς την πρόσβαση σε ιατρονοσηλευτική περίθαλψη και το επίπεδο διαβίωσης γίνονται ιδιαίτερα έκδηλες κατά τη διάρκεια της πανδημίας και μάλιστα κοστίζουν σε ανθρώπινες ζωές. Καθίσταται, λοιπόν, αδήριτη η ανάγκη για συντονισμένη προσπάθεια κατά των διακρίσεων, η οποία θα πρέπει να βασιστεί σε δύο κύριους άξονες – την υγεία και την εκπαίδευση. Αφενός η διασφάλιση της πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη μπορεί για τη χώρα μας να είναι ίση για όλους, ωστόσο σε άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, πρέπει να ληφθεί ειδική μέριμνα για την ασφαλιστική κάλυψη των μειονοτήτων. Αφετέρου η εκπαίδευση είναι απαραίτητη τόσο στο επίπεδο όλου του πληθυσμού ώστε να μην περιθωριοποιούνται συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων, όσο και στη διασφάλιση της ίσης πρόσβασης στην ιατρική πληροφορία σχετικά με την πανδημία.

Η έγκριση των εμβολίων έναντι του SARS-CoV-2 έχει αναπτερώσει τις ελπίδες για την οριστική αντιμετώπιση της πανδημίας εντός του 2021. Ο στόχος να εμβολιαστεί τουλάχιστον το 70% του πληθυσμού ώστε να επιτευχθεί συλλογική ανοσία αποτελεί πραγματική πρόκληση και απαιτεί την άρση των πάσης φύσεων διακρίσεων μεταξύ των πολιτών. Συμπερασματικά, η πανδημία COVID-19 μάς θυμίζει ότι η ανθρώπινη φύση δεν επιδέχεται διακρίσεις και η ανθρωπότητα θα καταφέρει να ανακόψει την πανδημία μόνο εφόσον δράσει ως ενιαίο σύνολο.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Ιατρικής Σχολής και πρύτανης ΕΚΠΑ